Dna moczanowa (podagra, artretyzm): przyczyny, objawy, leczenia

Konsultant: dr hab. n. med. Włodzimierz Samborski, reumatolog
117 komentarze
Autor: Anna Jarosz - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie", Monika Majewska

Dna moczanowa, podagra i artretyzm to nazwy jednej choroby. Dna moczanowa, nazywana kiedyś "chorobą bogaczy", jest tak stara jak ludzkość, jednak medycyna wciąż nie poznała podłoża dny moczanowej i nie ma na nią, niestety, skutecznego leku. Sprawdź, jakie są przyczyny i objawy dny moczanowej, dowiedz się, jak przebiega jej leczenie i zobacz na zdjęciach, jak wygląda dna moczanowa.

Dna moczanowa to przewlekła choroba wywołana zaburzeniem przemiany materii, której objawy to dotkliwe bóle i zniekształcenia stawów. W zaawansowanej postaci choroby dochodzi do nieodwracalnego uszkodzenia narządu ruchu i niesprawności, a także do zajęcia innych narządów (uszkodzenia nerek, kamicy moczowej, tworzenia guzków dnawych w tkankach miękkich). Dna moczanowa występuje u 1–2 proc. ludzi, głównie mężczyzn w średnim i starszym wieku, u których jest to najczęstsza postać zapalenia stawów.

Dna moczanowa - przyczyny

Przyczyną bólu i zniekształcenia stawów w przebiegu dny moczanowej jest nadmiar kwasu moczowego. Kwas moczowy pochodzi z puryn, których źródłem jest dieta oraz rozpad obumierających tkanek. We krwi może się rozpuścić tylko określona jego ilość (tak jak cukru w herbacie). Gdy kwasu jest zbyt wiele, zaczyna się krystalizować. Kryształki zwane moczanami odkładają się i rosną w stawach i tkance okołostawowej. Białe ciałka krwi próbują je wchłonąć i zneutralizować, ale zazwyczaj to się nie udaje. Moczany, ostre jak brzytwa, ranią tkankę i wywołują w niej stan zapalny. Wyróżnia się dwa rodzaje dny moczanowej:

  • pierwotna dna moczanowa jest odziedziczonym zaburzeniem metabolizmu - organizm z niewiadomych przyczyn produkuje duże ilości kwasu moczowego i ma kłopot z jego wydalaniem;
  • wtórna dna moczanowa (to ok. 10 proc. przypadków) pojawia się w następstwie białaczki, napromieniowania, przewlekłej choroby nerek, nadmiernego objadania się lub źle przeprowadzonej kuracji odchudzającej czy głodówki, nadużywania alkoholu oraz przyjmowania niektórych leków odwadniających, a nawet witamin B1 i B12. Może także towarzyszyć cukrzycy typu II, zaburzeniom gospodarki lipidowej (czyli podwyższonemu stężeniu tłuszczów we krwi), nadciśnieniu tętniczemu, nadwadze i otyłości brzusznej.

Dna moczanowa - objawy

Choroba rozwija się zwykle kilkanaście lat bez jakichkolwiek dolegliwości. Świadczy o niej jedynie podwyższone stężenie kwasu moczowego w surowicy krwi, zwane hiperurykemią. Ale o tym nie wiemy, bo przecież nikt, kto się dobrze czuje, nie robi sobie badań.

Dna najczęściej atakuje staw palucha stopy. I wtedy nazywa się podagrą. Ale kryształki kwasu mogą się odkładać także w innych stawach: w kolanach (gonagra), w łokciu, nadgarstku lub stawie barkowym (chiragra) oraz w kręgosłupie (rachidagra).

Pierwszym objawem jest zazwyczaj

  • nagły ostry ból w stawie, który:

- pojawia się w nocy lub wcześnie rano
- narasta falami
- jest z dnia na dzień coraz bardziej dotkliwy
- po kilku dniach, czasem nawet tygodniach, staje się rozdzierający

  • chory staw jest wrażliwy na dotyk, obrzęknięty i zaczerwieniony, skóra nad nim napięta, błyszcząca, czerwona lub sinopurpurowa

Jeżeli po pierwszym ataku nie rozpoczniemy leczenia i nie zmienimy stylu odżywiania, kryształy moczanowe zaczną się odkładać nie tylko w stawach, ale również w tkankach miękkich pięt, paluchów, uszu oraz w kaletkach maziowych różnych stawów i tworzyć tam tzw. guzki dnawe (te na brzegach uszu zwą się tophi).

Polecamy
Bóle mięśni i stawów (mięśniowo-stawowe) - przyczyny

Bóle mięśni i stawów (mięśniowo-stawowe) - przyczyny

Bóle mięśni i stawów (mięśniowo-stawowe) mogą być objawem wielu chorób, nie tylko samych mięśni, lecz także schorzeń układu nerwowego, infekcji ...

Zdaniem eksperta
dr n. med. Krystyna Knypl, internista

Spuchł mi duży palec, bez jakiejkolwiek przyczyny. Pierwsze pytanie chirurga było jak długo "balowałem" i ile ostatnio wypiłem - bardzo mnie to zdenerwowało, bo przez ostatnie 10 lat wypiłem około 1 litr koniaku. Mówią, że jest to choroba alkoholowa i z przejedzenia, a objadać też się nie objadam. Podobno za dużo jest kwasu moczowego w krwi, choć jeszcze nie robiłem badań. Bóle się powtarzają, biorę raz dziennie Milurit. Mam 49 lat, a plany na następne sto. Może to jest przyczyna?

dr Krystyna Knypl, internista: Z podanych dolegliwości wynika, iż cierpi Pan na dnę moczanową zwaną też podagrą. Choroba ta związana jest z nieprawidłowym metabolizmem kwasu moczowego, czego zewnętrznym objawem są ataki zapalenia stawów. Często zapalenie dotyczy stawów palucha – pojawia się ból, zaczerwienienie i obrzęk w okolicy stawu. Pojawienie się nowego ataku może być wywołane nieprawidłową dietą (ostre pokarmy, mocna kawa, herbata, czekolada) lub spożywaniem alkoholu. Prawidłowe postępowanie polega na przestrzeganiu diety, unikaniu spożywania alkoholu, regularnym stosowania leków zaleconych przez lekarza prowadzącego oraz wykonywaniu kontrolnych badań kwasu moczowego we krwi. Ważne jest noszenie wygodnego obuwia, zwłaszcza w okresie nasilenia dolegliwości. Myślę, że może Pan myśleć o realizacji wszystkich swoich planów – proszę przy tym nie zapominać o regularnym dbaniu o swoje zdrowie!

Spuchł mi duży palec, bez jakiejkolwiek przyczyny. Pierwsze pytanie chirurga było jak długo "balowałem" i ile ostatnio wypiłem - bardzo mnie to zdenerwowało, bo przez ostatnie 10 lat wypiłem około 1 litr koniaku. Mówią, że jest to choroba alkoholowa i z przejedzenia, a objadać też się nie objadam. Podobno za dużo jest kwasu moczowego w krwi, choć jeszcze nie robiłem badań. Bóle się powtarzają, biorę raz dziennie Milurit. Mam 49 lat, a plany na następne sto. Może to jest przyczyna?

http://www.poradnikzdrowie.pl/eksperci/pytania/podagra/111/1/
Spuchł mi duży palec, bez jakiejkolwiek przyczyny. Pierwsze pytanie chirurga było jak długo "balowałem" i ile ostatnio wypiłem - bardzo mnie to zdenerwowało, bo przez ostatnie 10 lat wypiłem około 1 litr koniaku. Mówią, że jest to choroba alkoholowa i z przejedzenia, a objadać też się nie objadam. Podobno za dużo jest kwasu moczowego w krwi, choć jeszcze nie robiłem badań. Bóle się powtarzają, biorę raz dziennie Milurit. Mam 49 lat, a plany na następne sto. Może to jest przyczyna?

http://www.poradnikzdrowie.pl/eksperci/pytania/podagra/111/1/

Warto wiedzieć

Ważne

Dna moczanowa u kobiet i mężczyzn

Mężczyzn choroba dopada ponad dwadzieścia razy częściej. Ma znacznie cięższy przebieg, jeżeli zacznie się przed trzydziestką. Zwykle jednak objawia się u nich między 45. a 60. rokiem życia.

U kobiet pojawia się później, około 65. roku życia, ponieważ aż do przekwitania są one chronione przez żeńskie hormony płciowe przed podwyższeniem stężenia kwasu moczowego we krwi. Mężczyźni nie tylko nie mają takiej naturalnej ochrony hormonalnej, ale również częściej niż kobiety objadają się mięsem oraz nie stronią od mocnych trunków i piwa. Tymczasem błędy żywieniowe odgrywają w tej chorobie niebagatelną rolę.

Dna moczanowa - leczenie

Artretyzm jest nieuleczalny, ale możemy unikać kolejnych ataków, regularnie przyjmując leki obniżające stężenie kwasu moczowego we krwi i przyspieszające jego wydalanie. Powinniśmy także przestrzegać diety ubogiej w puryny.

Puryny są podstawowymi elementami budulca każdej komórki zwierzęcej i roślinnej. Ich zadaniem jest przekazywanie informacji genetycznych. Produkty zwierzęce zawierają więcej puryn. Szczególnie dużo jest ich w tłustym mięsie, zwłaszcza wieprzowinie i wszelkich tłustych potrawach bogatych w białko. Kwas moczowy w naszej krwi jest naturalnym produktem rozpadu puryn. Dostarczamy ich również organizmowi wraz z pokarmem.

Zdaniem eksperta
dr n. med. Krystyna Knypl, internista

Dna moczanowa - leczenie

Nagle bardzo spuchł mi prawy staw skokowy. Nie mogę chodzić. Trwa to już ok 5 dni. Ból, tzn. rwanie, bardzo mi dokucza. To chyba podagra. Jak to leczyć i jaką dietę stosować?

dr Krystyna Knypl, internista: leczenie dny moczanowej obejmuje zmniejszenie dolegliwości bólowych w okresie ostrego ataku oraz zapobieganie nawrotom choroby. W ostrym okresie stosuje się kolchicynę oraz niesterydowe przeciwzapalne – szczegóły postępowania ustala lekarza, tak więc wskazane jest aby udała się pan na konsultację do lekarza rodzinnego. Zapobieganie nawrotom choroby uzyskuje się stosując leki obniżające stężenie kwasu moczowego we krwi oraz dietę. Leki obniżające stężenie kwasu moczowego, tak jak i kolchicyna są na receptę, a ich dawkowanie ustala lekarz. Bardzo ważna jest dieta w zapobieganiu napadom dny moczanowej. Pacjenci nie powinni spożywać alkoholu (każdy rodzaj i każda ilość jest szkodliwa!), pikantnych potraw, podrobów, wieprzowiny, czekolady, wywarów mięsnych, tłustych potraw.

Dna moczanowa: dieta i styl życia

  • Odchudzaj się rozsądnie. Dieta niskokaloryczna (poniżej 1200 kcal dziennie), głodówka, częsty post mogą nasilać objawy choroby, ponieważ brak "paliwa" w organizmie przyspiesza wydzielanie się kwasu moczowego.
  • Codziennie wypijaj przynajmniej dwa litry płynów (wody mineralnej, niesłodzonych soków, słabej herbaty), by pomóc nerkom wypłukiwać kwas moczowy.
  • Możesz pić kawę, herbatę i kakao, bo puryny w nich zawarte nie są rozkładane do kwasu moczowego.
  • Przy posiłkach zawierających dużo puryn (takich jak np. mięso wieprzowe) zrezygnuj z alkoholu.
  • Jedz więcej produktów roślinnych: warzyw (ale nie wszystkich), świeżych owoców. Nawet te produkty, w których jest sporo puryn (orzechy, grzyby), nie podwyższają stężenia kwasu moczowego.
  • Zupy gotuj wyłącznie na wywarach warzywnych, bo są wolne od puryn.
  • Jedz dużo serów (mimo że są tłustsze od wędlin) i twarogu.
  • Do chleba zamiast kiełbasy używaj past twarogowych, masła z dodatkiem ziół, chrzanu lub przecieru pomidorowego. Jeśli nie możesz się obejść bez wędlin, proś w sklepie o jak najcieńsze plasterki. Nie przekraczaj dziennej porcji 10 dag mięsa i wędlin łącznie.
  • Wołowinę, cielęcinę, drób gotuj lub duś w wodzie, bez tłuszczu z dużą ilością warzyw. Do dań mięsnych, klusek czy ziemniaków bez obaw dodawaj grzyby kurki, bo prawie nie zawierają puryn, a podnoszą smak potraw.
  • Możesz jeść ziemniaki gotowane, ale będą zdrowsze, jeśli upieczesz je w folii i podasz z różnymi sosami jogurtowymi lub przyrządzonymi na oliwie z oliwek.
  • Utrzymuj prawidłową masę ciała. Otyłość sprzyja nie tylko nawrotom choroby, ale i deformacjom stawów.
  • Jeżeli masz nadwagę, do słodzenia napojów używaj słodziku (aspartamu). Inne zamienniki cukru (fruktoza, sorbitol, ksylitol) stosowane w produktach dla diabetyków nie są wskazane przy dnie moczanowej.
  • Ćwicz regularnie, aby zachować elastyczność i pełną ruchomość stawów. Unikaj jednak ich obciążania.
  • Ostatni posiłek jedz na 3-4 godziny przed snem, ponieważ nocą organizm nie wydala tak sprawnie kwasu moczowego.
Polecamy
Dieta niskopurynowa: zasady. Co można jeść na diecie ubogopurynowej?

Dieta niskopurynowa: zasady. Co można jeść na diecie ubogopurynowej?

Dieta niskopurynowa to dieta lecznicza, która jest przeznaczona przede wszystkim dla osób zmagających się z dną moczanową (artretyzmem). Dieta niskopurynowa ...

Galeria: Dna moczanowa (podagra, artretyzm)
fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
ARTRETYZM – mity dotyczące choroby

ARTRETYZM – mity dotyczące choroby

Podagra: przyczyny i objawy. Jak przebiega leczenie podagry? Jakie leki są stosowane w terapii?

Podagra: przyczyny i objawy. Jak przebiega leczenie podagry? Jakie leki są stosowane w terapii?

Kwas moczowy - normy w badaniu krwi

Kwas moczowy - normy w badaniu krwi

Hiperurykemia: przyczyny, objawy, leczenie

Hiperurykemia: przyczyny, objawy, leczenie

Zdjęcia: Thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 16.06.2017

Komentarze (1 - 10 z 117)
baśka, 21.02.2017 09.20
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Najrozsądniej jest zdiagnozować cały organizm. Tak jak ludzie robią co roku diagnostykę samochodu, tak i powinni robić organizmu. Dieta uboga w puryny, która jest bardzo pomocna w zwalczaniu ataków dny.
 
domi, 21.12.2016 12.16
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Dobry artykuł, wszystko idealnie ujęte. Przede wszystkim nie można doprowadzić swojego organizmu do takiego stanu. Odkładanie się kryształków kwasu moczowego jest konsekwencją złej diety i długotrwałego zakwaszenia organizmu.
 
Maria, 10.12.2016 20.28
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Przepis - 25g olejku terpentynowego, tyle samo octu 10% plus jedno całe jajko. Wszystko do słoika, wymieszać i przez 10 dni potrząsać słoikiem. Po tym czasie maść gotowa. Po tygodniu smarowania guzek zniknął i przestał boleć.
 
agroturystyka@brokowo.pl, 22.11.2016 14.21
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
DNA to rzeczywiście wredna choroba ale jeśli ją masz to codziennie pij zioła moczopędne a zarazem oczyszczające - pokrzywa , liść lub pączki brzozy, czystek... dbaj o właściwą temp. kończyn , stawu - wychłodzenie daje nawroty, pij naczczo sok z cytryny - zapobiegawczo jedna wystarczy dziennie, ogranicz pokarmy mięsne a zwłaszcza z czerwonego mięsa, odchudzaj się stopniowo bo uruchamiasz własne zapasy tłuszczu i różne związki w nim zawarte a zwykle są to kumulowane trucizny. TŁusta wysokobiałkowa dieta sprowadza nieszczęście w postaci choroby - dny. Zastosuj dietę MŻ. To tyle jeśli chodzi o zapobieganie. Jeśli masz atak millurit, kolchicyna i np. ketonal /ból i zapalenie/. Jak już opuści zacznij oczyszczenie wątroby pod okiem dietetyka, wiele w twoim życiu się zmieni na korzyść , pamietając o tym , że wątroba to główna oczyszczalnia naszego organizmu a bardzo obciążonej życiem należy pomóc.
 
Roman, 21.11.2016 20.39
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
To juz trzeci raz i zawsze boli tak potwornie mocno. Poluzowalem sobie, piwko, owoce morza, niedzielny rosol, kremowa zupa dyniowa, dorsz ..itd. a trzeba bylo, wode pic. Pozdrawiam
 
Kleofas, 24.10.2016 09.59
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
...jakość twojego życia będzie coraz gorsza, aż ból będzie NAJWAŻNIEJSZYM problemem twojego życia. To, że w ten sposób SKRACASZ swój ziemski byt jest pewne jak to, że każdy bank ciebie oszuka.
 
pomarancza2012, 20.09.2016 11.26
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Od roku miałam podagrę, ból z tyłu nad piętami był tak duży i opuchlizna i sztywność. Jak wstawałam z łózka lub od biurka szłam jak pingwin ze sztywności i bólu. Przeszłam na diete dr. Ewy Dąbrowskiej. Przeprowadzona prawidłowo - post - po tygodniu nie było śladu po bólu i obrzękach. Mam nadzieję że szybko nie wróci, bo staram się odżywiać lepiej, mądrzej no i schudłam 10 kg to na pewno wszystko razem zadziałało. Odtoksycznienie, spadek wagi i post leczniczy ... :) Kręcę szczupłą stopą pod biurkiem z radością :) pozdrawiam wszystkich
 
EG0, 05.09.2016 23.02
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Czesc ludzie,sprobujcie olej lniany lyzke dziennie.
 
dna moczanowa, 02.08.2016 22.28
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mam 45 l.Mam objawy , lecz nie zmienię diety , bo po co żyć.
 
Locutus, 31.07.2016 19.53
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Dna moczanowa spowodowana jest niedoborem hormonów androgennych u mezczyzn testosteronu dlatego u nich wystepuje czesciej tak jak zawal serca. Uzupelnianie hormonow z zewnatrz powoduje cofniecie sie choroby
 
następne »
strona 1 z 12
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Dna moczanowa (podagra, artretyzm): przyczyny, objawy, leczenia Dna moczanowa (podagra, artretyzm): przyczyny, objawy, leczenia

Dna moczanowa, podagra i artretyzm to nazwy jednej choroby. Dna moczanowa, nazywana kiedyś "chorobą...

więcej

43

FIBROMIALGIA - choroba objawiająca się bólem mięśni i kości FIBROMIALGIA - choroba objawiająca się bólem mięśni i kości

Fibromialgia (FMS) to przewlekła choroba reumatyczna tkanek miękkich. Objawia się uczuciem...

więcej

41

Ostroga piętowa - przewlekły stan zapalny powodujący ból pięty Ostroga piętowa - przewlekły stan zapalny powodujący ból pięty

Najpierw dotkliwy ból pięty czujesz tylko przy chodzeniu. Potem nie opuszcza cię nawet wtedy, gdy...

więcej

39

RWA KULSZOWA. Jak sobie radzić z atakiem rwy kulszowej? RWA KULSZOWA. Jak sobie radzić z atakiem rwy kulszowej?

By pojawiła się rwa kulszowa wystarczy jeden nagły ruch: dźwignięcie, pochylenie się, potknięcie...

więcej

30

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Zarówno w testach ciążowych, jak i badając beta HCG można rozpoznać ciążę w każdym dniu jej trwania. beta HCG wzrasta w pierwszym trymestrze ciąży dość szybko, w następnych tygodniach maleje i...

W zależności od zaawansowania zmian oraz stanu pacjenta można rozważyć w tej chorobie terapię ogólną, między innymi: sterydami, chlorochiną, sulfonami lub fototerapią. Leczenie zawsze dobierane jest...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.