Spis treści
Ostre niedokrwienie jelit to stan niebezpieczny dla pacjenta. Może ono doprowadzić do martwicy jelit, której powikłaniem jest perforacja jelita prowadząca do rozległego zapalenia otrzewnej o bardzo wysokiej śmiertelności. Wyróżniamy dwa rodzaje ostrego niedokrwienia jelit: ostre niedokrwienie jelit z niedrożnością tętnic trzewnych oraz ostre niedokrwienie jelit bez niedrożności tętnic trzewnych.
Ostre niedokrwienie jelit - przyczyny
Ostre niedokrwienie jelit z niedrożnością tętnic trzewnych może być spowodowane przez zatorowość będąca wynikiem np.: migotania przedsionków, niedawno przebytego zawału lub niewydolności serca. Zakrzepica, do której dochodzi w wyniku wykrzepiania krwi na blaszce miażdżycowej, również może powodować zamknięcie świata tętnicy.
Ostre niedokrwienie jelit bez niedrożności tętnic trzewnych pojawia się w wyniku skurczu tętnic trzewnych lub zmniejszony do nich napływu wywołanego przez leki takie jak kokaina, wazopresyna lub noradrenalina. Skutki takie może też dać zabieg rewaskularyzacji jelit.
Warto wiedzieć: Niedrożność jelit - objawy, przyczyny i leczenie
Ostre niedokrwienie jelit - objawy
Ostre niedokrwienie jelit manifestuje się poprzez silny ból brzucha, zazwyczaj w okolicy pępka, często nie poddający się leczeniu opioidami. Mogą wystąpić wymioty lub biegunki z obecnością śluzu i krwi w stolcu, będące wynikiem wzmożonej perystaltyki, która jednak ustaje z czasem.
Początkowo w badaniu mogą nie występować żadne charakterystyczne objawy, jednak po perforacji jelita występują objawy wskazujące na rozlane zapalenie otrzewnej, takie jak podwyższona temperatura, bladość skóry, podwyższone, ale ledwo wyczuwalne tętno, obłożony i wysychający język oraz płytki oddech. Brzuch jest twardy i bardzo bolesny.
Pojawia się wzdęcie brzucha oraz uciążliwa czkawka. Rozlane zapalenie otrzewnej jest stanem zagrażającym życiu.
Ostre niedokrwienie jelit - rozpoznanie, diagnoza
W diagnostyce ostrego niedokrwienia jelit korzysta się z tomografii komputerowej naczyń krwionośnych (angio-TK), która umożliwia rozróżnienie pochodzenia zatorowego i zakrzepowego. Arteriografia polegająca na wykonywaniu zdjęć rentgenowskich po podaniu kontrastu do naczynia stosowana jest w wypadku niejednoznacznego wyniku badania angio-TK.
Wykonane może być również RTG brzucha, pozwalające wykluczyć perforację oraz niedrożność jelita. Do zmian pojawiających się w badaniach laboratoryjnych należy podwyższony poziom leukocytów, zwiększone stężenie mleczanów oraz większa aktywność amylazy.
Ostre niedokrwienie jelit - leczenie
Leczenie ostrego niedokrwienia jelit wywołanego niedrożnością tętnicy może być wewnątrznaczyniowe lub operacyjne. Leczenie wewnątrznaczyniowe polega na trombolizie miejscowej polegającej na podaniu leku rozpuszczającego zakrzep bezpośrednio w jego okolice, lub trombektomii przezskórnej.
Zabieg trombektomii przezskórnej polega na wprowadzeniu do naczynia cewnika i pod kontrolą obrazu RTG oraz kontrastu przebiciu skrzepliny i zaaspirowaniu jej do wnętrza cewnika. Wykorzystana w tym typie leczenia może być również angioplastyka balonowa, podczas której do naczynia wprowadzany jest balon na cewniku, powodujący poszerzenie światła naczynia.
W leczeniu operacyjnym wykorzystuje się embolektomię w przypadku zatoru oraz trombektomię i zespolenie omijające w przypadku zakrzepicy.
Embolektomia polega na otwarciu naczynia tętniczego i usunięciu zatoru.
W przypadku ostrego niedokrwienia jelit bez niedrożności tętnicy leczenie polega na podaniu za pomocą cewnika naczyniowego do obkurczonej tętnicy leku rozszerzającego naczynie. Niezwykle istotne jest także leczenie chorych we wstrząsie.
