Dna moczanowa (podagra, artretyzm): przyczyny, objawy, leczenia

Konsultant: dr hab. n. med. Włodzimierz Samborski, reumatolog
120 komentarze
Autor: Anna Jarosz - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Dna moczanowa, podagra i artretyzm to nazwy jednej choroby. O dnie moczanowej mówiono kiedyś - "choroba bogaczy". Chociaż jest tak stara jak ludzkość, medycyna wciąż nie poznała podłoża dny moczanowej i nie ma na nią, niestety, skutecznego leku. Sprawdź, jakie są przyczyny i objawy dny moczanowej, dowiedz się, jak przebiega jej leczenie.

Kiedy podejrzewać, że to dna moczanowa? Jej objawy to silny ból stawów spowodowany nadmiarem kwasu moczowego. Rozwojowi choroby sprzyja nadmierne wytwarzanie kwasu moczowego. We krwi może się rozpuścić tylko określona jego ilość (tak jak cukru w herbacie). Gdy kwasu jest zbyt wiele, zaczyna się krystalizować. Kryształki zwane moczanami odkładają się i rosną w stawach i tkance okołostawowej. Białe ciałka krwi próbują je wchłonąć i zneutralizować, ale zazwyczaj to się nie udaje. Moczany, ostre jak brzytwa, ranią tkankę i wywołują w niej stan zapalny.

Dwa rodzaje dny moczanowej

  • Pierwotna dna moczanowa jest odziedziczonym zaburzeniem metabolizmu - organizm z niewiadomych przyczyn produkuje duże ilości kwasu moczowego i ma kłopot z jego wydalaniem;
  • Wtórna dna moczanowa (to ok. 10 proc. przypadków) pojawia się w następstwie białaczki, napromieniowania, przewlekłej choroby nerek, nadmiernego objadania się lub źle przeprowadzonej kuracji odchudzającej czy głodówki, nadużywania alkoholu oraz przyjmowania niektórych leków odwadniających, a nawet witamin B1 i B12. Może także towarzyszyć cukrzycy typu II, zaburzeniom gospodarki lipidowej (czyli podwyższonemu stężeniu tłuszczów we krwi), nadciśnieniu tętniczemu, nadwadze i otyłości brzusznej.

Ważne

Ważne

Dna najczęściej atakuje staw palucha stopy. I wtedy nazywa się podagrą. Ale kryształki kwasu mogą się odkładać także w innych stawach: w kolanach (gonagra), w łokciu, nadgarstku lub stawie barkowym (chiragra) oraz w kręgosłupie (rachidagra).

Dna moczanowa - objawy

Choroba rozwija się zwykle kilkanaście lat bez jakichkolwiek dolegliwości. Świadczy o niej jedynie podwyższone stężenie kwasu moczowego w surowicy krwi, zwane hiperurykemią. Ale o tym nie wiemy, bo przecież nikt, kto się dobrze czuje, nie robi sobie badań.

Pierwszym objawem jest zazwyczaj nagły ostry ból w stawie. Pojawia się w nocy lub wcześnie rano. Narasta falami i jest z dnia na dzień coraz bardziej dotkliwy. Po kilku dniach, czasem nawet tygodniach, staje się rozdzierający. Chory staw jest wrażliwy na dotyk, obrzęknięty i zaczerwieniony, skóra nad nim napięta, błyszcząca, czerwona lub sinopurpurowa.

Jeżeli po pierwszym ataku nie rozpoczniemy leczenia i nie zmienimy stylu odżywiania, kryształy moczanowe zaczną się odkładać nie tylko w stawach, ale również w tkankach miękkich pięt, paluchów, uszu oraz w kaletkach maziowych różnych stawów i tworzyć tam tzw. guzki dnawe (te na brzegach uszu zwą się tophi).

Dna moczanowa u kobiet i mężczyzn

Mężczyzn choroba dopada ponad dwadzieścia razy częściej. Ma znacznie cięższy przebieg, jeżeli zacznie się przed trzydziestką. Zwykle jednak objawia się u nich między 45 a 60 rokiem życia.

U kobiet pojawia się później, około 65 roku życia, ponieważ aż do przekwitania są one chronione przez żeńskie hormony płciowe przed podwyższeniem stężenia kwasu moczowego we krwi. Mężczyźni nie tylko nie mają takiej naturalnej ochrony hormonalnej, ale również częściej niż kobiety objadają się mięsem oraz nie stronią od mocnych trunków i piwa. Tymczasem błędy żywieniowe odgrywają w tej chorobie niebagatelną rolę.

Zawartość kwasu moczowego w surowicy krwi

Norma u kobiet: do 5,5 mg/100ml
Norma u mężczyzn: do 6,4 mg/100ml
Hiperurykemia: powyżej 6,4mg/100ml

Ostatnio dodane na forum
zobacz wszystkie »
 
 
Nie zarejestrowany, 20.11.2016 20:37
Męka trwała 10 lat z coraz wiekszym nasileniem mimo że jestem dużym silnym facetem aktywnym sportowo chondrokalcynoza powoli mnie pokonywala mimo odwiedzin tabunu lekarzy którzy twierdzili ze ściemniam. Aż przydarzyl mi się wypadek na nartach wymagajacy artroskopii. Lekarz oniemial jak zobaczył łekotke przypominającą muchomora w kropki ziarna kryształów. Diagnoza chondrokalcynoza. Dostałem leki typu rantudil olfen potem anapran które nawet na początku działały ale skutków ubocznych było dużo szczególnie rozdrażnienie i otepienie bylo nie do zniesienia. Teraz jade od roku na naturalnych specyfikach tj czarci pazur sproszkowany 1łyżeczka 2razy dziennie rozpuszczony w zimnej wodzie (ochydny smak ale pomaga) i na dobre samopoczucie YERBA MATE. Powiedzmy że jest OK -znacznie lepiej. Mogę aktywnie pracować i zaczynam uprawiać sport. Zarezerwowalem już ferie na nartkach i wreszcie z uśmiechem witam każdy dzień. Życzę powodzenia!!! Warto spróbować!
Nie zarejestrowany, 17.11.2016 22:48
Czy pantoprazol może podnieść kwas moczowy i w efekcie spowodować atak?
 

Przyczyny artretyzmu

Artretyzm jest nieuleczalny, ale możemy unikać kolejnych ataków, regularnie przyjmując leki obniżające stężenie kwasu moczowego we krwi i przyspieszające jego wydalanie. Powinniśmy także przestrzegać diety ubogiej w puryny.

Puryny są podstawowymi elementami budulca każdej komórki zwierzęcej i roślinnej. Ich zadaniem jest przekazywanie informacji genetycznych. Produkty zwierzęce zawierają więcej puryn. Szczególnie dużo jest ich w tłustym mięsie, zwłaszcza wieprzowinie i wszelkich tłustych potrawach bogatych w białko. Kwas moczowy w naszej krwi jest naturalnym produktem rozpadu puryn. Dostarczamy ich również organizmowi wraz z pokarmem.

Dna moczanowa: wskazówki dotyczące diety i trybu życia

  • Odchudzaj się rozsądnie. Dieta niskokaloryczna (poniżej 1200 kcal dziennie), głodówka, częsty post mogą nasilać objawy choroby, ponieważ brak "paliwa" w organizmie przyspiesza wydzielanie się kwasu moczowego.
  • Codziennie wypijaj przynajmniej dwa litry płynów (wody mineralnej, niesłodzonych soków, słabej herbaty), by pomóc nerkom wypłukiwać kwas moczowy.
  • Możesz pić kawę, herbatę i kakao, bo puryny w nich zawarte nie są rozkładane do kwasu moczowego.
  • Przy posiłkach zawierających dużo puryn (takich jak np. mięso wieprzowe) zrezygnuj z alkoholu.
  • Jedz więcej produktów roślinnych: warzyw (ale nie wszystkich - patrz niżej), świeżych owoców. Nawet te, w których jest sporo puryn (orzechy, grzyby), nie podwyższają stężenia kwasu moczowego.
  • Zupy gotuj wyłącznie na wywarach warzywnych, bo są wolne od puryn.
  • Jedz dużo serów (mimo że są tłustsze od wędlin) i twarogu.
  • Do chleba zamiast kiełbasy używaj past twarogowych, masła z dodatkiem ziół, chrzanu lub przecieru pomidorowego. Jeśli nie możesz się obejść bez wędlin, proś w sklepie o jak najcieńsze plasterki. Nie przekraczaj dziennej porcji 10 dag mięsa i wędlin łącznie.
  • Wołowinę, cielęcinę, drób gotuj lub duś w wodzie, bez tłuszczu z dużą ilością warzyw. Do dań mięsnych, klusek czy ziemniaków bez obaw dodawaj grzyby kurki, bo prawie nie zawierają puryn, a podnoszą smak potraw.
  • Możesz jeść ziemniaki gotowane, ale będą zdrowsze, jeśli upieczesz je w folii i podasz z różnymi sosami jogurtowymi lub przyrządzonymi na oliwie z oliwek.
  • Utrzymuj prawidłową masę ciała. Otyłość sprzyja nie tylko nawrotom choroby, ale i deformacjom stawów.
  • Jeżeli masz nadwagę, do słodzenia napojów używaj słodziku (aspartamu). Inne zamienniki cukru (fruktoza, sorbitol, ksylitol) stosowane w produktach dla diabetyków nie są wskazane przy dnie moczanowej.
  • Ćwicz regularnie, aby zachować elastyczność i pełną ruchomość stawów. Unikaj jednak ich obciążania.
  • Ostatni posiłek jedz na 3-4 godziny przed snem, ponieważ nocą organizm nie wydala tak sprawnie kwasu moczowego.

Tego nie rób

Tego nie rób

Potrawy zakazane chorym na dnę

  1. tłuste oraz grillowane mięsa (przede wszystkim wieprzowina ) i kiełbasy
  2. podroby: wątroba, nerki, mózg, serca
  3. sardynki, szproty, śledzie, tłuste ryby morskie, małże, anchois
  4. wędliny: tłuste wieprzowe i wszystkie mocno wędzone
  5. wszystkie konserwy
  6. z warzyw: ziemniaki (smażone i frytki), brukselka, szpinak, szczaw, groszek zielony, fasola szparagowa
  7. suche strączkowe: groch, fasola, soja, bób, soczewica
  8. słodycze: czekolada i cukierki, zwłaszcza z dodatkiem alkoholu
  9. przyprawy: ocet, pieprz, musztarda, gałka muszkatołowa, ostra papryka suszona
  10. wódka i piwo (także bezalkoholowe). Możesz natomiast wypijać kieliszek wina (nawet co dzień, ale jeden) lub szampana.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Podagra: przyczyny i objawy. Jak przebiega leczenie podagry? Jakie leki są stosowane w terapii?

Podagra: przyczyny i objawy. Jak przebiega leczenie podagry? Jakie leki są stosowane w terapii?

ARTRETYZM – mity dotyczące choroby

ARTRETYZM – mity dotyczące choroby

Zdjęcia: Photos.com

Aktualizacja: 26.01.2017

Komentarze (1 - 10 z 120)
ffdfd, 27.02.2017 21.51
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Wszystko ok, ale warto powiedziec o lekach. Ja zażywam urarthone i jest ok.
 
baśka, 21.02.2017 09.20
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Najrozsądniej jest zdiagnozować cały organizm. Tak jak ludzie robią co roku diagnostykę samochodu, tak i powinni robić organizmu. Dieta uboga w puryny, która jest bardzo pomocna w zwalczaniu ataków dny.
 
domi, 21.12.2016 12.16
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Dobry artykuł, wszystko idealnie ujęte. Przede wszystkim nie można doprowadzić swojego organizmu do takiego stanu. Odkładanie się kryształków kwasu moczowego jest konsekwencją złej diety i długotrwałego zakwaszenia organizmu.
 
Maria, 10.12.2016 20.28
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Przepis - 25g olejku terpentynowego, tyle samo octu 10% plus jedno całe jajko. Wszystko do słoika, wymieszać i przez 10 dni potrząsać słoikiem. Po tym czasie maść gotowa. Po tygodniu smarowania guzek zniknął i przestał boleć.
 
agroturystyka@brokowo.pl, 22.11.2016 14.21
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
DNA to rzeczywiście wredna choroba ale jeśli ją masz to codziennie pij zioła moczopędne a zarazem oczyszczające - pokrzywa , liść lub pączki brzozy, czystek... dbaj o właściwą temp. kończyn , stawu - wychłodzenie daje nawroty, pij naczczo sok z cytryny - zapobiegawczo jedna wystarczy dziennie, ogranicz pokarmy mięsne a zwłaszcza z czerwonego mięsa, odchudzaj się stopniowo bo uruchamiasz własne zapasy tłuszczu i różne związki w nim zawarte a zwykle są to kumulowane trucizny. TŁusta wysokobiałkowa dieta sprowadza nieszczęście w postaci choroby - dny. Zastosuj dietę MŻ. To tyle jeśli chodzi o zapobieganie. Jeśli masz atak millurit, kolchicyna i np. ketonal /ból i zapalenie/. Jak już opuści zacznij oczyszczenie wątroby pod okiem dietetyka, wiele w twoim życiu się zmieni na korzyść , pamietając o tym , że wątroba to główna oczyszczalnia naszego organizmu a bardzo obciążonej życiem należy pomóc.
 
Roman, 21.11.2016 20.39
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
To juz trzeci raz i zawsze boli tak potwornie mocno. Poluzowalem sobie, piwko, owoce morza, niedzielny rosol, kremowa zupa dyniowa, dorsz ..itd. a trzeba bylo, wode pic. Pozdrawiam
 
Kleofas, 24.10.2016 09.59
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
...jakość twojego życia będzie coraz gorsza, aż ból będzie NAJWAŻNIEJSZYM problemem twojego życia. To, że w ten sposób SKRACASZ swój ziemski byt jest pewne jak to, że każdy bank ciebie oszuka.
 
pomarancza2012, 20.09.2016 11.26
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Od roku miałam podagrę, ból z tyłu nad piętami był tak duży i opuchlizna i sztywność. Jak wstawałam z łózka lub od biurka szłam jak pingwin ze sztywności i bólu. Przeszłam na diete dr. Ewy Dąbrowskiej. Przeprowadzona prawidłowo - post - po tygodniu nie było śladu po bólu i obrzękach. Mam nadzieję że szybko nie wróci, bo staram się odżywiać lepiej, mądrzej no i schudłam 10 kg to na pewno wszystko razem zadziałało. Odtoksycznienie, spadek wagi i post leczniczy ... :) Kręcę szczupłą stopą pod biurkiem z radością :) pozdrawiam wszystkich
 
EG0, 05.09.2016 23.02
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Czesc ludzie,sprobujcie olej lniany lyzke dziennie.
 
krystyna, 15.08.2016 20.41
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Przeczytałam aspartam i już mam wyrobione zdanie o autorach.Polecają neurotoksynę, alkohol metylowy .
 
następne »
strona 1 z 12
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
RWA KULSZOWA. Jak sobie radzić z atakiem rwy kulszowej? RWA KULSZOWA. Jak sobie radzić z atakiem rwy kulszowej?

By pojawiła się rwa kulszowa wystarczy jeden nagły ruch: dźwignięcie, pochylenie się, potknięcie...

więcej

1281

Dna moczanowa (podagra, artretyzm): przyczyny, objawy, leczenia Dna moczanowa (podagra, artretyzm): przyczyny, objawy, leczenia

Dna moczanowa, podagra i artretyzm to nazwy jednej choroby. O dnie moczanowej mówiono kiedyś -...

więcej

1105

BÓL STOPY - przyczyny. Jaka choroba objawia się bólem stopy? BÓL STOPY - przyczyny. Jaka choroba objawia się bólem stopy?

Ból stopy to dolegliwość, której przyczyny mogą być nie tylko miejscowe, związane z samą stopą. Ból...

więcej

987

Kręgosłup szyjny – skutki przeciążenia kręgów szyjnych Kręgosłup szyjny – skutki przeciążenia kręgów szyjnych

Kręgosłup szyjny pełni w naszym organizmie niezwykle ważną funkcję. To od niego zależy bowiem...

więcej

957

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

W pierwszej kolejności sugeruję zastosowanie preparatu natłuszczającego w postaci np. bazy dermatologicznej dostępnej w aptece bez recepty. Jeśli objawy nie ustąpią, konieczna będzie wizyta u...

Jeżeli pani zapomniała o przyjęciu 2 lub więcej tabletek (ostatnia tabletka była zażyta 48 lub więcej godzin wcześniej), powinna pani zażyć natychmiast obydwie tabletki (tę zapomnianą i tę właściwą...

Z doświadczenia wydaje mi się, że ma Pani za małą, niedoczynną tarczycę. Pewnie kobiety w rodzinie też mają. Nie wiem, czy ma Pani mięśniaki, ale pewnie to by też się zgadzało. Jeśli są więc...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.