- Eksperci z Cleveland Clinic ostrzegają, że nagłe mówienie przez sen u dorosłych może być jednym z pierwszych objawów choroby Parkinsona
- Obawa przed zdradzeniem swoich sekretów podczas snu jest nieuzasadniona, ponieważ nocne wypowiedzi rzadko odzwierciedlają świadome myśli
- Analiza naukowa ujawnia, że za mówienie przez sen odpowiadają te same obszary mózgu co za mowę na jawie, a najczęściej wypowiadanym słowem jest „nie”
- Śmiech przez sen jest najczęściej nieszkodliwym zjawiskiem, jednak pojawienie się krzyków i gwałtownych ruchów wymaga konsultacji lekarskiej
Mówienie przez sen u dorosłych - czym jest somnilokwia i jak często występuje
Zdarzyło ci się kiedyś usłyszeć od partnera, że w nocy prowadzisz ożywione dyskusje? To somnilokwia, czyli mówienie przez sen, które według danych Cleveland Clinic z 2025 roku dotyczy nawet 65% dorosłych w pewnym momencie ich życia. Zjawisko to jest klasyfikowane jako parasomnia, czyli nietypowe zachowanie podczas snu, i jest jeszcze częstsze u dzieci, bo występuje u co drugiego malucha.
Czy mówienie przez sen jest normalne? Naukowcy rozwiewają popularne mity
Nocne monologi mogą pojawiać się zarówno w głębokiej fazie snu REM, jak i w lżejszych stadiach NREM, choć to właśnie wtedy wypowiadane słowa są najbardziej zrozumiałe. U najmłodszych mówienie przez sen zwykle zanika z wiekiem i nie jest powodem do niepokoju. U dorosłych najczęściej występuje sporadycznie, ale jego nagłe pojawienie się lub nasilenie może sygnalizować inne problemy ze snem.
Czy przez sen można zdradzić swoje sekrety? Odpowiedź naukowców
Wiele osób obawia się, że przez sen mogą wyjawić swoje tajemnice, jednak naukowcy uspokajają. Analiza opublikowana w zeszłym roku w jednym z czasopism naukowych pokazuje, że treść nocnych wypowiedzi rzadko ma związek z naszymi świadomymi myślami czy marzeniami sennymi. Zaskakujące jest to, że wypowiadane słowa mają często negatywny wydźwięk emocjonalny i nierzadko są to przekleństwa.
Dzieje się tak, ponieważ mózg podczas snu aktywnie przetwarza konflikty i trudne emocje, co jest elementem regulacji emocjonalnej. Wspomniana publikacja ujawniła także, że najczęściej wypowiadanym przez sen słowem jest "nie", które stanowi ponad 21% wszystkich zarejestrowanych zdań. Co więcej, badania z 2024 roku potwierdzają, że za mowę w czasie snu odpowiadają te same obszary mózgu, które aktywują się, gdy mówimy na jawie.
Śmiech przez sen (hipnogelia). Kiedy jest normą, a kiedy objawem choroby?
Śmiech przez sen, nazywany hipnogelią, jest zazwyczaj całkowicie nieszkodliwym zjawiskiem, będącym naturalną reakcją na dziwaczne lub absurdalne sny. Jak wskazują analizy medyczne z 2025 roku, doświadcza go nawet 73% studentów, a najczęściej pojawia się w drugiej połowie nocy, gdy dominuje faza snu REM, charakteryzująca się dużą aktywnością mózgu.
Choć w bardzo rzadkich przypadkach niekontrolowany śmiech może być objawem zaburzenia neurologicznego zwanego hamartomą podwzgórza, to dotyczy to zaledwie 1 na 200 000 osób i objawy pojawiają się już w niemowlęctwie.
Mówienie przez sen a choroba Parkinsona. Jakie objawy powinny zaniepokoić?
Choć najczęściej mówienie przez sen jest niegroźne, istnieją sytuacje, które powinny wzbudzić naszą czujność. Nagłe pojawienie się tego zjawiska u dorosłej osoby, zwłaszcza gdy towarzyszą mu krzyki, gwałtowne ruchy czy odgrywanie snów, może wskazywać na zaburzenia snu REM (RBD).
Według danych Cleveland Clinic z 2025 roku, jest to poważny sygnał, ponieważ u 80% pacjentów z RBD w ciągu 15 lat rozwija się choroba Parkinsona lub inne schorzenie neurodegeneracyjne. Dodatkowo, jak informuje Mayo Clinic, nasilone mówienie przez sen może być związane z wysokim poziomem stresu, lękiem, a nawet zespołem stresu pourazowego (PTSD), dotykając nawet 30% pacjentów z tym schorzeniem.
