- Przelewanie w brzuchu wynika z przesuwania się gazów i płynów podczas naturalnych skurczów jelit
- Głośne dźwięki z brzucha często pojawiają się przy głodzie, silnym stresie albo po produktach, które nasilają objawy nietolerancji
- Intensywnemu bulgotaniu mogą towarzyszyć choroby jelit, m.in. IBS (zespół jelita drażliwego) albo choroba Leśniowskiego-Crohna
- Nagły brak dźwięków jelit po okresie głośnego przelewania może wskazywać na niedrożność i wymaga pilnej pomocy
Skąd się bierze przelewanie w brzuchu i co oznacza?
Przelewanie w brzuchu, nazywane medycznie borborygmi, to burczenie, bulgotanie i inne dźwięki z przewodu pokarmowego. Najczęściej powstają w żołądku oraz w jelicie cienkim i grubym. Mogą być krępujące, ale zwykle oznaczają po prostu przesuwanie się treści pokarmowej.
Odgłosy są związane z perystaltyką, czyli rytmicznymi skurczami mięśni jelit. Harvard Health Publishing podaje, że dźwięki pojawiają się, gdy gaz przemieszcza się w jelitach pod wpływem tych skurczów. Wtedy powietrze miesza się z płynami i powstaje charakterystyczne bulgotanie.
Dlaczego brzuch burczy? Najczęstsze, niegroźne przyczyny
Najczęściej brzuch burczy z powodu głodu. Gdy żołądek jest pusty, sygnały z mózgu pobudzają mięśnie układu pokarmowego i jelita zaczynają pracować, jak przed posiłkiem. Healthline podaje, że zwykle to sygnał prawidłowej pracy trawienia albo po prostu potrzeby jedzenia.
Bulgotanie może pojawić się także po jedzeniu, gdy pokarm, soki trawienne i powietrze przesuwają się przez kolejne odcinki jelit. Znaczenie ma też stan emocjonalny. Silny stres albo lęk mogą przyspieszać pracę jelit i wtedy dźwięki bywają głośniejsze oraz częstsze.
Kiedy przelewanie w brzuchu może oznaczać nietolerancję lub chorobę?
Jeśli bulgotaniu towarzyszy dyskomfort, warto przyjrzeć się diecie. U części osób takie dźwięki pojawiają się przy nietolerancjach pokarmowych, na przykład laktozy, glutenu albo histaminy. Po produktach źle tolerowanych może dochodzić do większej produkcji gazów i przyspieszenia pracy jelit.
Czasem dźwięki stają się hiperaktywne, czyli wyjątkowo głośne i bardzo częste. Healthline podaje, że może towarzyszyć to poważniejszym schorzeniom, takim jak:
- choroba Leśniowskiego-Crohna
- zespół jelita drażliwego (IBS)
- wrzodziejące zapalenie jelita grubego
- zakaźne zapalenie jelit
- alergie pokarmowe.
Bulgotanie w brzuchu i objawy alarmowe: kiedy do lekarza?
Samo przelewanie w brzuchu rzadko oznacza coś groźnego, ale znaczenie mają objawy towarzyszące. MedlinePlus Medical Encyclopedia wskazuje na pilną konsultację lekarską, jeśli pojawia się krwawienie z odbytu, uporczywe nudności albo wymioty. Niepokoi też nagła zmiana rytmu wypróżnień, czyli długotrwała biegunka lub zaparcia.
Zwróć uwagę na dźwięki o bardzo wysokim tonie, ponieważ mogą świadczyć o wczesnej niedrożności jelit. Groźnym sygnałem jest też nagły brak dźwięków jelit po okresie intensywnego przelewania. Taka sytuacja może oznaczać pęknięcie jelita lub jego uwięźnięcie i wymaga pilnej pomocy.
Jak wygląda diagnostyka przelewania w brzuchu? Lekarz i badania
Jeśli przelewanie w brzuchu niepokoi, pierwszym krokiem jest wizyta u lekarza POZ (lekarza pierwszego kontaktu). Narodowy Fundusz Zdrowia informuje, że lekarz ocenia stan na podstawie wywiadu i badania fizykalnego, w tym osłuchania brzucha stetoskopem. W razie potrzeby kieruje na dalszą diagnostykę.
W publicznej opiece zdrowotnej lekarz może zlecić badania, żeby wyjaśnić przyczynę głośnej pracy jelit. Najczęściej są to:
- badania krwi oraz badanie ogólne kału (w tym na krew utajoną)
- USG jamy brzusznej
- RTG lub tomografię komputerową jamy brzusznej
- gastroskopię lub kolonoskopię
W większości przypadków przelewanie w brzuchu jest objawem normalnej pracy układu pokarmowego. Jeśli jednak pojawia się ból albo inne nietypowe dolegliwości, nie lecz się na własną rękę i skonsultuj się z lekarzem. Celem jest wykluczenie m.in. stanów zapalnych i nietolerancji pokarmowych.
7
Źródła:
