Sposoby na podwyższony cholesterol. Jak obniżyć cholesterol bez leków?

2019-10-09 14:51 Magdalena Wróblewska | Konsultacja: dr hab. n. med. Małgorzata Kozłowska-Wojciechowska, Warszawski Uniwersytet Medyczny, prezes Rady Promocji Zdrowego Żywienia Człowieka

Chociaż cholesterol jest człowiekowi niezbędny, jego nadmiar bardzo szkodzi zdrowiu. Czy można obniżyć cholesterol bez leków? Co trzeba zrobić, by utrzymać go w ryzach? Podstawą jest dieta i ruch. Dopiero jeśli to nie pomoże w zbijaniu cholesterolu, sięga się po leki. Podwyższony cholesterol - jak go obniżyć?

Jak obniżyć cholesterol? Najważniejsza w profilaktyce i zbijaniu podwyższonego cholesterolu jest dieta. Jej istotą jest z jednej strony ograniczenie produktów bogatych w cholesterol, z drugiej dostarczenie takich, które spowodują wzrost frakcji dobrego cholesterolu.

Dzięki takiemu doborowi można utrzymać cholesterol w normie, a gdy masz go za dużo – zmniejszyć tę ilość przynajmniej o 15 proc. Najlepiej poprosić dietetyka, żeby ustalił najlepsze dla nas menu, biorąc pod uwagę indywidualne potrzeby organizmu. Dobra dieta musi być odpowiednio wyważona. Lecząc się na własną rękę, można obniżyć nie tylko poziom cholesterolu całkowitego, ale też dobrego.

Cholesterol - jajka, podroby i tłuszcze zwierzęce na cenzurowanym

Całkowite wyeliminowanie cholesterolu z jadłospisu nie jest jednak ani możliwe, ani konieczne. Ale jego dawka w pożywieniu nie powinna przekraczać 300 mg (organizm przyswaja 40–50 proc. cholesterolu dostarczonego z jedzeniem). To oznacza, że musisz kierować się zdrowym rozsądkiem.

Na czarnej liście czołowe miejsce zajmują jajka, ponieważ ich żółtko to prawdziwa bomba cholesterolowa (niemal całkowicie pokrywa dzienne zapotrzebowanie organizmu). Z drugiej jednak strony dostarcza lecytyny, która zapobiega odkładaniu się go w ściankach naczyń. Dietetycy zezwalają osobom zdrowym na zjedzenie nie więcej niż 3–4 jajek tygodniowo.

Osoby z podwyższonym poziomem cholesterolu nie powinny zjadać więcej niż 1–2 jajek na tydzień. Obok jajek na cenzurowanym znajdują się wszelkie podroby. Zdrowy człowiek może je jadać raz na miesiąc, ale gdy ma podwyższony cholesterol, musi z nich zrezygnować.

Podstawą dobrej diety jest ograniczenie tłuszczów zwierzęcych, bo to głównie one powodują podniesienie poziomu cholesterolu we krwi.

Zamiast tłustego mięsa i wędlin wybieraj produkty drobiowe bez skórki. Unikaj smalcu, masła, śmietany, pełnotłustego mleka i jego przetworów. Masło wcale nie jest zdrowe. Znajduje się w nim dużo nasyconych kwasów tłuszczowych i cholesterolu, dlatego nie powinno być traktowane jako główne źródło witaminy A.

Dzieci mogą jeść niewiele masła, dorośli powinni zrezygnować ze smarowania nim pieczywa. Tłuszcze zwierzęce zastąp olejami i miękkimi margarynami, pamiętając, że łączna ilość nie powinna przekroczyć 2 łyżek dziennie. Szczególne znaczenie mają tłuste ryby morskie – zawierają kwasy omega-3, które obniżają poziom cholesterolu całkowitego i podwyższają dobrego.

Polecamy
Jesz co lubisz - banner kwadrat

Autor: Time S.A.

Pamiętaj, że odpowiednio dobrana dieta obniży stężenie „złego” cholesterolu i pomoże w walce z chorobami układu krążenia. Skorzystaj z JeszCoLubisz - innowacyjnego systemu dietetycznego Poradnika Zdrowie i ciesz się indywidualnie dobranym planem oraz stałą opieką dietetyka. Zadbaj o swoje zdrowie i zmniejsz ryzyko miażdżycy, zawału serca czy udaru.

Zdaniem eksperta
dr hab. n. med. Małgorzata Kozłowska-Wojciechowska, Warszawski Uniwersytet Medyczny, prezes Rady Promocji Zdrowego Żywienia Człowieka

Rozpoczętej terapii nie wolno przerywać

Zaburzonej gospodarki lipidowej nie można lekceważyć, gdyż prowadzi do poważnych chorób serca i układu krążenia. Dlatego osoby z podwyższonym poziomem cholesterolu we krwi wymagają systematycznego leczenia pod kontrolą lekarza. Dietą można zdziałać wiele. Ale gdy nie pomaga, czasami trzeba włączyć leki.

Wiele osób wierzy, że łykając pastylki, będą mogły jeść do woli. Ale dobre leczenie farmakologiczne musi być połączone z dietą. Ponadto należy wiedzieć, że raz podany lek trzeba będzie zażywać do końca życia. Tymczasem pacjenci często odstawiają lekarstwa, gdy stwierdzą, że cholesterol wrócił do normy. Tego nie wolno robić. Pamiętajmy, że działanie preparatów polega na hamowaniu aktywności enzymów potrzebnych do produkcji cholesterolu. Utrzymuje się on na właściwym poziomie dzięki lekom. Z chwilą przerwania kuracji ponownie się podwyższy, i to ze zdwojoną siłą.

Aby zbić cholesterol, jedz zdrowo, kolorowo

Jedz dużo warzyw i owoców, pełnoziarnistych produktów zbożowych, grube kasze. Zawierają błonnik, który utrudnia przyswajanie cholesterolu w przewodzie pokarmowym. Warzywa i owoce są też źródłem antyoksydantów zapobiegających utlenianiu się złego cholesterolu, a właśnie ta postać najbardziej sprzyja rozwojowi miażdżycy. Jeśli masz okazję, jedz karczochy – zawarta w nich cynaryna, hamując syntezę cholesterolu w wątrobie i zwiększając produkcję żółci, może obniżyć poziom cholesterolu całkowitego oraz frakcji LDL nawet o 20 proc.

Terapeutycznie działa czosnek, siemię lniane, otręby. Zielona herbata obniża poziom cholesterolu i poprawia proporcje między jego frakcjami, a dzięki polifenolom chroni cholesterol przed utlenianiem się. Właściwości antyoksydacyjne mają też fermentowane produkty sojowe. Ryzyko miażdżycy zmniejsza niewielka ilość alkoholu. Choć normy dopuszczają 30 g czystego alkoholu dziennie dla mężczyzn, a połowę tej dawki dla kobiet, lepiej sięgać po trunki okazjonalnie, bo systematyczne picie grozi uzależnieniem.

Ruch obniża cholesterol

Kiedy ostatni raz uprawiałaś sport? Najwyższa pora włączyć go do codziennych zajęć. Regularne ćwiczenia obniżają poziom cholesterolu całkowitego i podwyższają dobrego. Ważny jest wybór rodzaju sportu. Powinny to być ćwiczenia poprawiające wytrzymałość, np. biegi, pływanie, jazda na rowerze lub intensywne spacery.

Ćwicz 3–4 razy w tygodniu, a najlepiej codziennie po pół godziny (przy zwalczaniu nadwagi trening powinien trwać dłużej – dopiero po 30 minutach organizm zaczyna spalać tkankę tłuszczową). Jeżeli cierpisz na jakąś chorobę przewlekłą, ustal rodzaj aktywności z lekarzem. Pamiętaj, że każdy ruch jest lepszy niż żaden. Częściej chodź pieszo, wchodź po schodach, zamiast jeździć windą, a zamiast brać samochód, wskocz na rower.

Problem

Dobroczynne sterole i stanole

Substancje te występują w wielu produktach roślinnych (kukurydzy, orzechach, soi, nasionach sezamu, olejach). Mają zdolność obniżania stężenia cholesterolu całkowitego oraz cholesterolu LDL poprzez częściowe hamowanie wchłaniania ich w przewodzie pokarmowym. Dzienna dawka 2 g steroli i stanoli powoduje spadek LDL o ok. 12 proc. Regularne spożywanie nie mniej niż 2 g steroli zmniejsza ryzyko choroby niedokrwiennej serca o 25 proc. Problem w tym, że ilość tych substancji w zwyczajnej diecie jest za mała, żeby uzyskać efekt terapeutyczny. Dlatego zaczęto je dodawać do niektórych produktów spożywczych. Są w margarynach: Flora pro.activ – 25 g (ilość do posmarowania 3–4 kromek chleba) dostarcza 1,6–2 g steroli; Benecol – smarując 3 kromki chleba, pokryjesz dzienne zapotrzebowanie na stanole, a także w jogurcie Danacol – wystarczy wypić jedną buteleczkę dziennie (1,6 g steroli).

Obniżanie cholesterolu: wsparcie z apteki

Odpowiednia dieta i dużo ruchu zwykle przywracają prawidłowe wartości cholesterolu. Tylko w niektórych przypadkach trzeba przyjmować leki obniżające poziom lipidów we krwi. Lekarz dobiera je indywidualnie, biorąc pod uwagę możliwości metaboliczne organizmu, ogólny stan zdrowia, wiek, płeć.

Najpierw zaleca się średnią dawkę, a następnie koryguje leczenie. Jednak tego typu preparaty obniżają poziom nie tylko złego, ale nierzadko też dobrego cholesterolu, dlatego stosunek wartości obu frakcji pozostaje ostatecznie taki sam. Lekarstwa należy przyjmować pod kontrolą specjalisty.

W żadnym razie nie wolno samodzielnie zmieniać dawki ani odstawiać leku. Nie należy też brać preparatów na własną rękę, ponieważ można sobie zaszkodzić. U 10 proc. pacjentów tego typu leki dają jednak działania uboczne.

Czytaj więcej:

miesięcznik "Zdrowie"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
klaudiusz
|

mnie lekarka zaleciła dietę śródziemnomorską i do tego też poradziła, żebym zaczęła brać sterole roślinne, bo pomagają ograniczać poziom cholesterolu.

moonbyun
|

A ty jak robilas?

Rafika
|

Pij sobie siemie lniane z dodatkami typu babki plesznik i jajowatej do tego, takie cos jest akurat super na oczyszczenie ogolem, nie tylko z cholesterolu. Mozesz sobie ogarnac albo na wlasna reke albo kupic jakiegos gotowca ze sklepu

Anet
|

Co jesc? Jajek nie, miesa nie, masla nie, chleba nie, mleka i jego przetworow nie. Wiec co? Warzywa i owoce? ;(

MadraJola
|

Julka, ja co prawda nie na weganskiej, ale od roku zjadam duzo wiecej warzyw i owocow niz w poprzednich latach. Efektem mojego zdrowego odzywiania sie jest to czego oczekiwalam, czyli utrata wagi ale nie wiedziec dlazego poziom cholesterolu ze 190 wzrosl az do 237!

well
|

czosnek zbija i reguluje cisnienie nao chyba ze masz wku...ca polowice, a moze stres?

hmmm
|

o diecie w/g gr. krwi? Nie testowalam ale chyba najwiecej cholu maja podroby

mama
|

jest taki ssak na ziemi ktory zre tylko rosliny a ma cholesterol chyba z 1000 albo i wiecej, podpowiedz? wiaderko wuteka sop...ca 40% to jak dla nas ludzi kieliszeczek 15g tejze wuteki

Paula
|

Bo to węgle podnoszą poziom cholesterolu. Proszę piczyrac książki, muzyka ukryte terapię,, 1 i 2 cześć. Wpisać w necie,, cholesterol owe oszustwo,,

monika
|

Dokładnie mam tak samo i jeszcze codzienny ruch. A cholesterol 300.