- Nowe badanie pokazuje, że nawet drobna asymetria podczas siedzenia może nasilać ból w dolnej części pleców.
- W rozpoznaniu kluczowa jest prosta obserwacja związana z codziennym nawykiem i reakcją organizmu.
- Długotrwały ucisk w okolicy miednicy może prowadzić do zmian w obrębie nerwów i utrwalonych dolegliwości
Syndrom grubego portfela. Czym jest i dlaczego powoduje ból?
Codzienny ból pośladka, który promieniuje w dół nogi, nie musi oznaczać poważnej choroby kręgosłupa. Jego przyczyną może być nawyk, o którym nawet nie myślisz – noszenie portfela w tylnej kieszeni spodni. Zjawisko to, fachowo nazywane "wallet neuritis" lub "syndromem grubego portfela", jest realnym problemem medycznym dotykającym zwłaszcza kierowców i pracowników biurowych.
U jego podstaw leży prosta mechanika – asymetria powodująca ucisk na nerw kulszowy. Gdy siadasz na wypchanym portfelu, twoja miednica nienaturalnie przechyla się na jedną stronę, co zaburza prawidłowe ustawienie kręgosłupa. Jak udokumentowano już w 1978 roku na łamach "Journal of American Medical Association", nawet stosunkowo niewielki przedmiot może generować stały nacisk i wywoływać dolegliwości, których objawy przypominają rwę kulszową.
Wyjaśniamy, jak siedzenie na portfelu może uszkadzać kręgosłup i nerwy
Takie nierównomierne siedzenie to nie tylko chwilowy dyskomfort, ale realne zagrożenie dla struktur kręgosłupa. Jedno z badań, którego wyniki opublikowano w 2025 roku, wykazało, że wymuszona asymetria miednicy zwiększa ciśnienie wewnątrz dysków międzykręgowych o 30-40% w porównaniu do pozycji stojącej. Właśnie to chroniczne, nadmierne obciążenie jest jedną z częstych przyczyn sztywności mięśni i przewlekłego bólu w dolnej części pleców.
Co więcej, długotrwały ucisk dosłownie niszczy nerwy na poziomie komórkowym, co potwierdzają analizy przypadków klinicznych z 2024 roku. Dochodzi do uszkodzenia osłonek włókien nerwowych (procesu zwanego demielinizacją) i nadmiernej aktywacji genów odpowiedzialnych za odczuwanie bólu. W efekcie nerw staje się nadwrażliwy, a mózg odbiera silniejsze sygnały bólowe nawet wtedy, gdy już nie siedzimy na portfelu.
Syndrom portfela czy rwa kulszowa? Wykonaj ten prosty test
To kluczowe pytanie, na które odpowiedź jest na szczęście zaskakująco prosta i stanowi główne kryterium diagnostyczne dla lekarzy. Jeśli dokuczliwy ból w pośladku i nodze ustępuje niemal natychmiast po wyjęciu portfela z tylnej kieszeni, najprawdopodobniej mamy do czynienia właśnie z "wallet neuritis".
W przeciwieństwie do tego, klasyczna rwa kulszowa, której objawy mogą być spowodowane uciskiem przez mięsień gruszkowaty lub przepuklinę dysku, wymaga tygodni, a nawet miesięcy fizjoterapii i leczenia, co podkreślają specjaliści.
Leczenie syndromu portfela. Praktyczne wskazówki
Profilaktyka, będąca w tym przypadku najskuteczniejszą formą leczenia bólu pleców, jest banalnie prosta i nie wymaga żadnych inwestycji finansowych. Najważniejszym i najskuteczniejszym krokiem jest trwała zmiana nawyku i przeniesienie portfela do przedniej kieszeni, wewnętrznej kieszeni marynarki lub do torby.
Warto też rozważyć wymianę grubego portfela na cieńszy model oraz regularne wstawanie od biurka, nawet na chwilę co 15-20 minut, by zmniejszyć statyczne obciążenie kręgosłupa. To właśnie te drobne, codzienne czynności przynoszą najszybszą i najtrwalszą ulgę.
Jak uniknąć bólu podczas siedzenia? Nawyki i ćwiczenia
Jeśli przeniesienie portfela to za mało, aby pozbyć się bólu, lub szukasz dodatkowego wsparcia, istnieje kilka uzupełniających strategii. Rozważ zakup specjalnej poduszki ortopedycznej na krzesła biurowe, które pomagają w utrzymaniu prawidłowej postawy miednicy. Zwróć uwagę na jakość swojego krzesła - powinno zapewniać odpowiednie wsparcie dla odcinka lędźwiowego. Unikaj krzyżowania nóg podczas siedzenia - prowadzi to do asymetrii miednicy.
Pamiętaj również o regularnych ćwiczeniach wzmacniających mięśnie głębokie brzucha i pleców, które stanowią naturalne wsparcie dla kręgosłupa. Krótkie, 1-2 minutowe przerwy co godzinę, podczas których wykonasz kilka prostych ćwiczeń, np. delikatne skręty tułowia, krążenia bioder czy unoszenie kolan do klatki piersiowej, mogą znacząco poprawić krążenie, zmniejszyć napięcie mięśniowe i zapobiec kumulacji obciążeń w dolnym odcinku kręgosłupa.
