- Tętniak aorty brzusznej najczęściej rozwija się u mężczyzn po 50. roku życia oraz wieloletnich palaczy
- Występowanie tętniaka u krewnego pierwszego stopnia podnosi ryzyko zachorowania o 10 do 20 procent
- Śmiertelność przy pęknięciu tętniaka sięga 60 procent w porównaniu do bardzo bezpiecznych zabiegów planowych
Ból pleców promieniujący do brzucha. Kiedy to objaw tętniaka aorty?
Bóle kręgosłupa to powszechna dolegliwość, która najczęściej wynika z przeciążenia mięśni lub wad postawy. Sytuacja staje się jednak niepokojąca, gdy głęboki ból pleców promieniuje do brzucha jak ciasny pas i nie ustępuje po zmianie pozycji. Tętniak aorty brzusznej przez wiele lat może rosnąć w tajemnicy, nie dając pacjentowi absolutnie żadnych znaków ostrzegawczych.
Jeśli zmiana w naczyniu krwionośnym staje się na tyle duża, że grozi pęknięciem, twój organizm zacznie wysyłać wyraźne sygnały:
- stały i głęboki ból w dolnej części pleców lub brzucha
- pulsujące uczucie w brzuchu przypominające bicie serca
- nagły ból w okolicach nóg, pachwiny lub miednicy
Zauważenie u siebie takiego pulsowania lub nietypowego bólu zawsze wymaga pilnej konsultacji z lekarzem. Wykonanie zwykłego USG jamy brzusznej pozwoli szybko ocenić, czy główna tętnica w twoim ciele ma prawidłową średnicę. Nie zwlekaj z wizytą u specjalisty, ponieważ wczesne wykrycie tętniaka daje ogromne szanse na bezpieczne leczenie planowe.
Pęknięty tętniak aorty brzusznej. Jakie sygnały wymagają wezwania karetki?
Jeśli ty lub twój bliski zmagacie się z nagłym i rozdzierającym bólem brzucha, musisz działać natychmiast. Pęknięcie tętniaka aorty brzusznej to stan bezpośredniego zagrożenia życia, który wymaga błyskawicznej interwencji chirurgicznej. W Polsce około 25 do 30 proc. operacji tego schorzenia odbywa się w trybie pilnym właśnie z powodu pęknięcia.
Klasyczny obraz pękniętego tętniaka obejmuje drastyczny spadek ciśnienia krwi, wyczuwalny guz w brzuchu oraz objawy takie jak:
- duszności i bardzo szybkie bicie serca
- zawroty głowy prowadzące do omdlenia
- nudności oraz wymioty
- zimna i spocona skóra
Widząc takie objawy u siebie lub członka rodziny, nie wolno wam samodzielnie jechać do szpitala. Jedynym właściwym rozwiązaniem jest natychmiastowe wezwanie zespołu ratownictwa medycznego. Pamiętaj, że w takich sytuacjach liczy się każda minuta, a szybka reakcja bezpośrednio decyduje o szansach na przeżycie chorego.
Kto najczęściej choruje na tętniaka aorty? Lista głównych czynników ryzyka
Rozwój tętniaka aorty brzusznej, czyli poszerzenia tego naczynia powyżej 3 centymetrów, nie jest dziełem przypadku. Występuje on znacznie częściej u mężczyzn po 50. roku życia oraz u kobiet, które ukończyły 65 lat. Ogromne znaczenie mają również obciążenia genetyczne, ponieważ posiadanie krewnego pierwszego stopnia z tą chorobą zwiększa twoje ryzyko o 10 do 20 proc.
Istnieje jednak kilka innych istotnych czynników, które w połączeniu z wiekiem i płcią drastycznie zwiększają prawdopodobieństwo choroby:
- historia palenia tytoniu
- długotrwale utrzymujące się wysokie ciśnienie krwi
- miażdżyca i inne choroby układu sercowo-naczyniowego
- dziedziczne choroby tkanki łącznej
Szczególną uwagę na swoje zdrowie muszą zwrócić obecni oraz byli palacze. Jeśli w całym swoim życiu wypaliłeś co najmniej 100 papierosów, znajdujesz się w grupie podwyższonego ryzyka. Najlepszym krokiem profilaktycznym jest całkowite zerwanie z nałogiem oraz regularne kontrolowanie ciśnienia tętniczego we własnym domu.
Nie każdy silny ból brzucha to tętniak. Jakie choroby dają podobne objawy?
Nagły ból o dużym nasileniu zawsze budzi przerażenie, jednak nie musi od razu oznaczać najgorszego scenariusza. Podobne dolegliwości w obrębie jamy brzusznej i pleców mogą być wywołane przez dziesiątki innych schorzeń o różnym stopniu zagrożenia. To sprawia, że postawienie szybkiej diagnozy bywa wyzwaniem nawet dla doświadczonych lekarzy.
Zanim wpadniesz w panikę, warto wiedzieć, że ostry ból brzucha i pleców jest często wywoływany przez:
- kamienie nerkowe lub infekcje układu moczowego
- zapalenie wyrostka robaczkowego
- zapalenie uchyłków jelita
- atak serca
Samodzielne odróżnienie ataku kolki nerkowej od pęknięcia naczynia krwionośnego jest dla pacjenta praktycznie niemożliwe. Dlatego w przypadku pojawienia się ostrego bólu nigdy nie powinieneś brać silnych leków przeciwbólowych na własną rękę, by nie zamaskować objawów. Zamiast tego od razu udaj się na Szpitalny Oddział Ratunkowy, gdzie personel medyczny przeprowadzi dokładną diagnostykę.
Badania przesiewowe ratują życie. Kiedy warto zapisać się na USG brzucha?
Polski system ochrony zdrowia oferuje możliwości darmowej diagnostyki, z których pacjenci w grupie ryzyka powinni regularnie korzystać. Z krajowych danych profilaktycznych wynika, że u około 5 proc. przebadanych osób udaje się wykryć niebezpieczne zmiany w aorcie. Dalsze leczenie zdiagnozowanego tętniaka aorty brzusznej jest w pełni finansowane przez publicznego płatnika.
Różnica w rokowaniach między zabiegiem zaplanowanym a operacją ratującą życie jest kolosalna, ponieważ śmiertelność przy operacjach planowych wynosi zaledwie od 0,5 do 3 proc., podczas gdy przy pęknięciu rośnie do poziomu od 30 do 60 proc. Jeśli znajdujesz się w grupie podwyższonego ryzyka, koniecznie poproś swojego lekarza o skierowanie na bezbolesne USG jamy brzusznej. Profilaktyka i szybkie wykrycie zmiany to w tym przypadku jedyna skuteczna metoda uchronienia się przed tragicznymi skutkami choroby.
8
Źródła:
- NCBI Bookshelf (StatPearls): “Acute Abdomen” — Nancy L. Kopitnik; Sarang Kashyap; Elvita Dominique
- Cleveland Clinic: Health Library — “Abdominal Aortic Aneurysm: Symptoms & Treatment” (No author identified; institutional source; page states “Medically Reviewed” and “Last updated on 08/15/2023”)
- Mayo Clinic — “Abdominal pain: Causes” (By Mayo Clinic Staff; [NO EXPERT IDENTIFIED IN SOURCE])
- gov.pl: Program polityki zdrowotnej Ministra Zdrowia: “Program Profilaktyki i Leczenia Chorób Układu Sercowo-Naczyniowego POLKARD na lata 2017-2020” (Institutional source; [NO INDIVIDUAL EXPERT — INSTITUTIONAL SOURCE])
