Polimialgia reumatyczna – przyczyny, objawy, leczenie i rehabilitacja

2015-02-09 13:24
Polimialgia reumatyczna – przyczyny, objawy, leczenie i rehabilitacja
Autor: Thinkstockphotos.com Polimialgia reumatyczna to choroba reumatyczna, która objawia się bólem m.in. karku i szyi. Jakie są przyczyny i pozostałe objawy polimialgii reumatycznej? Jak przebiega jej leczenie?

Polimialgia reumatyczna to choroba reumatyczna, która najczęściej dotyka osoby po 50. roku życia. Objawia się ona trwającym przez dłuższy czas bólem m.in. karku i szyi. Do tego dochodzą objawy ogólne, takie jak m.in. stan podgorączkowy, zmęczenie, zaburzenia snu. Jakie są przyczyny i pozostałe objawy polimialgii reumatycznej? Jak przebiega jej leczenie?

Polimialgia reumatyczna (PMR, łac. polymyalgia rheumatica) to schorzenie, które należy do grupy tzw. układowych chorób tkanki łącznej. Atakuje ono i doprowadza do stanu zapalnego mięśnie szyi i karku, a także obręczy barkowej i biodrowej.

Polimialgia reumatyczna zwykle występuje u osób po 50. roku życia. Częstość występowania nowych zachorowań wynosi 20-50 przypadków/100 000 populacji ogólnej/rok.

Polimialgia reumatyczna - przyczyny i czynniki ryzyka

Polimialgia reumatyczna to choroba o podłożu autoimmunologicznym, tzn. w jej przebiegu komórki układu odpornościowego atakują mięśnie, doprowadzając do ich stanu zapalnego. Przyczyny tego procesu nie są znane.

Zauważono natomiast, że polimialgia reumatyczna to choroba ludzi w podeszłym wieku (praktycznie nie stwierdza się jej przed 50. rokiem życia). Częstość jej występowania zwiększa się wraz z wiekiem. Szczyt zachorowań obserwuje się pomiędzy 70. a 80. rokiem życia.

Znaczenie mają także płeć - kobiety chorują 2-krotnie częściej niż mężczyźni, oraz położenie geograficzne - najwięcej przypadków odnotowuje się w Europie Północnej. Na południu naszego kontynentu choroba jest prawie nieznana.

Innymi czynnikami ryzyka są promieniowanie słoneczne i zakażenia wirusowe (Mycoplasma pneumoniae i Chlamydia pneumoniae).

W rozwoju choroby pewną rolę odgrywają także predyspozycje genetyczne.

Polimialgia reumatyczna – objawy

Główne objawy choroby to utrzymujący się dłużej niż 2 tygodnie ból mięśni szyi i karku, obręczy barkowej i biodrowej (zwłaszcza przy ich ucisku). Zazwyczaj nie występuje osłabienie siły i zanik mięśni. Charakterystyczna jest także sztywność tej grupy mięśni po małej aktywności ruchowej lub unieruchomieniu (najczęściej występuje tzw. sztywność poranna - trwająca 1 godzinę od przebudzenia). Objawy te mogą się rozwijać powoli, w ciągu miesięcy, a czasami narastać gwałtownie.

Ponadto mogą się pojawić objawy, takie jak:

  • ciastowaty obrzęk rąk i stóp
  • zapalenie stawów (najczęściej kolanowego i mostkowo-obojczykowego)
  • stan podgorączkowy lub gorączka
  • ogólne złe samopoczucie
  • zaburzenia snu
  • stany depresyjne
  • zmniejszenie masy ciała
Ważne

Choroba jest powiązana z olbrzymiokomórkowym zapaleniem tętnic (chorobą Hortona). Jak wynika z badań, u około 20 proc. osób chorujących na polimialgię reumatyczną występuje jednocześnie olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, a u 40–60 proc. osób z olbrzymiokomórkowym zapaleniem tętnic pojawiają się objawy polimialgii reumatycznej.

Polimialgia reumatyczna - diagnoza

Chory powinien udać się do reumatologa, a ten powinien zlecić badania krwi. Dla polimialgiia reumatycznej charakterystyczne jest przyspieszone OB (często >100 ml/h). Jeśli pojawią się objawy zapalenia stawów, można wykonać USG (widoczne jest zapalenie błony maziowej stawów i pochewek ścięgnistych).

Należy także ocenić, czy występuje jednocześnie olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic.

Poza tym lekarz powinien wykluczyć niektóre choroby kości, stawów (np. reumatoidalne zapalenie stawów), mięśni (np. zapalenie wielomięśniowe i skórno-mięśniowe), a także nowotwory (np. szpiczaka mnogiego), gdyż mogą się objawiać podobnie jak polimialgia reumatyczna.

To ci się przyda

Cechy charakterystyczne polimialgii reumatycznej

  • wiek - zwykle dotyka osoby, które skończyły 50 lat
  • czas występowania objawów - 2 tygodnie i dłużej
  • ból w obrębie 2 z 3 obszarów mięśniowych: karku, obręczy barkowej, biodrowej
  • sztywność poranna - utrzymuje się dłużej niż 1 godzinę
  • szybka poprawa po zastosowaniu 15–20 mg/d. prednizonu. 75 proc. pacjentów odczuwa poprawę w ciągu tygodnia

Polimialgia reumatyczna - leczenie

Choremu podaje się glikokortykosteroidy - najczęściej prednizon w dawce 15-20 mg/dobę. Charakterystyczne jest to, że podanie leku w takiej dawce powoduje szybką poprawę stanu chorego - nawet w ciągu kilku godzin, jednak ból zwykle ustępuje lub zmniejsza swoje nasilenie w ciągu kilku dni. Następnie należy zmniejszać dawkę. Jednak takie postępowanie może doprowadzić do nawrotu objawów choroby. Wówczas ponownie należy zwiększyć ilość podawanego leku. Ewentualnie choremu można podać inny lek z grupy leków immunosupresyjnych – metotreksat.

Glikokortykosteroidy, ze względu na działania niepożądane, powinny być podawane w najmniejszej skutecznej dawce i jak najkrócej. Niestety, polimialgia reumatyczna u połowy chorych wymaga bardzo często długotrwałego leczenia (nawet do kilku lat, co najmniej 1–2 lata).

Jeśli glikokortykosteroidy podaje się dłużej niż 3 miesiące, chory powinien suplementować wapń i witaminę D, by zapobiec rozwojowi osteoporozy.

Polimialgia reumatyczna - rehabilitacja

Gdy stan zapalny zostanie złagodzony, wskazana jest rehabilitacja, obejmująca m.in. ćwiczenia zwiększające zakres ruchu w stawach, rozciągające czy poprawiające postawę ciała i równowagę.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.