- Dysfunkcja trąbki Eustachiusza to najczęstsza diagnoza przy tym objawie i dotyczy blisko 29 proc. pacjentów (wg badań cytowanych w artykule)
- Mayo Clinic podaje, że ziewanie, przełykanie śliny i żucie gumy mogą pomóc odblokować ucho przy problemach z wyrównywaniem ciśnienia
- W chorobie Meniere’a 68 proc. chorych zgłasza uczucie pełności w uchu, często jako najbardziej dokuczliwy objaw
- Merck Manual: nagła utrata słuchu wymaga natychmiastowej konsultacji lekarskiej
- U około 4 proc. pacjentów uczucie zatkanego ucha wynika z problemów ze stawem skroniowo żuchwowym, a nie z choroby ucha
Zatkane ucho bez infekcji: co to znaczy i skąd się bierze?
Zatkane ucho bywa opisywane jako „pełność” albo rozpieranie i nie zawsze ma związek z infekcją. Może dotyczyć jednego ucha albo obu i utrudniać słyszenie na co dzień. Najczęściej to po prostu wrażenie, jakby coś blokowało dźwięk w uchu.
Przyczyn może być kilka i nie zawsze dotyczą one samego „środka ucha”. Częsty powód to zator z woskowiny, gdy nagromadzona woskowina twardnieje i uciska skórę w przewodzie słuchowym. Uczucie zatkania może też pojawić się nagle, gdy do ucha dostanie się ciało obce.
To wrażenie nie zawsze ma jedno źródło. Może wynikać z problemu w uchu zewnętrznym, środkowym albo wewnętrznym i wtedy postępowanie wygląda inaczej. Dlatego w dalszej części tekstu rozbijamy najczęstsze przyczyny i sygnały, których nie warto ignorować.
Dysfunkcja trąbki Eustachiusza: najczęstsza przyczyna zatkanego ucha
W cytowanych w artykule badaniach dostępnych w serwisie Semantic Scholar najczęściej rozpoznawano dysfunkcję trąbki Eustachiusza, która dotyczy blisko 29 proc. pacjentów z takim objawem. Trąbka Eustachiusza to kanał łączący ucho środkowe z tylną częścią nosa i odpowiadający za wyrównywanie ciśnienia. Gdy działa gorzej, pojawia się ucisk, a czasem także delikatny ból głębiej w uchu.
Problemy z trąbką Eustachiusza często nasilają się przy szybkiej zmianie ciśnienia, na przykład w samolocie albo podczas jazdy w górach. Gdy kanał się blokuje, powietrze nie przepływa swobodnie i w uchu środkowym powstaje podciśnienie. Wtedy pojawia się wrażenie „zatkania od środka”, a dźwięki są przytłumione.
Przy problemach z wyrównywaniem ciśnienia czasem pomagają proste czynności, które otwierają trąbkę Eustachiusza. Mayo Clinic wskazuje m.in. takie metody:
- częste przełykanie śliny
- szerokie ziewanie
- żucie gumy bez cukru
- delikatne wydmuchiwanie powietrza przez nos przy zaciśniętych nozdrzach i zamkniętych ustach.
Zatkane ucho a inne choroby: Meniere i problemy ze stawem skroniowo żuchwowym
Najczęściej chodzi o ciśnienie w uchu, ale uczucie pełności może też towarzyszyć chorobom ucha wewnętrznego. W chorobie Meniere’a 68 proc. chorych zgłasza uczucie zatkania jako jeden z objawów. Bywa ono na tyle dokuczliwe, że pacjenci wskazują je jako kluczowy problem, obok zawrotów głowy i szumów usznych.
Czasem źródło dolegliwości nie jest w uchu. Około 4 proc. przypadków wiąże się ze schorzeniami stawu skroniowo żuchwowego, czyli miejsca, w którym żuchwa łączy się z czaszką. Ból i napięcie w tej okolicy mogą promieniować w stronę ucha i dawać wrażenie zatkania, mimo że narząd słuchu nie jest przyczyną problemu.
Czasem uczuciu zatkania towarzyszą inne dolegliwości, które nie zawsze kojarzą się z uchem. U części pacjentów z zawrotami głowy i szumami usznymi pojawiają się objawy sugerujące zaburzenia pracy układu autonomicznego. Warto zwrócić uwagę m.in. na:
- kołatania serca i niepokój
- przewlekłe zmęczenie
- często zimne dłonie i stopy
- dolegliwości żołądkowo-jelitowe
- bladość skóry lub wcześniejsze omdlenia.
Kiedy z zatkanym uchem do lekarza: objawy alarmowe
Nagła utrata słuchu w jednym uchu to objaw alarmowy. Merck Manual podkreśla, że wymaga ona natychmiastowej konsultacji lekarskiej. Liczy się czas, bo część przyczyn trzeba leczyć szybko, aby zwiększyć szansę na powrót słuchu.
Nie lekceważ objawów neurologicznych, które pojawiają się razem z uczuciem zatkania. Ból głowy, osłabienie mięśni albo nietypowe odczuwanie smaku mogą sugerować, że problem dotyczy nie tylko ucha, ale też nerwów lub mózgu. W takiej sytuacji potrzebna jest pogłębiona diagnostyka, żeby wykluczyć poważne przyczyny.
Niepokojące są też silne zawroty głowy, wrażenie wirowania świata (vertigo) i uporczywe dzwonienie w uszach. Taki zestaw objawów rzadko wynika wyłącznie z kataru lub zmiany ciśnienia. Szybka konsultacja i badania u specjalisty pomagają dobrać leczenie i zmniejszyć ryzyko trwałych problemów ze słuchem.
Jakie badania przy zatkanym uchu: otoskopia, tympanometria, audiometria i NFZ
Lekarz rodzinny lub otolaryngolog zwykle zaczyna od podstawowych badań, żeby ustalić przyczynę objawu. Podstawą jest otoskopia, czyli ocena przewodu słuchowego i błony bębenkowej. Często wykonuje się też tympanometrię, która sprawdza ruchomość błony bębenkowej przy zmianach ciśnienia.
W ramach publicznej opieki zdrowotnej (NFZ) dostępne są też procedury dotyczące trąbki Eustachiusza i ucha środkowego. Zgodnie z zarządzeniami Narodowego Funduszu Zdrowia w grę wchodzi m.in. przedmuchiwanie trąbki Eustachiusza metodą Politzera oraz jej kateteryzacja. To zabiegi, których celem jest przywrócenie drożności i zmniejszenie uczucia blokady.
W diagnostyce niedosłuchu wykorzystuje się też testy z kamertonem, takie jak Webera i Rinnego, które pomagają określić rodzaj zaburzenia słuchu. Gdy potrzebna jest szersza ocena, lekarz może zlecić audiometrię tonalną lub tomografię komputerową kości skroniowej. Jeśli domowe sposoby nie przynoszą ulgi po 2-3 dniach, bezpieczniej skonsultować się ze specjalistą, który oczyści ucho lub dobierze leki donosowe.
7
Źródła:
