Czynniki, które mają wpływ na kondycję SKÓRY

2008-08-28 3:39 Aneta Grabowska - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie" | Konsultacja: Dr n. med. Monika Słowińska, specjalista dermatolog wenerolog, Klinika Dermatologii CSK MSWiA w Warszawie

Na skórze odbija się historia całego naszego życia. Bezlitośnie obnaża stres, nieodpowiedzialne plażowanie, częste wizyty w solarium i choroby. Często zdradza też wiek. Jednak możesz oszukać metrykę, odpowiednio dbając o skórę i unikając tego, co jej szkodzi.

Na stan skóry ma wpływ wiele czynników: styl życia, dieta, korzystanie ze słońca lub solarium, palenie papierosów, przyjmowanie leków, przebyte choroby. Dużą rolę odgrywają także predyspozycje genetyczne i indywidualne skłonności.

Skóra zmienia się z wiekiem

Z wiekiem nasze doskonałe „opakowanie” się zmienia – i to zarówno na powierzchni, jak i w warstwach położonych głębiej. Jeśli skóra jest łojotokowa, dłużej zachowuje młody wygląd, bo jest grubsza i bardziej natłuszczona. Skóra cienka i wrażliwa szybciej pokrywa się drobnymi zmarszczkami – zarówno mimicznymi, jak i typowymi zmarszczkami grawitacyjnymi. Jednak bez względu na rodzaj skóry po trzydziestce zmarszczki mimiczne zaczynają powoli przechodzić w trwałe, a po 40. roku życia są coraz głębsze. W następnych latach skóra na całym ciele staje się mniej elastyczna, bardziej wysuszona, gdyż ubywa z niej wody, a gruczoły potowe i łojowe działają mniej sprawnie. Staje się coraz delikatniejsza, naskórek jest cieńszy, skóra właściwa mniej sprężysta, a na powierzchni pojawiają się przebarwienia oraz zmiany naczyniowe. Jeśli skóra jest stale narażona na kontakt z czynnikami zaburzającymi jej normalne funkcjonowanie (zwłaszcza słonce, ekstremalne temperatury, wiatr), proces starzenia się przebiega szybciej. Można je nieco zwolnić, np. unikając nadmiernego opalania czy palenia papierosów oraz umiejętnie pielęgnując skórę. Jednak wpływ na starzenie mają też zmiany hormonalne, szczególnie w okresie menopauzy, gdyż oprócz mniejszej ilości hormonu kobiecości (estrogenu) niekiedy osłabiona jest również psychika. A to uwidacznia się i na twarzy (pogłębiają się „linie smutku”), i w postawie ciała (zgarbiona).

Ważne

Pamiątki młodości

Kolczyk w nosie czy pępku, tatuaż przy kostce, na karku lub innej partii ciała – to modne ozdoby, które niestety uszkadzają skórę. Pozbyć się ich można jedynie chirurgiczne (chyba że kolczyk był noszony bardzo krótko). W przypadku dziurki po kolczyku wycina się tunel powstały wewnątrz tkanek oraz zakłada szwy śródskórne. Natomiast tatuaż – o ile ma małą średnicę (do 2 cm) – można wyciąć, a skórę zszyć (jeśli nie jest nadmiernie napięta). Usuwając większe tatuaże, ranę zamyka się techniką plastyki miejscowej (płaty skóry z sąsiedztwa rany) lub przeszczepiając skórę. Zabieg przeprowadza się w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym.

Wpływ stresu na skórę

Nerwowa praca, życie w ciągłym biegu, zmęczenie i masa problemów sprawiają, że zapominasz o pielęgnacji skóry. Staje się ona matowa, szara, mniej jędrna, uwidaczniają się na niej drobne zmarszczki. U osób z tłustą skórą stres zwiększa wydzielanie łoju, czego efektem są pojawiające się krostki. Cera sucha zaś szybciej się przesusza i jest skłonna do podrażnień. Stres bywa też przyczyną chorób dermatologicznych (chorób skóry), np. łysienia plackowatego, bielactwa . Mogą one ujawnić się lub nasilić po bardzo silnym przeżyciu emocjonalnym. Stresujące sytuacje mogą również zaostrzać zmiany skórne, tak dzieje się np. w atopowym zapaleniu skóry, łojotokowym zapaleniu skóry czy łuszczycy. Staraj się kontrolować stres, nie zapominaj o relaksie i wysypiaj się – skóra to prawdziwy barometr twojego nastroju.

Nadmiar słońca szkodzi skórze

Ma ono dobroczynny wpływ na nasz organizm, ale dozowane nierozsądnie może być przyczyną posłonecznych uszkodzeń skóry, nieestetycznych „pamiątek” – m.in. przebarwień pod wpływem niektórych zażywanych leków (np. hormonalnych) czy stosowanych ziół (np. dziurawca), widocznych piegów i wyraźnie zarysowanych zmarszczek.
Częste kąpiele słoneczne i wizyty w solarium powodują, że na skórze pojawia się dużo brodawek łojotokowych. Na początku wyglądają one jak płaskie plamy, lekko beżowe, które z czasem stają się bardziej wypukłe, mają brodawkowatą powierzchnię i stopniowo wykruszają się z nich czopy rogowo-łojowe. 
Pod wpływem słońca powstają także tzw. zmiany naczyniowe. Mogą one wystąpić tylko na twarzy, ale także na bocznych powierzchniach szyi i dekolcie. W obrębie trójkąta podżuchwowego (tam, gdzie pada cień od brody) skóra pozostaje prawidłowo zabarwiona. Sieć grubych splątanych ze sobą naczyń krwionośnych oraz stale obecny rumień (zwłaszcza na policzkach) odejmują nam urody. Aby naprawić uszkodzoną przez słońce skórę, warto poddać się zabiegom rewitalizującym, odmładzającym (Rejuvenation), a także laserowemu usuwaniu przebarwień oraz zamykaniu rozszerzonych naczynek krwionośnych. 
Niestety, takie zmiany to nie jedyne skutki oddziaływania słońca. Pod jego wpływem u osób, które dawniej dużo się opalały, może rozwinąć się nowotwór skóry – rak, m.in. czerniak. Bardzo ważna jest więc niezwłoczna konsultacja z dermatologiem w przypadku stwierdzenia nowej, szybko rosnącej zmiany skórnej. Analogicznie trzeba postąpić, gdy zauważysz jakiekolwiek różnice w obrębie znamion barwnikowych – zmiana koloru (ciemnienie, rozjaśnianie się, odcień różowy, niebieskawy), kształtu, wielkości, konturów.
Skutkiem nadmiernego opalania jest również tworzenie się na skórze wielu skupionych na bardzo małej powierzchni tzw. zaskórników olbrzymich. Czasami powstają z nich grudki lub guzki wypełnione masami kaszowatymi (znajdują się tuż pod powierzchnią skóry). Zwykle jest ich sporo na skroniach, policzkach, przy nosie, pojedynczo występują na tułowiu. Schorzenie to jest skutkiem dużego uszkodzenia włókien sprężystych i elastycznych w skórze właściwej. W ten sposób mieszki włosowe przekształcają się w struktury gromadzące złuszczający się naskórek i łój. Oczyścić takie zmiany może kosmetyczka, ale konieczna jest wcześniejsza konsultacja z dermatologiem. Długa ekspozycja na słońce może powodować także rogowacenie słoneczne. To plamy rumieniowe, które na powierzchni mają ostrą w dotyku, szorstką łuskę i łatwo krwawią. Mogą pojawić się w każdym miejscu wystawianym na słońce. Jeśli zauważysz takie zmiany, jak najszybciej idź do dermatologa, bo jest to stan przednowotworowy raka kolczystokomórkowego (rozwija się u kilku proc. osób z takimi zmianami). Niemniej jednak bardzo ważne jest wówczas stosowanie kremów z wysokim filtrem (powyżej SPF 30) codziennie, przez cały rok, gdyż znacznie zmniejszają ilość już powstałych ognisk zrogowacenia posłonecznego i zapobiegają tworzeniu się kolejnych.
Na skórze mogą także pojawić się zmiany guzkowe, łatwo krwawiące. Mogą to być nowotwory skóry. Jeśli je zauważysz (albo jakiekolwiek niepokojące zmiany na skórze), nie zwlekaj z wizytą u lekarza dermatologa. Tylko w ten sposób przekonasz się, czy nie są one objawem poważnej choroby. Sprawdzać należy również ciemnobrązowe, wręcz czarne przebarwienia.

Problemy ze skórą mogą być oznaką wielu groźnych chorób

Skóra zdradza stan naszego zdrowia. Niekiedy ujawnia pierwsze objawy schorzenia, którego źródło tkwi gdzie indziej. U osób chorych na żółtaczkę skóra ma charakterystyczną barwę. Natomiast problemy z tarczycą objawiają się suchą, złuszczającą się skórą, której najczęściej towarzyszy świąd. Niekiedy swędząca skóra może wskazywać też na inne schorzenia, np. cukrzycę, niewydolność wątroby czy nerek, choroby hematologiczne. Często jednak powodem świądu skóry jest zakażenie grzybicze lub reakcja alergiczna (np. na pokarmy, ukąszenie owadów, leki).
Z wieloma problemami skórnymi wiąże się też cukrzyca. Nieraz na podstawie wyglądu pewnych zmian skórnych dermatolog kieruje pacjenta na badanie poziomu cukru we krwi. Chorzy na cukrzycę muszą bardzo dbać o właściwą pielęgnację skóry, uważnie pilnować, by w miejscach fałdów skórnych (pod pachami, biustem, w pachwinach) oraz między palcami rąk czy częściej stóp nie dochodziło do maceracji naskórka i zakażeń bakteryjno-grzybiczych, do których diabetycy mają szczególną skłonność. Powinni także zwracać uwagę na swoje stopy, ponieważ mają zaburzone krążenie (tzw. makro-angiopatię, czyli miażdżycę, i mikroangiopatię – zmiany chorobowe w drobnych naczyniach), a także unerwienie (tzw. neuropatię cukrzycową polegającą na zaburzeniu czucia temperatury, dotyku, bólu), mogą nie odczuć skaleczenia, stanu zapalnego, co nierzadko doprowadza do powstania tzw. stopy cukrzycowej. Schorzenie objawia się głębokimi owrzodzeniami obejmującymi dużą powierzchnię stopy, które w części przypadków mogą skończyć się jej amputacją.
Osoby z nadciśnieniem tętniczym mają nieprawidłowy poziom cholesterolu i jego frakcji (tzw. lipidogram). U części pacjentów widoczne są tzw. kępki żółte, czyli złogi cholesterolu w skórze powiek, inni mają żółtawy rąbek wokół tęczówek oczu. Nadciśnieniowcy zażywają wiele różnych leków, dlatego powinny bardzo ostrożnie dawkować sobie kąpiele słoneczne.

Problem

Wrażliwy problem

Atopowe zapalenie skóry (AZS), alergie skórne

Osoby z tymi schorzeniami mają uszkodzoną barierę naskórkową i niedostateczny płaszcz lipidowy na powierzchni skóry. 
Ważne zalecenia: Nie myj się w zbyt ciepłej wodzie (to nasila przesuszanie skóry), regularnie natłuszczaj skórę, nie tylko wtedy, kiedy jej stan się pogarsza. Stosuj profesjonalne kosmetyki – emolienty (dostępne tylko w aptece), które służą do nawilżania skóry i wspomagają jej leczenie. Preparaty te są testowane i sprawdzane pod kątem możliwości wywołania reakcji alergicznych, więc są bezpieczne dla osób z AZS i chorych na alergię kontaktową. Wygląd skóry atopowej zwykle poprawia się pod wpływem słońca, a w przypadku współistnienia alergii powietrznopochodnej (np. na pyłki traw, drzew itp.) – podczas pobytu w wysokich górach (powyżej 1500 m n.p.m.).

Trądzik różowaty

W pierwszej fazie choroby (skóra stale zaróżowiona, skłonna do reakcji przekrwienia pod wpływem picia ciepłych napojów, alkoholu, jedzenia ciepłych posiłków, a także emocji, słońca, różnic temperatur) chorzy są w stanie poradzić sobie sami. W momencie wystąpienia zmian o charakterze grudek czy krostek potrzebna jest pomoc dermatologiczna i rozpoczęcie leczenia.
Ważne zalecenia: Ponieważ po umyciu wodą skóra piecze, staje się czerwona i ściągnięta, konieczne jest stosowanie specjalnych hipoalergicznych mydeł – syndetów, a także preparatów dostępnych w aptekach przeznaczonych dla osób z tą odmianą trądziku. Ważna jest również właściwa ochrona przed słońcem – krem powiniem mieć filtr minimum SPF 30. Korzystne jest poddanie się zabiegom laserowego zamykania rozszerzonych naczynek, które wykonywane są w niektórych gabinetach dermatologii estetycznej.

Trądzik młodzieńczy

Wbrew nazwie problem ten dotyczy zarówno nastolatków, jak i osób dorosłych. Często występuje u kobiet powyżej 30 lat, u których wcześniej trądzik nie pojawił się lub miał łagodną postać. 
Ważne zalecenia: Dbaj o prawidłowe nawilżenie skóry (często, w obawie przed kolejnymi wykwitami, przesuszamy skórę) i nie używaj kosmetyków o za ciężkiej bazie, np. kremów przeciwzmarszczkowych. W przypadku zaostrzenia zmian trądzikowych należy udać się do specjalisty dermatologa – dobierze on odpowiedni krem do pielęgnacji (beztłuszczowy, nietworzący zaskórników) oraz zaordynuje właściwe leczenie (mogą być potrzebne antybiotyki).

miesięcznik "Zdrowie"
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie! Z kodem rabatowym: "wiosna" tylko 2,50 zł za 96 stron porad o zdrowiu! Dodatkowo otrzymasz dostęp do numerów archiwalnych. W nr 4/2020 „Zdrowia m.in.: poradnik alergika, choroby zakaźne pod lupą, „młody” zawał serca, mity o recyklingu.

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 4/2020
KOMENTARZE
Jola
|

Samo smarowanie skóry to półśrodki .Podstawą jest uzupełnienie witamin i minerałów W sumie, wysilać się i zdrowo odżywiać Bez wyrównania niedoborów , nie obejdzie się

Gino
|

Kup sobie produkty oparte na lnie, od wieków jest to naturalny środek przeciwświądowy, nawilżający, nawet na rany odleżynowe. Nie używaj mocnych detergentów do mycia skóry, tylko preparatów dla alergików albo atopowców.

karolcia
|

Witam.Na atopowe zapalenie skory dobrze działa preparat atopra . Można kupić w aptece bez recepty

kokott
|

czym można się pozbyć dokuczliwego swędzenia skóry na podudziach,rąk itp.

Susu
|

Witam, chcialam prosic o polecenie wszelkich znanych dzialajacych lekow na atopowe zapalenie skory. Lecze sie na nie od niedawna, ale jak narazie bez efektow. Moze ktos ma cos godnego uwagi? Jesli nie bede musiala sie zdecydowac na masc robiona w aptece, ale wolalabym na poczatek cos kupowanego. Dziekuje i pozdrawiam serdecznie.