- Dysfagia stanowi przyczynę wdrożenia domowego żywienia medycznego w aż 84 proc. przypadków w Polsce
- Przy problemach z połykaniem należy kategorycznie unikać surowych warzyw oraz produktów o niejednolitej konsystencji
- Zmiksowane posiłki dla chorych warto wzbogacać pełnotłustymi produktami, co zapobiega niebezpiecznemu niedożywieniu organizmu
Problemy z połykaniem po udarze mózgu. Dlaczego dysfagia jest groźna?
Jeśli ty lub twój bliski zmaga się z problemami z połykaniem po udarze, musisz wiedzieć, że to bardzo powszechne i możliwe do kontrolowania powikłanie. Trudności z przełykaniem pokarmów fachowo nazywamy dysfagią i stanowią one najczęstszą przyczynę wprowadzania specjalistycznego wsparcia żywieniowego w Polsce. Aż w 84 proc. przypadków wdrożenie domowego żywienia medycznego wynika właśnie z tego uciążliwego schorzenia.
U pacjentów po udarze lub z chorobą neurologiczną mięśnie odpowiedzialne za przełykanie nie pracują prawidłowo, przez co jedzenie nie trafia prosto do żołądka. Taka sytuacja stwarza ogromne ryzyko zachłyśnięcia się pokarmem i groźnego w skutkach zapalenia płuc. Dlatego tak ważna jest odpowiednia zmiana konsystencji posiłków, co znacząco ułatwia przełykanie i poprawia komfort życia chorego.
Jakich produktów unikać przy dysfagii? Lista zakazanego jedzenia
Przy dysfagii z codziennego jadłospisu musi natychmiast zniknąć wiele z pozoru bezpiecznych składników. Niektóre potrawy mogą łatwo utknąć w gardle, podczas gdy inne wywołują niebezpieczne odruchy krztuszenia się podczas jedzenia. Szczególnie ryzykowne są dania o niejednolitej konsystencji, w których rzadki płyn oddziela się od twardych elementów.
Twój logopeda z pewnością pomoże ustalić precyzyjne zasady dla konkretnego przypadku, jednak przy problemach z połykaniem kategorycznie należy unikać produktów takich jak:
- surowe warzywa i owoce ze skórką oraz twardymi pestkami
- pokarmy włókniste i łykowate jak seler czy ananas
- twarde mięso i orzechy oraz ciągnący się roztopiony ser
- kruche ciastka i pieczywo pozostawiające suche okruchy w ustach
- produkty zmieniające konsystencję w ustach jak lody i rzadkie koktajle
Usunięcie tych produktów z diety to pierwszy i absolutnie niezbędny krok do zapewnienia bezpieczeństwa podczas każdego posiłku. Tradycyjne chrupkie pieczywo czy zupa z pływającymi kawałkami twardych warzyw to najprostsza droga do groźnego zachłyśnięcia. Zawsze dokładnie sprawdzaj każdy składnik i jego fakturę przed podaniem jedzenia osobie z trudnościami w przełykaniu.
Jak przygotować bezpieczny posiłek dla chorego? Zasady diety papkowatej
Jeśli ty lub twój bliski wymaga diety o zmienionej konsystencji, doskonałym rozwiązaniem będzie jedzenie w formie gęstej papki bez żadnych grudek. Zgodnie z międzynarodowymi standardami medycznymi taka żywność nie wymaga gryzienia i bez problemu utrzymuje swój kształt na łyżce, jednocześnie łatwo z niej zsuwając się po przechyleniu. Aby uzyskać taki bezpieczny efekt, musisz blendować wszystkie składniki do momentu osiągnięcia całkowicie gładkiej i spójnej masy.
Podczas gotowania pamiętaj o usuwaniu wszelkich twardych skórek oraz nasion, a także o krojeniu produktów na drobne kawałki przed ich zmiksowaniem. Kluczową zasadą jest osobne blendowanie każdego elementu posiłku, aby potrawa wyglądała apetycznie na talerzu i nie przypominała nieestetycznej mieszanki. Suche produkty najlepiej miksować z dodatkiem mięsnego wywaru lub mleka, a w razie potrzeby użyć specjalnego zagęszcznika aptecznego do uzyskania odpowiedniej gęstości.
Spadek wagi przy problemach z połykaniem. Jak mądrze wzbogacić dietę?
Jeśli ty lub twój bliski traci na wadze z powodu problemów z przełykaniem, konieczne jest natychmiastowe zwiększenie kaloryczności zjadanych porcji. Osoby z dysfagią jedzą zdecydowanie wolniej i szybciej się męczą, dlatego nawet niewielka objętościowo potrawa musi dostarczać organizmowi maksimum składników odżywczych. Takie domowe wzbogacanie jedzenia polega po prostu na dodawaniu do zmiksowanych dań wysokokalorycznych i pełnotłustych produktów.
Aby posiłki były znacznie bardziej sycące i zapobiegały niebezpiecznemu niedożywieniu u pacjenta neurologicznego, możesz dodawać do nich:
- tłustą śmietanę do zup i warzywnych purée
- masło lub margarynę do zmiksowanych ziemniaków oraz makaronów
- starty żółty ser do jajecznicy lub ciepłych sosów
- pełne mleko w proszku do ulubionych napojów i deserów
Pamiętaj jednak, że dodanie płynnych tłuszczów lub śmietany może sprawić, że przygotowana potrawa stanie się zbyt rzadka i niebezpieczna. Zawsze kontroluj ostateczną gęstość dania na łyżce i w razie potrzeby koryguj ją za pomocą przepisanego przez logopedę zagęszcznika medycznego. Dzięki temu posiłek będzie nie tylko bardzo pożywny, ale przede wszystkim całkowicie bezpieczny podczas połykania.
Kiedy chory z dysfagią wymaga żywienia dojelitowego przez zgłębnik?
Jeśli ty lub twój bliski pomimo zmiany konsystencji diety nadal nie jest w stanie bezpiecznie przełykać, jedynym wyjściem może okazać się profesjonalne żywienie dojelitowe. Taka procedura medyczna w warunkach domowych jest wprowadzana wtedy, gdy tradycyjne domowe posiłki nie pozwalają już na zaspokojenie potrzeb organizmu. W Polsce ponad połowa pacjentów korzystających z tej formy wsparcia to właśnie osoby zmagające się z poważnymi schorzeniami neurologicznymi.
Program domowego żywienia pacjentów przez specjalną rurkę wprowadzoną bezpośrednio do żołądka lub jelita jest u nas w pełni refundowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Chory otrzymuje gotowe preparaty odżywcze we wlewach, a cały proces przebiega pod czujnym okiem wyspecjalizowanych zespołów medycznych. Jeśli standardowe jedzenie papkowate staje się zagrożeniem, jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym o możliwości kwalifikacji do takiego programu opieki.
Dieta, która poprawia humor i daje poczucie szczęścia GALERIA
7
Źródła:
