- Podstawowym objawem IBS jest ból brzucha, który występuje średnio co najmniej raz w tygodniu przez ostatnie trzy miesiące
- Badanie opublikowane w „BMC Gastroenterology” wskazuje, że IBS dotyczy około 4,4 proc. dorosłych Polaków
- IBS może dawać też objawy pozajelitowe, na przykład ogólne zmęczenie i bóle dolnej części pleców
- Nagła, nieuzasadniona utrata masy ciała lub krew w stolcu to sygnały alarmowe, które wymagają pilnej konsultacji lekarskiej
Co to jest zespół jelita drażliwego (IBS) i jak często występuje w Polsce?
Zespół jelita drażliwego (IBS) to przewlekłe zaburzenie pracy przewodu pokarmowego. Najczęściej daje nawracający ból brzucha oraz problemy z wypróżnianiem.
Objawy mogą mocno utrudniać codzienne funkcjonowanie, ale zwykle nie prowadzą do trwałych uszkodzeń jelit.
Badanie opublikowane w „BMC Gastroenterology” sugeruje, że IBS jest w Polsce dość częsty. Szacuje się, że dotyczy około 4,4 proc. dorosłych Polaków.
Rozpoznanie opiera się głównie na wywiadzie i ocenie objawów, bo badania obrazowe zwykle nie pokazują charakterystycznych zmian w strukturze jelit.
Objawy IBS: ból brzucha i związek z wypróżnianiem
Najczęstszym objawem IBS jest ból brzucha, który występuje średnio co najmniej raz w tygodniu przez ostatnie trzy miesiące. Zgodnie z kryteriami Rzym IV ból powinien być powiązany z wypróżnianiem.
Może słabnąć po oddaniu stolca, ale u części osób nasila się w trakcie wypróżnienia lub tuż po nim.
W IBS typowa jest też zmiana rytmu wypróżnień albo zmiana wyglądu stolca. Wizyty w toalecie mogą stać się wyraźnie częstsze albo rzadsze niż wcześniej.
Stolec bywa bardzo twardy i zbity albo wodnisty i luźny. Lekarz rozpoznaje IBS, gdy potwierdzi współwystępowanie co najmniej dwóch opisanych cech.
Postacie IBS: biegunka, zaparcia, postać mieszana i nieokreślona
Objawy IBS mogą przebiegać różnie, dlatego wyróżnia się cztery podtypy choroby. Najczęstsze to postać z dominującą biegunką (IBS-D) oraz postać z dominującymi zaparciami (IBS-C).
Występuje też postać mieszana (IBS-M), w której biegunka i zaparcia pojawiają się naprzemiennie, oraz postać nieokreślona (IBS-U), gdy objawy nie pasują do pozostałych kategorii.
W postaci biegunkowej częste jest nagłe, silne parcie na stolec i ból brzucha. W postaci z zaparciami częściej pojawia się gorsze samopoczucie i dyskomfort między wypróżnieniami. American College of Gastroenterology podaje, że nasilenie dolegliwości wiąże się z tym, jak jelita pracują w danym okresie.
Objawy pozajelitowe IBS: zmęczenie, bóle pleców i inne dolegliwości
IBS nie ogranicza się do objawów ze strony jelit. U części osób pojawiają się też dolegliwości z innych obszarów organizmu, przez co trudniej powiązać je z problemem jelitowym.
Brytyjski serwis zdrowotny NHS podaje, że osoby z IBS często skarżą się na zmęczenie i brak energii.
Wśród możliwych objawów pozajelitowych wymienia się także:
- bóle w dolnej części pleców
- problemy z oddawaniem moczu, w tym częste parcie lub uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
- przewlekły ból w obrębie miednicy
- ogólne poczucie rozbicia i osłabienia.
Objawy alarmowe przy dolegliwościach jelitowych: kiedy pilnie do lekarza
Niektórych objawów nie należy tłumaczyć wyłącznie IBS bez dokładnej diagnostyki. Mogą wskazywać na poważniejsze schorzenia, w tym nowotwór jelita grubego, celiakię albo stany zapalne.
Wytyczne World Gastroenterology Organisation podkreślają, że przy takich sygnałach potrzebna jest pilna konsultacja lekarska i rozszerzona diagnostyka.
Pilnie skonsultuj się z lekarzem, jeśli pojawią się u ciebie lub u bliskiej osoby następujące objawy:
- nieuzasadniona i nagła utrata masy ciała
- krwawienie z odbytu lub krew w stolcu
- gorączka lub objawy budzące cię w nocy
- niedokrwistość (anemia) stwierdzona w badaniach krwi
- pojawienie się pierwszych objawów dopiero po 50. roku życia
- występowanie raka jelita grubego w najbliższej rodzinie.
Podejrzenie IBS: co zrobić i do jakiego lekarza się zgłosić
Jeśli masz nawracające bóle brzucha i zmiany rytmu wypróżnień, nie lecz się samodzielnie. Umów wizytę u lekarza rodzinnego lub gastrologa, aby wykluczyć inne przyczyny dolegliwości.
Przed konsultacją przygotuj listę przyjmowanych leków i przypomnij sobie, czy w ostatnim czasie stosowałeś antybiotyki. To również może wpływać na pracę jelit. Pomocne bywa prowadzenie dzienniczka przez tydzień lub dwa. Zapisuj w nim, co jesz, oraz jakie objawy pojawiają się później.
Takie notatki ułatwiają lekarzowi rozpoznanie podtypu IBS i dobranie diety lub leczenia. Choć IBS jest chorobą przewlekłą, odpowiednie zmiany stylu życia i wsparcie medyczne często pozwalają wyraźnie zmniejszyć objawy.
Najczęstsze objawy IBS - zespołu jelita drażliwego GALERIA
6
Źródła:
