Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL) - przyczyny, objawy i leczenie

2015-06-10 15:03 Monika Majewska

Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL) to najczęstszy typ białaczki u dzieci - około 75 proc. najmłodszych z rozpoznaniem ma tę postać choroby. Jednocześnie ostra białaczka limfoblastyczna to najczęstszy nowotwór wieku dziecięcego - jest ona diagnozowana u około 23 proc. dzieci z chorobą nowotworową. Sprawdź, jakie są przyczyny i objawy ostrej białaczki limfoblastycznej, a także na czym polega jej leczenie.

Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL - acute lymphoblastic leukemia) to nowotwór szpiku kostnego -  tkanki wypełniającej kości, której zadaniem jest produkcja komórek krwi: erytrocytów (krwinek czerwonych), leukocytów (krwinek białych, odpowiedzialnych za odporność) i płytek krwi (biorą udział w procesie krzepnięcia). W przebiegu ostrej białaczki limfoblastycznej zmienione nowotworowo zostają krwinki białe (a konkretnie leukocyty z linii limfocytarnej, u zdrowych ludzi zasiedlających szpik i węzły chłonne), które namnażają się w sposób niekontrolowany i wypierają komórki zdrowe.

Ostra białaczka limfoblastyczna to nie tylko najczęstszy typ białaczki u najmłodszych, lecz także najczęstszy typ nowotworu wieku dziecięcego. Częstość występowania choroby wynosi 30-40 na 1 mln dzieci rocznie. Najczęściej atakuje między 2. a 4. rokiem życia.

Ostra białaczka limfoblastyczna - przyczyny

Przyczyną ostrej białaczki limfoblastycznej są zaburzenia działania różnych genów. W związku z tym zwiększoną predyspozycję do wystąpienia ostrej białaczki limfoblastycznej stwierdza się u dzieci z różnymi zespołami chromosomowymi (np. trisomia chromosomu 21., czyli zespół Downa). Również u osób z takimi zespołami, jak ataksja-teleangiektazja czy niedokrwistość aplastyczna Fanconiego ryzyko wystąpienia tej postaci białaczki jest większe niż u osób zdrowych. Należy przy tym podkreślić, że w większości przypadków choroba nie jest dziedziczna i istnieje mała szansa na jej powtórzenie się u rodzeństwa.

Ostra białaczka limfoblastyczna - objawy

Objawy ostrej białaczki limfoblastycznej są mało charakterystyczne i pojawiają się średnio od 2 do 6 tygodni przed ustaleniem właściwego rozpoznania.

Najczęstszym objawem ostrej białaczki limfoblastycznej (występuje u około 99,5 proc. chorych) jest bladość. Często pojawiają się także gorączka (średnio 85,5 proc. przypadków) oraz zmęczenie i ogólne osłabienie. Ponadto mogą występować:

  • brak łaknienia
  • owrzodzenia w jamie ustnej oraz inne objawy zakażeń w obrębie jamy ustnej, uszu, nosa i gardła, które nie ustępują mimo leczenia
  • krwawienia i wybroczyny na skórze i błonach śluzowych
  • bóle kostne i około stawowe (rzadko)

Ponadto u niektórych pacjentów ( około 30 proc. przypadków) można wyczuć powiększone węzły chłonne oraz powiększoną wątrobę i śledzionę.

To ci się przyda

Ostra białaczka - rodzaje

  • ostra białaczka limfoblastyczna (ALL - acute lymphoblastic leukemia), częściej występująca u dzieci
  • ostra białaczka szpikowa (nielimfoblastyczna - AML, czyli acute myeloid leukemia), która dominuje u dorosłych
  • białaczka niezróżnicowana (AUL - undifferentiated leukemia)
  • ostra białaczka mieszana (acute mixed-lineage leukemia)
  • mięsak szpikowy (SM - sarcoma myelocytica)

Ostra białaczka limfoblastyczna - diagnoza

Wykonuje się morfologię krwi, która wskazuje na niedokrwistość, małopłytkowość oraz granulocytopenię (gdy liczba granulocytów - rodzaju białych krwinek - jest poniżej normy). U podłoża nowotworowej przemiany komórek leżą zmiany genetyczne, w związku z tym duże znaczenie u chorych na ostre białaczki mają badania genetyczne. Ostateczne rozpoznanie stawia się na podstawie badania rozmazu szpiku kostnego.

CZYTAJ TEŻ>>Dzieci i nowotwory - przyczyny, diagnostyka, leczenie raka u niemowląt i dzieci

Lekarz powinien sprawdzić, czy powyższe objawy nie wskazują na choroby wirusowe (mononukleoza zakaźna i cytomegalia). Warto wiedzieć, że gorączka i bóle okołostawowe, a także nieprawidłowe wyniki badań (przyśpieszony odczyn opadania erytrocytów - OB) mogą spowodować błędne rozpoznanie młodzieńczego reumatoidalnego zapalenia stawów lub gorączki reumatycznej.

Ostra białaczka limfoblastyczna - leczenie

W leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej stosuje się chemioterapię. Dawkę dobiera się w zależności m.in. od wieku i przebytych chorób. Niestety, leki niszczą nie tylko zmienione nowotworowo krwinki białe, lecz także te zdrowe, dlatego odporność chorego jest znacznie zmniejszona lub nie ma jej wcale. W związku z tym w czasie leczenia należy szczególnie dbać o higienę, ponieważ nawet najmniejsza infekcja może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia i życia chorego.

U części pacjentów możliwe jest przeszczepienie szpiku. Jest to najskuteczniejsza metoda leczenia ostrej białaczki limfoblastycznej, jednak niesie za sobą pewne ryzyko, dlatego mogą z niej skorzystać tylko pacjenci, którzy mogą odnieść dzięki tej metodzie leczenia największe korzyści. Nawet jeśli chory kwalifikuje się do przeszczepu, najpierw i tak musi zostać poddany chemioterapii, by wyeliminować chorobę. Przeszczep szpiku stanowi więc uzupełnienie chemioterapii.

SPRAWDŹ>>Jak zostać dawcą szpiku kostnego

Bibliografia:

Onkologia i hematologia dziecięca, pod red. Chybicka A., Sawicz-Birkowska K., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 12/2019 "Zdrowia" wszystko o fizjoterapii, operacja "przez dziurkę", leczenie raka trzustki, kim jest asystent zdrowienia, zielone biuro, antyrakowe menu, idealna koloryzacja. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 12/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
Sylwia
|

http://www.dkms.pl/pl
Zgłoś się do rejestru dawców korespondencyjnie. Wszystko Tobie napiszą, co, jak i kiedy należy zrobić. Będąc w bazie jako dawca, jeżeli znajdzie się osoba potrzebująca i akurat ty będziesz mogła jej podarować swój szpik, to się do Ciebie zgłoszą. Pamiętaj tylko, żeby się nie zapisywać pod wpływem chwili. Ni fajnie by było gdyby się okazało, że możesz komuś uratować życie, ale się rozmyśliłaś (ostatnio w telewizji mówili o jakiejś Niemce, która się wycofała, a była jedynym pasującym dawcą dla małego chłopca :(

ewa
|

Przeczytałam w necie ciekawą historię o dziecku o chorym na białaczkę - Chłopiec który pokonał raka - jestem pod wrażeniem