GENOGRAM - psychologiczna mapa relacji w rodzinie

Autor: Katarzyna Bonda

Po przodkach dziedziczymy nie tylko wygląd i cechy charakteru, ale również mechanizmy zachowań czy sposoby reakcji na sytuacje stresowe. Aby lepiej sobie radzić w życiu, zrób genogram - psychologiczną mapę relacji rodziny.

To obco brzmiące słowo oznacza jedną z klasycznych metod stosowanych w psychologii, psychoterapii i psychiatrii. Dziś terapeuci używają jej najczęściej jako pomoc w zgłębieniu problemu, z jakim przychodzi pacjent: gdy dręczy go nałóg, nie potrafi poradzić sobie po rozwodzie rodziców albo nie umie znaleźć sobie partnera. Można stosować tę metodę także wobec dzieci.
Genogram to rodzaj drzewa genealogicznego, które rysuje się wspólnie z terapeutą. Najistotniejsze w nim jest jednak odkrycie nie pochodzenia rodziny i jej korzeni, lecz relacji, jakie w niej panowały od pokoleń. Genogram bowiem wykonuje się co najmniej trzy pokolenia wstecz – im głębiej, tym lepiej. Dzięki ujawnieniu i usystematyzowaniu tych relacji można dogłębnie poznać samego siebie. Zrozumieć, dlaczego zachowujemy się w ten czy inny sposób, dlaczego powielamy błędy matki, babki, a nawet prababki. A co ciekawe, można ten genogram „przełamać”. Cóż to oznacza? Dzięki niemu można sprawić, by los się odmienił.

Genogram - niezbędna jest wiedza o własnej rodzinie

30-letnia Ewa jest niezależną, spełnioną zawodowo kobietą. Pracuje na wysokim stanowisku, nieźle zarabia. Niestety, Ewie nie wychodzą związki z mężczyznami. Zakochuje się nie w tych, co trzeba, nie potrafi utrzymać związku, a po rozstaniu cierpi i staje jeszcze twardsza i bardziej cyniczna, co nie ułatwia jej nawiązywania nowych kontaktów. Chciałaby mieć dziecko, lecz jak dotychczas nie może nawet przetrwać z żadnym mężczyzną dłużej niż 2 lata. Uciekła w pracę, która jest źródłem stresu i zmęczenia. Dlatego trafiła do terapeuty. – Kiedy usłyszałam o genogramie, najpierw złapałam się za głowę i odmówiłam – opowiada. – Brzmiało to jak bajka o żelaznym wilku, trochę magicznie, trochę pretensjonalnie. Ale ponieważ moje problemy się nasilały, po kolejnym nieudanym związku postanowiłam spróbować. Zrobić ten genogram choćby z ciekawości. Praca trwała ponad rok. Mapy rodzinnej nie da się narysować od razu. – Okazało się, że tak naprawdę niewiele wiem o swoich przodkach – wyjaśnia Ewa.

Ważne

Ważne

Genogram to rodzaj drzewa genealogicznego, które rysuje się z terapeutą. Najistotniejsze w nim jest odkrycie nie pochodzenia rodziny i jej korzeni, lecz relacji, jakie w niej panowały od pokoleń. Genogram bowiem wykonuje się co najmniej trzy pokolenia wstecz – im głębiej, tym lepiej. Dzięki ujawnieniu i usystematyzowaniu tych relacji można dogłębnie poznać samego siebie.

Do genogramu potrzebna jest wiedza o najbliższej rodzinie: nie tylko rodzicach, dziadkach i ich relacjach. Ważne są także ciotki, kuzyni i ich dzieci. Wszystkie osoby spokrewnione z nami są zaznaczane na tej swoistej mapie w formie kółek (kobiety) i kwadracików (mężczyźni). Łączące ich więzy są określane za pomocą pałeczek. Znajdą się na niej również osoby, z którymi nie łączą nas więzy krwi – żony, mężowie, konkubiny i konkubenci, także nieślubne i przysposobione dzieci. Wszystko jest ważne. Praca nad tą mapą musi zająć dużo czasu. Podczas rysowania schematu terapeuta rozmawia z pacjentem o przodkach, odkrywane są rodzinne tajemnice. Jeśli pacjent nie wie nic o swojej rodzinie, powinien zacząć zgłębiać jej historię. To dlatego dla niektórych ludzi ta metoda jest tak fascynująca. Przy okazji poznawania starych historii weryfikujemy własne życie, zaczynamy je analizować w globalnym sensie. Co ciekawe, zaczynamy także na swoje życie patrzeć jakby z boku.

Genogram - rodzina to system

Genogram wywodzi się z teorii systemów rodzinnych Murraya Bowena. Według niego jest to wielogeneracyjny przekaz wzorców rodzinnych. Dzięki temu można w pewnym stopniu zorientować się, czym spowodowane są niektóre zachowania, i przewidzieć pewne z nich.
– Rodzina to system. A my jesteśmy jego częścią – mówi dr Jerzy Popek, psycholog, szef Grupy Terapeutycznej Genogram. Człowieka w jego środowisku można porównać do kamienia wrzuconego do wody. Wokół niego coraz szerzej rozchodzą się kręgi – tak właśnie my wpływamy na nasze otoczenie i odwrotnie – środowisko wpływa na nas; jesteśmy elementem całego systemu. Podlegamy procesom kształtowania nie tylko przez rodzinę, ale także szkołę, kolegów, współpracowników, wreszcie całe społeczeństwo, które nas otacza.

Ważne

Ważne

Warto zgłębiać swoje psychologiczne korzenie, bo rodzina się zmieniła. Zanikają wielopokoleniowe domy, naturalny proces separacji dzieci od rodziców przebiega inaczej. Coraz więcej ludzi pracuje za granicą, a dzieci wychowują dziadkowie. Takie zachowania mają wpływ na przyszłe pokolenie dzisiejszych dzieci. I właśnie genogram pozwala dostrzec ten „rodzinny patchwork”.

Dr Popek dodaje, że zwłaszcza dziś warto zgłębiać swoje psychologiczne korzenie, bo rodzina się zmieniła. Nie jest już tworem, jakim była w pojęciu naszych rodziców czy dziadków. Ludzie nie zawsze wiążą się na całe życie. Częściej niż kiedyś wielokrotnie wychodzą za mąż lub się żenią, bywa i tak, że żyją samotnie z wyboru. Zanikają wielopokoleniowe domy, naturalny proces separacji dzieci od rodziców przebiega inaczej. Coraz więcej ludzi pracuje za granicą, a dzieci wychowują dziadkowie. Jest oczywiste, że takie zachowania mają wpływ na przyszłe pokolenie dzisiejszych dzieci. I właśnie genogram pozwala dostrzec ten „rodzinny patchwork”. 
– Z czasem ta metoda mnie bardzo wciągnęła – opowiada Ewa. – Okazało się bowiem, że nie bez powodu jestem taka silna. Takie były wszystkie kobiety w mojej rodzinie ze strony matki. Zaś mężczyźni okazywali się słabi. Zrozumiałam, że od dzieciństwa uczyłam się tych mechanizmów. I to właśnie dlatego nie umiałam inaczej. Choć te cechy świetnie sprawdziły się w biznesie i wyniosły mnie na stanowisko, w życiu uczuciowym były przekleństwem. Co gorsza, choć marzyłam o silnym mężczyźnie, wybierałam słabych, by potem ich porzucić. Dokładnie tak, jak robiły to kobiety w mojej rodzinie.
Zaczęło się „rozmiękczanie” Ewy. Był to dla niej proces bolesny, wręcz przerażający. Przez 30 lat Ewa nauczyła się postępować „jak facet”. Teraz musiała dopuścić inne sposoby rozwiązywania konfliktów, zachowania i przeżywania. – Jakbym musiała uczyć się nowej formy kobiecości – wyznaje. Przy okazji odkrywała swoje psychologiczne korzenie.

2
1
fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Jupiterimages

Aktualizacja: 20.04.2012

reklama
Najpopularniejsze artykuły
Czy wypada zakochać się po 50-tce? Czym wyróżniają się związki osób dojrzałych?

Związki osób po 50-tce są mniej intensywne niż młodzieńcze, ale dojrzalsze i luźniejsze zarazem....

więcej

1252

Każdy związek z problemami da się uratować Każdy związek z problemami da się uratować

Jak żyć po zdradzie? Na pytania odpowiada Monika Jędrzejewska, mediator rodzinny i terapeuta.

więcej

1764

Od fascynacji do prawdziwej MIŁOŚCI Od fascynacji do prawdziwej MIŁOŚCI

Większość z nas wierzy w absolutną siłę miłości, która „potrafi przenosić góry”. Czy...

więcej

1927

Pod jednym dachem z TEŚCIAMI Pod jednym dachem z TEŚCIAMI

Nie ma się co oszukiwać – mieszkanie pod jednym dachem z teściami to nie jest sytuacja...

więcej

1735

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Wszystko zależy od tego ile lat ma dziecko. Głoska r pojawia się najpóźniej w rozwoju mowy, tj. około 5 roku życia. Przed osiągnięciem tego wieku nie należy podejmować prób ćwiczeń w kierunku...

Grupy wsparcia
data

Wrzesień 01, 2014

A orientujecie się może czy mogę pić ten slim coffee jak mam cukrzycę? Nie zaszkodzi mi to? Dla cukrzyków jest slim coffee diabetyk . Mój mąż ma cukrzycę i pije właśnie tą kawę. Nie zapominaj jednak o ćwiczeniach i odpowiedniej diecie dla tej choroby.

data

Sierpień 31, 2014

no muszę przyznać że Aqua Slim działa, warto było w niego zainwestować:)

data

Sierpień 31, 2014

Taka szybka utrata wagi nie jest oznaką zdrowia (przy założeniu, że dieta była rozsądna). Lepiej przebadać się w kierunku wykluczenia choroby nowotworowej, która zazwyczaj powoduje nagłą i niekontrolowaną utratę wagi. Życzę negatywnych wyników badań.

data

Sierpień 31, 2014

Tabletki same w sobie nie odchudzają (były kiedyś takie, kt. odchudzały na receptę ale je wycofano, bo siały spustoszenie w organiźmie) Tabletki (niektóre) wspomagają proces odchudzanie np. poprzez zawartość chromu, kt. ogranicza nasze łaknienie na słodycze. Ważne,żęb zaczynając...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.