Rak płuc może zacząć się od objawu, który łatwo zignorować. Pomaga zasada BREATHE

Rak płuc może rozwijać się długo, zanim pojawią się wyraźne dolegliwości. A gdy pierwsze sygnały już się pojawiają, łatwo pomylić je z infekcją, przemęczeniem czy zwykłą chrypką. Zasada BREATHE pomaga zapamiętać siedem objawów, które powinny zwrócić uwagę i skłonić do konsultacji lekarskiej.

Zasada B-R-E-A-T-H-E opisuje kluczowe objawy raka płuc. Warto ją znać
Autor: Getty Images Zasada "B-R-E-A-T-H-E" opisuje kluczowe objawy raka płuc. Warto ją znać

Niestety, rak płuc może rozwijać się w organizmie przed długi czas, zanim chory zorientuje się, że coś jest nie tak. Wiąże się to z tym, że we wczesnym stadium choroba może nie dawać o sobie znać.

7 kluczowych objawów raka płuc

Większość objawów raka płuc jest podobna do symptomów innych schorzeń. Wielu pacjentów nie ma żadnych sygnałów, dopóki rak nie jest zaawansowany.

Lung Cancer Research Foundation wskazuje na kluczowe objawy związane z rakiem płuc, które powinny skłonić do wizyty z lekarzem. Każda pierwsza litera objawów z języka angielskiego tworzy słowo breathe (oddech):

  • B – (blood) – krew podczas kaszlu lub plucia,
  • R – (recurring respiratory infections) – nawracające infekcje dróg oddechowych,
  • E – (enduring cough) - uporczywy kaszel, który stanowi nowy objaw lub jest nietypowy,
  • A – (ache or pain in shoulder, back or chest) – ból karku, pleców lub klatki piersiowej,
  • T – (trouble breathing) – problemy z oddychaniem,
  • H – (hoarseness or wheezing) – chrypka lub świszczący oddech,
  • E – (exhaustion) – wyczerpanie.

Inne objawy raka płuc, które powinny zostać skonsultowane ze specjalistą to obrzęk szyi i twarzy, trudności z połykaniem oraz utrata masy ciała.

Poradnik Zdrowie - Choroby płuc

Jak diagnozuje się raka płuc?

Diagnozowanie tego nowotworu może być wieloetapowym procesem. Zazwyczaj najpierw pacjent zgłasza się z objawami do lekarza pierwszego kontaktu. Specjalista na podstawie wywiadu i badania fizykalnego, czyli np. osłuchania serca i płuc, może skierować chorego na dalszą diagnostykę.

Lekarz zazwyczaj zleca wykonanie badań obrazowych oraz badania krwi. Pierwszym z wykonywanych badań jest często RTG klatki piersiowej. Kolejne kroki mogą obejmować np. wykonanie tomografii komputerowej klatki piersiowej.

Jeśli badania potwierdzą nowotwór, by sprawdzić, czy rak rozprzestrzenił się na inne narządy, zaleca się wykonanie badania PET i obrazowania za pomocą rezonansu magnetycznego.

Rodzaje raka płuc: niedrobnokomórkowy (NSCLC) i drobnokomórkowy (SCLC)

Nowotwory płuc dzieli się na dwie główne grupy, które różnią się wyglądem komórek, tempem wzrostu i podejściem do leczenia. Najczęściej diagnozowany jest rak niedrobnokomórkowy płuca (NSCLC), stanowiący około 85% wszystkich przypadków. Rozwija się on wolniej niż drugi typ i obejmuje podtypy takie jak gruczolakorak (najczęstszy, również u osób niepalących), rak płaskonabłonkowy oraz rak wielkokomórkowy. Ze względu na wolniejszy rozwój, NSCLC częściej bywa wykrywany w stadium zlokalizowanym, co zwiększa szanse na leczenie chirurgiczne.

Drugim, rzadziej występującym typem, jest rak drobnokomórkowy płuca (SCLC), który stanowi około 15% zachorowań. Jest on niemal zawsze powiązany z wieloletnim paleniem tytoniu. Charakteryzuje się bardzo agresywnym i szybkim wzrostem, co sprawia, że w momencie diagnozy często obecne są już przerzuty do innych organów, takich jak mózg, wątroba czy kości. Z tego powodu leczenie operacyjne jest w jego przypadku rzadko stosowane.

Czynniki ryzyka poza paleniem: radon, azbest i zanieczyszczenie powietrza

Chociaż palenie papierosów jest główną przyczyną raka płuc, to nie jedyną. Istotnym czynnikiem ryzyka, drugim najczęstszym po paleniu, jest ekspozycja na radon. Jest to bezwonny, radioaktywny gaz, który powstaje w wyniku naturalnego rozpadu uranu w glebie i skałach. Może on przenikać do budynków i gromadzić się w pomieszczeniach, zwłaszcza na niższych kondygnacjach, stwarzając zagrożenie dla domowników.

Kolejnym udowodnionym czynnikiem rakotwórczym jest azbest – minerał wykorzystywany dawniej w materiałach budowlanych i izolacyjnych. Ryzyko dotyczy głównie osób narażonych na jego wdychanie w miejscu pracy, np. w budownictwie czy przemyśle stoczniowym, a jest ono jeszcze wyższe u palaczy. Do innych zagrożeń środowiskowych zalicza się także długotrwałe narażenie na zanieczyszczenie powietrza, w tym na spaliny diesla, a także bierne palenie, czyli wdychanie dymu tytoniowego z otoczenia.

Nowoczesne metody leczenia: terapia celowana, immunoterapia i chirurgia

Wybór metody leczenia raka płuc zależy od jego typu, stopnia zaawansowania oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta. W przypadku raka niedrobnokomórkowego, który nie dał przerzutów, podstawową formą terapii pozostaje leczenie chirurgiczne. Zabieg może polegać na usunięciu niewielkiego fragmentu płuca, całego płata (lobektomia), a w skrajnych przypadkach nawet całego płuca (pneumonektomia).

W leczeniu zaawansowanych nowotworów kluczową rolę odgrywają nowoczesne terapie systemowe. Terapia celowana to leczenie ukierunkowane molekularnie, które polega na podawaniu leków blokujących konkretne mutacje genetyczne odpowiedzialne za wzrost komórek nowotworowych. Z kolei immunoterapia to innowacyjna metoda, która stymuluje układ odpornościowy pacjenta, aby samodzielnie rozpoznawał i niszczył komórki rakowe. Terapie te, stosowane samodzielnie lub w połączeniu z chemioterapią, znacząco wydłużają życie i poprawiają jego jakość u pacjentów z zaawansowanym rakiem płuca.

Znane osoby, które zmarły na raka płuca GALERIA

Źródła:

  • Lung Cancer Research Foundation
  • https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40133478/