Cytomegalia szczególnie groźna w ciąży

Cytomegalia u kobiet w ciąży często nie daje wyraźnych objawów, tymczasem jest ona szczególnie niebezpieczna w tym okresie, gdyż może powodować wady rozwojowe płodu, a nawet doprowadzić do jego obumarcia. Dlatego warto wiedzieć, jakie konsekwencje mogą wiązać się z zakażeniem wirusem cytomegalii (cytomegalovirus – CMV) u ciężarnych.

Cytomegalia nie stanowi zagrożenia dla przyszłej mamy. Zakażenie przebiega bezobjawowo u 90 proc. kobiet w ciąży i zazwyczaj nie jest wykrywane. Jest to jednak ogromne zagrożenie dla płodu. Wirus cytomegalii jest główną przyczyną niedosłuchu o podłożu niegenetycznym oraz ważnym czynnikiem uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego prowadzącym do zaburzeń rozwoju psychoruchowego i upośledzenia umysłowego u dzieci.

Spis treści

  1. Cytomegalia ‒ źródła zakażenia
  2. Cytomegalia w ciąży - objawy
  3. Cytomegalia w ciąży - groźne konsekwencje
  4. Cytomegalia w ciąży - diagnostyka
  5. Cytomegalia w ciąży - jak się leczy?

Cytomegalia ‒ źródła zakażenia

Do zakażenia płodu wirusem cytomegalii dochodzi:

  • przez łożysko ‒ ryzyko transmisji wirusa przez łożysko rośnie wraz z czasem trwania ciąży, a konsekwencje kliniczne dla płodu są najpoważniejsze przy zakażeniu w pierwszej połowie ciąży;
  • podczas porodu.

Czynnikami zwiększającymi ryzyko transmisji zakażenia wirusem cytomegalii jest brak swoistych przeciwciał IgG w ciąży, wiek matki poniżej 20. roku życia oraz częsty kontakt z małymi dziećmi w czasie ciąży1. Ponadto uważa się także, że ciąża może zwiększać wrażliwość ciężarnych na zakażenie wirusem oraz na uaktywnienie się postaci dotychczas nieaktywnych.

Cytomegalia jest najczęstszym wirusowym zakażeniem wrodzonym. Szacuje się, że dotyczy 0,5‒2 proc. noworodków.

Cytomegalia w ciąży - objawy

U 85-90 proc. noworodków zakażenie ma charakter bezobjawowy. Tylko u 5–10 proc. z nich obserwuje się objawy cytomegalii wrodzonej1,2, takie jak:

Wśród najczęstszych objawów wymienia się także lekkie upośledzenie umysłowe.

W badaniu neurologicznym stwierdza się ponadto:

Odchylenia w badaniach laboratoryjnych obejmują:

    W badaniu okulistycznym stwierdza się:

    W badaniu audiologicznym (ABR) stwierdza się niedosłuch neurosensoryczny. Cytomegalowirusowe uszkodzenie słuchu występuje 35‒60 proc. dzieci z zakażeniem objawowym; może się ono ujawnić bezpośrednio po urodzeniu lub w późniejszym okresie.

    Należy podkreślić, że obecność swoistych przeciwciał klasy IgG przed ciążą lub na jej początku nie wyklucza zakażenia płodu, natomiast zakażenie płodu nie zawsze prowadzi do choroby objawowej i późnych jej następstw.

    Cytomegalia w ciąży - groźne konsekwencje

    U kobiet w ciąży cytomegalia przebiega bezobjawowo, dlatego tak trudno ją rozpoznać. Niestety zakażenie w tym czasie może być groźne dla potomstwa. Konsekwencje zależą od tego, w którym momencie ciąży nastąpiło zakażenie.

    Jeżeli zakażenie miało miejsce w I trymestrze, istnieje bardzo duże ryzyko:

    • poronienia;
    • rozwinięcia się poważnej wady wrodzonej w układzie nerwowym.

    Zakażenie w II lub III trymestrze może wiązać się z:

    Dzieci matek zarażonych wirusem cytomegalii w ciąży zazwyczaj od urodzenia mają problemy zdrowotne. Diagnozuje się u nich zespól cytomegalii wrodzonej z takimi objawami jak:

    Niekiedy cytomegalowirus na początku pozostaje w uśpieniu i daje o sobie znać nawet z kilkuletnim opóźnieniem, czego skutkiem jest np.

    • całkowita utrata słuchu;
    • zaburzenia widzenia;
    • opóźnienie umysłowe.

    Cytomegalia w ciąży - diagnostyka

    Obecnie w Polsce nie prowadzi się rutynowej diagnostyki ciężarnych w kierunku zakażenia wirusem cytomegalii1, jednak położnicy coraz częściej zalecają wykonanie swoistych testów serologicznych.

    Nie sposób też uchronić się przed wszechobecnym wirusem. Kobietom planującym ciążę niektórzy lekarze zalecają wykonanie badania w kierunku tej choroby. Nie są to jednak badania standardowe. Testy wykonuje się z krwi i z moczu. We krwi ocenia się poziom przeciwciał klasy IgG i IgM przeciw cytomegalii ‒ tzw. serologię. Obecność przeciwciał klasy IgM oraz znaczny wzrost przeciwciał IgG świadczą o istnieniu pierwotnego zakażenia1. Jeśli znajdują się one we krwi kilka miesięcy przed zajściem w ciążę, oznacza to, że kobieta przeszła cytomegalię, a obecne w jej organizmie przeciwciała chronią ją przed świeżym zakażeniem. Pocieszający jest fakt, że u ponad 80 proc. kobiet w wieku rozrodczym stwierdza się obecność przeciwciał klasy IgG2, co świadczy o tym, że kobiety te zetknęły się już wcześniej z cytomegalowirusem i zakażenie pierwotne w trakcie ciąży im nie zagraża.

    Cytomegalia w ciąży - jak się leczy?

    W przypadku rozpoznania u przyszłej matki aktywnego zakażenia wirusem cytomegalii nie ma powszechnie uznanego postępowania zapobiegającego wertykalnej transmisji zakażenia ani też postępowania leczniczego w stosunku do płodu z objawami zakażenia. Noworodek matki z podejrzeniem zakażenia wirusem cytomegalii w okresie prenatalnym powinien być skierowany do ośrodka specjalistycznego w celu weryfikacji rozpoznania, ewentualnego leczenia i objęcia go opieką specjalistyczną.

    Piśmiennictwo:

    1. Bacz A., Zakażenie wirusem cytomegalii w ciąży, Medycyna Praktyczna.

    2. Duszczyk E., Cytomegalia, Medycyna Praktyczna.

    Czy artykuł był przydatny?
    Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

    NOWY NUMER

    Czytaj e-wydanie cenie 1,00 zł i zyskaj dostęp do numerów archiwalnych! W nr 6/2020 "Zdrowia" m.in.: jak działają jelita, 10 pytań o wazektomię, uzależnienia a płeć, dłonie pod ochroną, ćwiczenia na smukłe nogi. "Zdrowie" to 76 stron rzetelnej wiedzy!

    Dowiedz się więcej
    Miesięcznik Zdrowie  6/2020
    KOMENTARZE
    R.
    |

    Bzdura totalna! Moja córka ma wrodzoną cytomegalię, którą ja złapałam w ciąży. Ma niedosłuch, zaburzenia równowagi, po porodzie stwierdzili stan po wylewie w główce i dwa ogniska zwapnień. Urodziła się malutka, a z leczeniem walczyłyśmy pół roku. Do dzisiaj nosi aparaty słuchowe i ma problemy z równowagą.
    Ten artykuł powinna przeczytać każda przyszła mama. Każda.

    Ata
    |

    W takim razie trafiłaś na wyjątkowego konowała. Moja córka zarazila sie cytomegalia w 3 miesiacu ciazy. Objawy jak przy przeziebieniu. Niestety moj wnuczek urodzil sie z uszkodzonym ukladem nerwowym i zanikiem nerwow wzrokowych w obu oczkach. Gdy przyjechalismy na pediatrie do Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie to tylko dwoje dzieciakow mialo inne rozpoznanie. Cala reszta z cytamegalia i toksaplazmoza. Bardzo pouszkadzane dzieciaczki

    Ja
    |

    A jak Twoim zdaniem ma być pisany artykuł ? Prawdę podaje się prawdziwie . Jeśli ktoś szuka odpowiedzi , to znajduje i tyle . Jeśli zaś komuś nie pasuje prawda to niech nie szuka . Nikt twojej koleżanki nie zmuszał do czytania artykułu i niczyją winą jest fakt , że go nie doczytała .

    Kasia
    |

    Ja dopiero odebrałam wyniki i u mnie zarowno IgG jak i IgM sa dodatnie. IgG >500 , IgM 1,98 . Dodatkowa informacja na dole wskazanie wykonania awidności CMV IgG. Co o tym myśleć?? Czy ja już przeszłam tą chorobę czy jestem w pełni tej choroby.

    Katarzyna
    |

    Informacje o takich chorobach powinny być podawane w szczególnie delikatny sposób, w szczególności jeśli są kierowane do kobiet w ciąży, a nie na wstępie "TWOJE DZIECKO UMRZE!".

    Kobieta może poronić z nerwów po przeczytaniu takich informacji. Moja koleżanka zadzwoniła do mnie roztrzęsiona, ponieważ stwierdzono u niej wirusa i w pracy zdążyła przeczytać tylko początek tego artykułu. Okazało się, że wirusa już przeszła, ale nic nie wiedziała o tej chorobie i pierwsze informacje na jakie się natknęła to, że jej dziecko może mieć wady rozwojowe lub może umrzeć...

    M
    |

    Zmieńcie lekarzy bo ta choroba istnieje...jestem po porodzie...i niestety ten wirus się do mnie i do dzieciaczka przypałetał. Wiec nie bądźcie łatwo wierne i róbcie te badania...

    aaa
    |

    Bzdura? U mnie cytomegalia doprowadzila do zakazenia wewnatrz macicznego, wczesniejszego porodu i smierci dziecka

    przyszła mama
    |

    przeczytałam i od razu mi lepiej :-) bardzo dziękuję o odcodziłam od zmysłów

    AlicjaDelicja
    |

    Warto mieć pojęcie o tym wirusie będąc w ciąży, gdyż to właśnie w tym okresie pierwotne zakażenie może być niezwykle niebezpieczne dla płodu, a kobieta często nie odczuwa żadnych objawów. Polecam http://cytomegalia.info. Są tu rzetelne info, z których sama skorzystałam.

    jjj
    |

    Zagdzam się z tym, że nie należy czerpać wiedzy z internetu, bo każdy przypadek jest inny. Ale wiem z własnego doświadczenia, ze cytomegalia ma wpływ na płód - natomaist tylko wyniki IgM i IgG nic nie mówią (zwłaszcza jeśli sa robione szybką "diagnostyką"). Ważne sa badania w kierunku cytomegalii przed planowaniem ciąży.