- Każdego roku udar mózgu dotyka 70 tysięcy osób w Polsce, powodując około 26 tysięcy zgonów
- Skrót F.A.S.T to metoda oceny asymetrii twarzy, opadania ramion oraz niewyraźnej mowy u poszkodowanego
- Chorzy mają trzy godziny od pierwszych objawów na otrzymanie leków rozpuszczających skrzepy w mózgu
Udar mózgu u bliskiej osoby. Dlaczego szybka reakcja ratuje życie?
Nagłe problemy ze zdrowiem u członków rodziny zawsze budzą duży niepokój, a w przypadku udaru mózgu lęk ten jest całkowicie uzasadniony. Dochodzi do niego w momencie zablokowania dopływu krwi do części mózgu lub pęknięcia naczynia krwionośnego. W Polsce ten problem dotyka aż 70 tysięcy osób każdego roku, dlatego wiedza o prawidłowym reagowaniu jest absolutną podstawą.
Skutki niedotlenienia tkanki nerwowej postępują bardzo szybko, prowadząc do trwałego uszkodzenia mózgu lub długotrwałej niepełnosprawności. Niestety statystyki są bezlitosne, ponieważ około 26 tysięcy pacjentów w naszym kraju umiera rocznie z tego powodu. Najważniejszym krokiem gwarantującym skuteczne leczenie oraz powrót do zdrowia jest błyskawiczne wezwanie pogotowia ratunkowego.
Test F.A.S.T. Jak w prosty sposób rozpoznać udar mózgu?
Kiedy podejrzewasz u kogoś z otoczenia udar mózgu, nie musisz posiadać wykształcenia medycznego, aby właściwie ocenić sytuację. Z pomocą przychodzi anglojęzyczny skrót F.A.S.T., który zbiera najpopularniejsze symptomy tego stanu zagrażającego życiu. Wykonanie tego błyskawicznego badania na poszkodowanym ułatwi ci podjęcie decyzji o natychmiastowym wezwaniu wykwalifikowanej pomocy medycznej.
Aby sprawdzić stan chorego, zwróć uwagę na cztery kluczowe elementy:
- Twarz (Face) to obszar wymagający obserwacji pod kątem opadania kącików ust i widocznej asymetrii po prośbie o uśmiech
- Ramiona (Arms) należy sprawdzić poprzez wydanie polecenia podniesienia obu rąk do góry i obserwację ewentualnego opadania jednej z nich
- Mowa (Speech) wymaga zadania prostego pytania w celu usłyszenia niewyraźnych słów lub nielogicznych zdań
- Czas (Time) przypomina o konieczności wybrania numeru 112 natychmiast po zauważeniu choćby jednego z wymienionych sygnałów.
Znaczenie czasu. Co daje każda minuta do rozpoczęcia leczenia?
W neurologii ratunkowej panuje zasada o traktowaniu czasu jako mózgu pacjenta, co w praktyce oznacza walkę o każdą komórkę nerwową. Od momentu wystąpienia pierwszych symptomów do dotarcia na oddział udarowy upływają cenne minuty decydujące o ostatecznym rokowaniu. Jeśli zwlekasz z telefonem na pogotowie, drastycznie zmniejszasz szanse poszkodowanego na powrót do pełnej sprawności fizycznej i umysłowej.
Dane Ministerstwa Zdrowia pokazują jednoznacznie, że każde zyskane 15 minut do rozpoczęcia terapii to w przybliżeniu dodatkowy miesiąc samodzielnego życia pacjenta. Taki kwadrans przekłada się również na niższe o 5 procent ryzyko zgonu oraz większą o 4 procent szansę na samodzielne poruszanie się po wyjściu ze szpitala. Zapamiętaj te liczby, aby w sytuacji kryzysowej nie czekać na samoistną poprawę stanu zdrowia członka rodziny.
Leczenie udaru w szpitalu. Dlaczego pierwsze trzy godziny są kluczowe?
Karetka pogotowia musi przetransportować pacjenta do placówki dysponującej specjalistycznym oddziałem udarowym. Jeśli twój bliski trafi tam w ciągu trzech godzin od pierwszych objawów udaru niedokrwiennego, lekarze mogą podać mu leki trombolityczne rozpuszczające skrzepy. Zastosowanie tych silnych substancji udrażnia zablokowane naczynia krwionośne, co skutecznie minimalizuje obszar nieodwracalnego uszkodzenia tkanki mózgowej.
Niestety aż 30 procent chorych w Polsce nie przeżywa roku po przebytym incydencie, na co wpływ ma również zbyt późne wdrożenie procedur ratunkowych. Oprócz wysokiej śmiertelności późne leczenie generuje wielkie koszty dla państwa, z czego same pobyty szpitalne pochłaniają każdego roku 630 milionów złotych. Twoja czujność oraz znajomość testu F.A.S.T. stanowią najpotężniejszą broń w walce o sprawność najbliższych osób.
Zobacz galerię: 7 sprawców raka. Z większością możesz sobie poradzić bez leków
7
Źródła:
- MedlinePlus Medical Encyclopedia — "Stroke" (Updated by Joseph V. Campellone, MD)
- CDC — Treatment and Intervention for Stroke
- Centrum e‑Zdrowia (ezdrowie.gov.pl)
