Niedoczynność tarczycy: przyczyny pierwotnej, wtórnej i trzeciorzędowej niedoczynności tarczycy

2015-01-28 7:41 ap

Przyczyny niedoczynności tarczycy są różne. Najczęściej niedoczynność spowodowana jest uszkodzeniem gruczołu tarczowego, ale zdarza się, że u źródeł problemu leżą choroby przysadki lub guzy podwzgórza czy sarkoidoza. Sprawdź, jakie moga być przyczyny niedoczynności przysadki.

Niedoczynność tarczycy może być pierwotna, wtórna lub trzeciorzędowa - każda z nich ma inne przyczyny i może dawać nieco inne objawy. Najczęściej mamy do czynienia z niedoczynnością pierwotną, wynikającą z uszkodzenia tarczycy, która charakteryzuje się podwyższonym poziomem hormony tyreotropowego (TSH). Rzadko natomiast występuje niedoczynność wtórna (zależna od upośledzonej czynności przedniego płata przysadki) i trzeciorzędowa (zależna od upośledzenia czynności podwzgórza) charakteryzujące się obniżonym lub prawidłowym poziomem TSH.

Pierwotna niedoczynność tarczycy: przyczyny

Pierwotna niedoczynność tarczycy spowodowana jest jej uszkodzeniem gruczołu, do którego doprowadzić mogło:

  • zapalenie tarczycy wywołane czynnikami autoimmunologicznymi: choroba Hashimoto (przewlekłe limfocytarne zapalenie tarczycy), zapalenie podostre, zapalenie poporodowe, zapalenie ciche, bezbolesne, schorzenia te powstają na podłożu autoimmunologicznym;
  • całkowite lub częściowe wycięcie tarczycy, przebiegające z procesem autoimmunologicznym, gdy komórki odpornościowe organizmu zaczynają atakować pozostałe po operacji fragmenty tarczycy;
  • leczenie jodem radioaktywnym (izotopem jodu 131I) w kapsułkach, stosowane m.in. nadczynności tarczycy - ten póżny efekt występuje niestety aż u u 80 procent pacjentów;
  • napromieniowanie, do którego dochodzi w trakcie leczenia różnych nowotworów (m.in. chłoniaka lub nowotworu piersi);
  • nadmierne spożywania jodków, które w dużych stężeniach hamują działanie innych hormonów;
  • znaczny niedobór jod w środowisku;
  • wrodzona niedoczynność tarczycy u dzieci urodzonych przez matki, które podczas ciąży cierpiały na niewyrównaną niedoczynność tarczycy;
  • przedawkowanie leków przeciwtarczycowych – niedoczynność wywołana w ten sposób zwykle ustępuje po zakończeniu leczenia
  • niektóre leki np. sole litu, interferon, sulfonamidy

Wtórna niedoczynność tarczycy: przyczyny

Wtórna niedoczynność tarczycy najczęściej spowodowana jest niedoborem TSH, związanym z niedoczynnością przysadki, która może być spowodowana guzem, urazem czy krwotokiem. Objawy kliniczne we wtórnej niedoczynności tarczycy są podobne jak w przypadkach postaci pierwotnej niedoczynności tarczycy. Jednak, gdy przyczyną jest guz przysadki, objawy mogą nie być typowe. Ta postać niedoczynności W badaniach hormonalnych daje niskie lub prawidłowe stężenie TSH oraz niskie stężenie fT4 i fT3.

Trzeciorzędowa niedoczynność tarczycy: przyczyny

Trzeciorzędowa niedoczynność tarczycy występuje rzadko, a spowodowana jest najczęściej przez guzy podwzgórza, sarkoidozę lub stany prowadzące do przerwania ciągłości szypuły przysadki. Ta postać niedoczynności tarczycy wynika z niedostatku tyreoliberyny (TRH), charakteryzuje się obniżonym lub prawidłowym poziomem TSH.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
Ruta
|

Dla zminimalizowania skutków złej pracy tarczycy i Hashimoto niezbędna jest dieta.Najważniejsze jest indywidualne obserwowanie swojego organizmu. Zalecenia żywieniowe
w przypadku Hashimoto są podobne do diety przy niedoczynności tarczycy. Warto jednak pamiętać, że
Hashimoto często wiąże się z nietolerancją glutenu i laktozy.
Osoby chore na Hashimoto powinny także stosować dietę z mniejszą ilością kalorii z uwagi na
zwiększone ryzyko nadwagi. Zwyczajne dzienne zapotrzebowanie, dostosowane do wieku, płci i stylu
życia powinno myć zmniejszone o ok. 500 kalorii. Podziel swój plan żywieniowy na 5 posiłków.
Na co uważać?
Warzywa zawierające goitrogeny. Zaburzają wytwarzanie się hormonów
tarczycowych. Należą do nich surowe: brukselka, kapusta (przede wszystkim włoska),
brokuły, kalafior, jarmuż, kalarepa. Spożywaj je maksymalnie raz w tygodniu.
Gotowane i fermentowane warzywa możesz jeść bez ograniczeń.
Kaszę jaglaną. Jedz ją maksymalnie dwa razy w tygodniu w niewielkich ilościach.
Soję. Wyeliminuj ją całkowicie z diety.
Tłuszcze nasycone. Osoby z problemami tarczycowymi są bardziej zagrożone
hipercholesterolemią. Ogranicz do minimum smalec, karkówkę wieprzową, golonkę,
kaszankę, pasztety, kaczki i gęsi.
Sól. Wzmaga pojawianie się obrzęków.
Cukier. Zatrzymuje przyswajanie selenu.