Tyroksyna: nadmiar i niedobór, rola w organizmie

Autor: lek. Agnieszka Żalińska

Tyroksyna (tetrajodotyronina, T4) jest jednym z hormonów produkowanych przez komórki pęcherzykowe tarczycy. Nadmiar tyroksyny prowadzi do nadczynności tarczycy, niedobór tyroksyny - do niedoczynności tarczycy. jakie są przyczyny zaburzeń wydzielania tyroksyny i jakie badania się wykonuje? Jak wyrównać poziom tyroksyny?

Tyroksyna (tetrajodotyroninaT4) jest jednym z hormonów produkowanych przez komórki pęcherzykowe tarczycy i ma stosunkowo duży wpływ na procesy metaboliczne, z których najważniejsze to wchłanianie glukozy czy rozpad tłuszczów. Ponadto hormon ten jest zaangażowany w pracę gruczołów piersiowych – laktację, a pośrednio reguluje płodność. Produkcja tyroksyny jest oparta na mechanizmie sprzężenia zwrotnego, kontrolowana zatem przez podwzgórze oraz przysadkę mózgową. Spadek stężenia tyroksyny jest sygnałem dla tarczycy do zwiększenia produkcji.

Budowa tyroksyny i jej rola w organizmie człowieka

Substratem niezbędnym do wyprodukowania tyroksyny jest tyrozyna. Za cały proces odpowiadają komórki pęcherzykowe tarczycy, które nie tylko magazynują, ale także uwalniają cząsteczki tyroksyny. Należy pamiętać, że omawiana cząsteczka tyroksyny tak naprawdę nie ma dużego znaczenia i jest traktowana jako prohormon. Istotna jest dopiero cząsteczka tyroksyny pozbawiona jednego atomu jodu – trójjodotyronina. Zasadnicza rola tyroksyny w organizmie sprowadza się do aktywacji utleniania w tkankach, a także pobudzania rozpadu tłuszczów. Jest ponadto odpowiedzialna za absorbcję glukozy z przewodu pokarmowego oraz jej wykorzystanie przez komórki. Ma wpływ na pracę gruczołów płciowych, przez co pośrednio odpowiada za proces rozrodu.

Niedobór i nadmiar tyroksyny

Nie zawsze poziom tyroksyny w organizmie jest optymalny. Zdarza się, że występuje ona w nadmiarze lub znacznym niedoborze. Zostaje wówczas zaburzony metabolizm organizmu. Niedobór prowadzi do niedoczynności tarczycy i może powodować powstanie obrzęku śluzowatego, charakteryzującego się pogrubieniem rysów twarzy. Przyczynia się także do zmniejszenia aktywności psychomotorycznej: obniżony nastrój, pęd do wykonywania codziennych czynności, senność w ciągu dnia – to wszystko może być sygnałem, ze gruczoł tarczowy nie pracuje poprawnie. Osoba z niedoczynnością jest apatyczna, senna, ma trudności z zapamiętywaniem oraz koncentracją. Skóra jest nadmiernie sucha, a włosy ulegają przerzedzeniu. Inne objawy to niskie ciśnienie tętnicze krwi, czyli hipotonia, czyli hipotonia, spłycenie i zmniejszenie częstotliwości oddechów, a także nieznaczne spowolnienie akcji serca czyli bradykardia.

Z drugiej strony nadmiar tyroksyny także nie jest do końca bezpieczny. Powoduje nadczynność tarczycy, którą obserwujemy w chorobie Gravesa-Basedowa. Charakteryzuje się ona nadmierną pobudliwością, nerwowością, przyspieszonym biciem serca, czyli tachykardią, nadmierną męczliwością mięśni oraz wytrzeszczem gałek ocznych.

Nie przegap

Hormony tarczycy: tyroksyna, trójjodotyronina, kalcytonina

Hormony tarczycy to produkowane przez ten gruczoł tyroksyna, trójjodotyronina oraz kalcytonina. Pierwsze dwa z wymienionych są szczególnie ważne, ponieważ bez nich człowiek nie jest w stanie prawidłowo funkcjonować. Do choroby dochodzi zarówno przy nadmiarze hormonów tarczycy, jak i na skutek ich niedoboru. Jakie są działania hormonów tarczycy i przez wystąpienie jakich stanów może dochodzić do zaburzeń ich ilości w organizmie?

Jak zbadać poziom tyroksyny i jakie są wskazania do badania

Aby ocenić poziom tyroksyny w organizmie należy wykonać badanie krwi oceniające stężenie hormonów tarczycy. Wskazaniem do wykonania takiego badania są:

  • zmniejszony apetyt
  • nadmierna suchość skóry
  • senność, apatia
  • nagła utrata masy ciała

Badaniem powinno się ponadto objąć osoby z przerośniętym gruczołem tarczowym – wolem. Ponadto ocena hormonów tarczycy służy także kontroli leczenia przeciwtarczycowego w przypadku terapii niedoczynności tarczycy. Badaniem należy objąć także osoby z problemami związanymi z płodnością.

Przyczyny nieprawidłowego funkcjonowania tarczycy

Przyczyn niedoczynności gruczołu tarczowego jest wiele. W wielu przypadkach problem związany jest z chorobą autoimmunologiczną, która polega na niszczeniu komórek tarczycy przez wyprodukowane własne przeciwciała. Niedoczynność może wynikać z zaburzeń na poziomie wyższych pięter układu sprzężeń zwrotnych – podwzgórze, przysadka mózgowa. Uważa się, że duże znaczenie ma dieta. Ta, która obfituje w jod zmniejsza prawdopodobieństwo rozchwiania gospodarki hormonalnej tarczycy.

Niedobór tyroksyny: leczenie

Niedobór tyroksyny można stosunkowo łatwo zniwelować poprzez suplementację leku zwanego L-tyroksyną (lewoskrętna postać hormonu). Poza farmakoterapią należy na stałe wprowadzić do swojego menu produkty bogate w jod oraz żelazo. Odpowiednio dobrana terapia umożliwia normalne funkcjonowanie.

Polecamy
Gruczoł tarczowy: jak działa tarczyca i jaki wpływ na nasze zdrowie mają hormony tarczycy? [WYWIAD]

Gruczoł tarczowy: jak działa tarczyca i jaki wpływ na nasze zdrowie mają hormony tarczycy? [WYWIAD]

Gruczoł tarczowy wyglądem przypomina delikatną kokardę lub motyla z rozłożonymi skrzydłami, jest jednak prawdziwą tarczą chroniącą nasze zdrowie. Gruczoł tarczowy ...

Choroby tarczycy [wideo]

Tarczyca jest gruczołem wydzielającym hormony, który ma za zadanie regulować ich poziom tak, by utrzymać równowagę fizjologiczną. Zaburzenia z produkcją hormonów (nagły spadek lub znaczny wzrost) mogą powodować różne choroby tarczycy, m.in. nadczynność i niedoczynność. Posłuchaj dlaczego warto kontrolować swoją tarczycę?

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Gruczoł tarczowy: jak działa tarczyca i jaki wpływ na nasze zdrowie mają hormony tarczycy? [WYWIAD]

Gruczoł tarczowy: jak działa tarczyca i jaki wpływ na nasze zdrowie mają hormony tarczycy? [WYWIAD]

Tarczyca: gruczoł, będący twoim magazynem hormonów

Tarczyca: gruczoł, będący twoim magazynem hormonów

HORMONY żeńskie: estrogeny, progesteron, androgeny, prolaktyna, hormony tarczycy

HORMONY żeńskie: estrogeny, progesteron, androgeny, prolaktyna, hormony tarczycy

Zdjęcia: thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 13.06.2017

DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Hashimoto - przewlekłe zapalenie tarczycy. Najczęstsze objawy Hashimoto Hashimoto - przewlekłe zapalenie tarczycy. Najczęstsze objawy Hashimoto

Choroba Hashimoto (przewlekłe zapalenie tarczycy) jest trudna do zdiagnozowania, a jej leczenie...

więcej

194

KORTYZOL powyżej i poniżej normy - interpretacja wyników KORTYZOL powyżej i poniżej normy - interpretacja wyników

Kortyzol znany jest przede wszystkim jako "hormon stresu". W sytuacjach stresowych jego stężenie...

więcej

133

Choroby tarczycy: przyczyny, objawy, badania, leczenie

Kiedy tarczyca choruje, nie boli i zwykle długo nie daje o sobie znać. Ale skutki zaburzeń w pracy...

więcej

131

Nadczynność tarczycy: przyczyny, objawy i leczenie nadczynności tarczycy Nadczynność tarczycy: przyczyny, objawy i leczenie nadczynności tarczycy

Nadczynność tarczycy to choroba, której istotą jest nadmierne wydzielanie hormonów tarczycy. Daje...

więcej

127

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Podróżowanie w ciąży, o ile przebiega prawidłowo, kobieta jest zdrowa i nie ma obciążonego wywiadu położniczego nie jest przeciwwskazane. Należy się jednak liczyć z ryzykiem powikłań zakrzepowych,...

W zależności od zaawansowania zmian oraz stanu pacjenta można rozważyć w tej chorobie terapię ogólną, między innymi: sterydami, chlorochiną, sulfonami lub fototerapią. Leczenie zawsze dobierane jest...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.