Kilka minut i wszystko jasne. Polacy opracowali przełomową metodę wykrywania "zabójcy kobiet"

2023-01-19 9:49

Badacze z Krakowa opracowali przełomową technologię, która dzięki wsparciu sztucznej inteligencji pozwoli na wczesne wykrycie nowotworu, który najczęściej dopada kobiety - raka piersi. Jak pokazują statystyki, codziennie diagnozowanych jest w Polsce ponad 50 nowych przypadków tego nowotworu. Dzięki Polakom jego wykrywanie niebawem stanie się jednak znacznie łatwiejsze.

Kilka minut i wszystko jasne. Polacy opracowali przełomową metodę wykrywania zabójcy kobiet
Autor: Getty Images Kilka minut i wszystko jasne. Polacy opracowali przełomową metodę wykrywania "zabójcy kobiet"

Nowa metoda monitorowania stanu zdrowia piersi Ailis stworzona została przez zespół polskich naukowców, lekarzy i inżynierów. Postanowili oni połączyć autorską metodę parametrycznego obrazowania dynamicznego (POD) ze sztuczną inteligencją i z telemedycyną po to, by móc wcześnie wykryć oznaki raka piersi, ale także oszacować prawdopodobieństwo zachorowania na niego.

Jak powiedział w rozmowie z PAP pomysłodawca i współtwórca nowej metody Michał Matuszewski:  "Pracowaliśmy nad tym systemem siedem lat. Niedługo będziemy gotowi zaprezentować go światu. Przed nami badania kliniczne i certyfikacja, ale technologicznie jesteśmy gotowi do wdrożenia".

Światowa premiera systemu planowana jest na targach medycznych w Dubaju w lutym 2024 r.

System jest skomplikowany, ale badanie bardzo proste

Jak poinformowali autorzy metody, cała procedura opiera się na czterominutowym bezdotykowym i bezbolesnym badaniu piersi, wykonywanym za pomocą specjalnego urządzenia o nazwie Ailis. Aparat dokonuje około 250 pomiarów (obrazów funkcjonowania tkanek).

Urządzenie jest elementem większego systemu, który w trakcie kolejnych 10 minut przeprowadza zaawansowaną analizę danych (z użyciem sztucznej inteligencji). Po tym czasie pacjentka od razu otrzymuje wynik badania i informacje o stanie zdrowia swoich piersi.

Gadaj Zdrów EXTRA - Zaawansowany rak piersi

Specjalista od sztucznej inteligencji prof. Mariusz Witek wyjaśnił, że innowacją jest to, że system nie stosuje dawek promieniowania (jak mammografia) i nie bada struktury tkanek (jak USG piersi i mammografia), lecz wykorzystuje autorską i nowatorską metodę obrazowania funkcji tkanek, w tym rejestrowania przepływu krwi i metabolizmu.

"Zastosowana metoda wykorzystuje także najbardziej dynamicznie rozwijające się techniki sztucznej inteligencji oparte na głębokiej sieci neuronowej DNN – Deep Neural Networks, które stosujemy już w badaniach eksperymentów wysokiej energii prowadzonych w ośrodku CERN w Genewie od wielu lat" – dodał prof. Witek.

Elementem systemu jest aplikacja, która monitoruje wyniki badań i gromadzi ich cyfrową historię, stając się w pewien sposób opiekunem zdrowia pacjentki.

"Nasz system ma własny algorytm gęstości piersi, który koreluje z gęstością piersi kobiet i pozwala spersonalizować diagnostykę dla każdej z nich. Przy kolejnych badaniach porównuje obrazy i wyniki z wcześniejszych wizyt i obecnej, wyciąga wnioski i przekazuje odpowiednie zalecenia, które ułatwiają dalsze decyzje diagnostyczne" – wyjaśnił członek zespołu badawczego dr n. med. Kamil Drucis.

Metoda jest bardzo czuła i pewna  

Badania przedkliniczne przeprowadzono na grupie blisko 200 kobiet. Wykazały one aż 94 proc. czułość. "Oznacza to, że jest ona bardzo skuteczna w wykrywaniu anomalii, jakie zachodzą w tkankach, gdy zaczyna rozwijać się nowotwór" – wyjaśnił Michał Matuszewski.

Stworzenie systemu Ailis wsparła Unia Europejska, która przyznała na ten cel 6,5 mln zł dofinansowania z Europejskiego Funduszu Rozwoju. Polscy lekarze onkolodzy, naukowcy, inżynierowie biomedyczni i programiści, którzy wspólnie stworzyli ten system, planują w kilku najbliższych latach wdrożyć go na całym świecie.

Zapewniają, że jest on odpowiedzią na potrzeby i wyzwania służby zdrowia na całym świecie takie, jak rosnąca liczba nowotworów, starzejące się społeczeństwo, coraz niższa dostępność radiologów i kadry medycznej, konieczność cyfryzacji służby zdrowia, personalizacji badań i ich automatyzacji.

Jak wskazują, rak piersi stanowi szczególne wyzwanie, gdyż jest to najczęstszy nowotwór złośliwy wśród kobiet i druga najczęstsza przyczyna zgonów z powodu raka w tej grupie.