Brak witaminy B12 daje nietypowy sygnał. Łatwo pomylić go z problemem w jamie ustnej

Niedobór witaminy B12 może długo pozostawać niezauważony, a jego objawy nie zawsze są oczywiste. Jednym z nich są zaburzenia czucia, które łatwo przypisać podrażnieniu, urazowi albo niedawnemu zabiegowi stomatologicznemu. Warto wiedzieć, kiedy taki sygnał wymaga większej uwagi.

Kobieta dotyka wargi z niepokojem. O przyczynach drętwienia języka przeczytasz na Poradnik Zdrowie.
Autor: Zdjęcie poglądowe/ Wygenerowane przez AI Zmartwiona kobieta dotykająca dłonią swoich ust w jasnym wnętrzu domu.
  • Mrowienie języka często wynika z oparzeń, alergii pokarmowych lub uszkodzenia nerwów podczas zabiegów stomatologicznych
  • Braki witaminy B12, kwasu foliowego oraz zbyt niski poziom wapnia wywołują zaburzenia czucia w ustach
  • Nagłe drętwienie z towarzyszącym opadaniem kącika ust lub problemami z mową może oznaczać udar mózgu
  • Cleveland Clinic zaleca wykonanie morfologii oraz badań obrazowych głowy w celu znalezienia przyczyny parestezji

Drętwienie języka: co to jest i skąd się bierze?

Drętwienie języka to mrowienie, kłucie albo osłabione czucie. Lekarze określają te dolegliwości jako parestezje. Objaw może pojawić się nagle i szybko minąć albo wracać przez dłuższy czas, a częstą przyczyną jest po prostu oparzenie języka gorącym napojem lub jedzeniem.

Medical News Today zwraca uwagę, że drętwienie może wynikać także z miejscowej reakcji alergicznej. Zespół alergii jamy ustnej częściej dotyczy osób z katarem siennym. Po zjedzeniu niektórych surowych owoców lub warzyw może pojawić się mrowienie oraz podrażnienie języka i gardła.

Drętwienie może się też pojawić po zabiegach, które podrażniają lub uszkadzają nerwy w jamie ustnej. Jeśli niedawno byłeś u stomatologa albo zrobiłeś kolczyk w języku, mogło dojść do naruszenia nerwu językowego. Najczęściej daje to jednostronne osłabienie czucia albo mrowienie.

Poradnik Zdrowie - Kiedy iść do neurologa?

Niedobór witaminy B12, kwasu foliowego i wapnia: czy to powoduje drętwienie języka?

Do prawidłowej pracy układu nerwowego potrzebne są określone składniki odżywcze. Gdy ich brakuje, mogą pojawić się zaburzenia czucia, także w obrębie języka. W tekście najważniejsze są dwie witaminy z grupy B, związane z regeneracją i ochroną włókien nerwowych:

Niedobór witaminy B12 i kwasu foliowego może dawać objawy neurologiczne w różnych częściach ciała, także w jamie ustnej. Podobnie działa hipokalcemia, czyli zbyt niski poziom wapnia we krwi. Medical News Today podaje, że w takim przypadku często pojawia się drętwienie okolic ust i języka.

U osób z cukrzycą mrowienie języka może pojawić się w trakcie hipoglikemii, czyli wtedy, gdy poziom cukru we krwi spada zbyt nisko. To sygnał, że trzeba szybko zareagować i podnieść poziom glukozy. Dzięki temu można ograniczyć ryzyko poważniejszych powikłań.

Drętwienie języka a choroby układu nerwowego i jama ustna: możliwe przyczyny

Nie zawsze drętwienie języka ma błahą przyczynę. Cleveland Clinic podaje, że może to być objaw stwardnienia rozsianego (SM). To przewlekła choroba układu nerwowego, w której dochodzi do zaburzeń przekazywania impulsów między mózgiem a resztą ciała.

Mrowienie lub pieczenie bywa też związane z zespołem palącej jamy ustnej. Przyczyna nie zawsze jest jasna, ale dolegliwości mogą utrudniać jedzenie i mówienie. Rzadziej długotrwałe zaburzenia czucia na języku mogą towarzyszyć rozwijającemu się nowotworowi jamy ustnej.

Drętwienie języka może być też działaniem niepożądanym leczenia. U osób w trakcie chemioterapii lub radioterapii okolic głowy i szyi takie dolegliwości mogą występować częściej. Wynikają z wpływu leków lub promieniowania na wrażliwe tkanki, w tym tkanki nerwowe.

Drętwienie języka i podejrzenie udaru: kiedy dzwonić po karetkę?

Zwykle mrowienie języka nie jest stanem zagrożenia życia, ale czasem liczy się czas. Gdy drętwienie pojawia się nagle i dochodzą inne objawy neurologiczne, trzeba brać pod uwagę udar mózgu. W takiej sytuacji nie czekaj na wizytę w POZ, tylko szukaj pomocy ratunkowej.

Według wytycznych Cleveland Clinic, powinieneś niezwłocznie udać się na Szpitalny Oddział Ratunkowy (SOR) lub zadzwonić pod numer 112, jeśli drętwieniu towarzyszą:

  • opadanie kącika ust lub jednej strony twarzy
  • wyraźne trudności w mówieniu lub bełkotliwa mowa
  • nagła dezorientacja i problemy ze zrozumieniem otoczenia
  • silne zawroty głowy lub utrata równowagi
  • nagłe pogorszenie widzenia
  • bardzo silny, niespotykany dotąd ból głowy

Narodowy Fundusz Zdrowia podkreśla, że podejrzenie udaru jest stanem nagłego zagrożenia życia. Na SOR pacjenci z takim podejrzeniem dostają najwyższy priorytet, czerwony lub pomarańczowy w systemie triażu, co oznacza pomoc od razu. Jeśli objawy są łagodne i nie zagrażają życiu, NFZ sugeruje kontakt z lekarzem rodzinnym w ramach POZ.

Diagnostyka drętwienia języka: do jakiego lekarza i jakie badania?

Jeśli drętwienie języka nie mija albo nawraca, a nie masz objawów udaru, zacznij od wizyty u lekarza POZ. Lekarz zbierze wywiad i wykona badanie, w tym ocenę odruchów oraz pracy mięśni. Na tej podstawie dobierze dalszą diagnostykę, żeby ustalić przyczynę objawu.

Cleveland Clinic podaje, że w diagnostyce drętwienia języka lekarz może zlecić badania, które pomagają znaleźć przyczynę objawu lub wykluczyć część chorób. Najczęściej są to:

  • morfologię krwi i panel elektrolitów (aby sprawdzić poziom wapnia)
  • badanie poziomu witamin B12 i B9
  • testy czynnościowe tarczycy i wątroby
  • badania obrazowe, takie jak rezonans magnetyczny (MRI) lub tomografia komputerowa (CT) głowy
  • badania przewodnictwa nerwowego

Warto prowadzić proste notatki, które ułatwią rozmowę z lekarzem. Zapisuj, kiedy pojawia się drętwienie, co wtedy jesz i czy przyjmujesz nowe leki. Takie informacje mogą przyspieszyć diagnostykę i ułatwić dobranie dalszych badań.

Źródła: