- Eksperci wskazują, że dreszcze przy oddawaniu moczu to efekt nagłej zmiany ciśnienia krwi i reakcji układu nerwowego
- Kluczowym czynnikiem wyjaśniającym, dlaczego mężczyźni częściej doświadczają dreszczy, jest pozycja przyjmowana w toalecie
- Badacze z Mayo Clinic w publikacji z 2025 roku potwierdzają, jak gwałtowny spadek ciśnienia krwi u mężczyzn wywołuje silniejszą reakcję nerwową
Dreszcze przy oddawaniu moczu. Skąd bierze się ten powszechny odruch?
Niemal każdy tego doświadczył: chwila ulgi w toalecie, po której nagle przez całe ciało przechodzi mimowolny dreszcz. To krótkie, intensywne wstrząśnięcie pojawia się znikąd i równie szybko znika, pozostawiając nas z lekkim zdziwieniem. Choć zjawisko jest powszechne, mało kto wie, skąd się właściwie bierze.
Ten odruch ma swoją nieoficjalną nazwę – syndrom drgawek mikcyjnych (PMCS) – i choć wydaje się zagadkowy, nauka ma na jego temat kilka teorii. Jak podają eksperci z Mayo Clinic, zjawisko to występuje częściej u mężczyzn niż u kobiet. Co ciekawe, termin ten nie jest oficjalną jednostką chorobową, a powstał dopiero w 1994 roku w jednej z kolumn poradniczych.
Jak układ nerwowy wywołuje dreszcze?
Głównym podejrzanym jest nasz autonomiczny układ nerwowy, czyli centrum dowodzenia organizmem działające bez naszej świadomej kontroli. Według najbardziej prawdopodobnej teorii dreszcz jest efektem swoistego „zamieszania” w komunikacji. Chodzi o nagłą zmianę sygnałów wysyłanych przez dwie części tego układu, czyli układ współczulny i przywspółczulny.
Gdy pęcherz jest pełny, ciśnienie krwi naturalnie wzrasta, a za jego opróżnienie odpowiada układ przywspółczulny. Gwałtowne oddanie moczu powoduje nagły spadek ciśnienia, co zmusza do reakcji układ współczulny, który uwalnia hormony stresu (katecholaminy), by przywrócić równowagę. Ta nerwowa „przepychanka” wywołuje właśnie charakterystyczny dreszcz.
Czy dreszcze to reakcja na utratę ciepła?
Alternatywne wyjaśnienie tego zjawiska koncentruje się na zmianach temperatury naszego ciała. Zgodnie z tą hipotezą, nagłe odsłonięcie intymnych części ciała i jednoczesne wydalenie ciepłego moczu (o temperaturze zbliżonej do 37°C) może być sygnałem dla organizmu o ochłodzeniu. W odpowiedzi mózg uruchamia mechanizm obronny w postaci dreszczy.
Te mimowolne skurcze mięśni mają na celu szybkie wygenerowanie ciepła. Jednak ta teoria ma słaby punkt. Nie tłumaczy, dlaczego podobny odruch nie pojawia się podczas innych czynności fizjologicznych, takich jak defekacja, które również wiążą się z wydalaniem ciepłej materii z organizmu.
Polecany artykuł:
Dlaczego mężczyźni doświadczają dreszczy częściej niż kobiety?
Różnica w częstotliwości występowania tego odruchu między płciami ma proste, fizjologiczne uzasadnienie. Eksperci z Mayo Clinic w swojej publikacji z zeszłego roku wskazują, że kluczowa jest pozycja przyjmowana podczas oddawania moczu. Mężczyźni zazwyczaj robią to na stojąco, co powoduje gwałtowniejszy spadek ciśnienia krwi niż w pozycji siedzącej, którą najczęściej przyjmują kobiety. Ten mocniejszy bodziec sprawia, że reakcja autonomicznego układu nerwowego jest intensywniejsza, a dreszcz bardziej prawdopodobny.
Czy dreszcze przy oddawaniu moczu są groźne? Kiedy należy iść do lekarza
Eksperci są zgodni: dreszcze podczas oddawania moczu są zjawiskiem całkowicie normalnym i nieszkodliwym. Jak podkreślają badacze z Uniwersytetu Cambridge, nie jest to objaw żadnej choroby i nie wymaga konsultacji lekarskiej ani leczenia.
Jedyną sytuacją, która powinna zapalić czerwoną lampkę, jest wystąpienie omdlenia lub silnych zawrotów głowy podczas wizyty w toalecie. Może to wskazywać na rzadki stan zwany omdleniem mikcyjnym, typowy głównie dla starszych mężczyzn i wymagający uwagi specjalisty.