- Biegunka, która wybudza ze snu, może wskazywać na aktywny stan zapalny w jelitach
- Silne skurcze w dole brzucha i bolesne parcie na stolec mogą szybko wyczerpywać organizm
- Polskie wytyczne: co najmniej 6 krwistych stolców na dobę wymaga pilnej oceny w szpitalu
- Gorączka powyżej 37,8°C i tętno powyżej 90/min to dodatkowe kryteria pilnej oceny w szpitalu
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego: co to jest i jak przebiega?
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego to przewlekła choroba autoimmunologiczna, która obejmuje błonę śluzową jelita grubego i odbytnicy. Powoduje stan zapalny i owrzodzenia, czyli drobne rany w jelicie. Choroba zwykle przebiega falami: są okresy remisji i okresy zaostrzeń, które wyraźnie utrudniają codzienne funkcjonowanie.
Do najczęstszych objawów należą nawracająca biegunka, ból brzucha oraz krew w stolcu. Choroba ta może dotknąć osoby w każdym wieku, choć najczęściej diagnozuje się ją u młodych dorosłych. Stan zapalny zwykle nie mija samoistnie i wymaga stałej opieki lekarskiej oraz dobranego leczenia. Jeśli ty lub ktoś z twoich bliskich choruje na WZJG, obserwuj, czy objawy nie nasilają się w nocy. Nocne dolegliwości bywają pierwszą oznaką, że choroba wchodzi w fazę zaostrzenia. Warto wiedzieć, które sygnały można omówić na wizycie planowej, a które wymagają pilnego kontaktu z lekarzem.
Biegunka w nocy: dlaczego to sygnał alarmowy?
Wiele osób zastanawia się, czy objawy wynikają z zapalenia jelit, czy raczej z zaburzeń czynnościowych, takich jak zespół jelita drażliwego (IBS). Jedną z najważniejszych różnic jest właśnie zachowanie organizmu w nocy. W typowych zaburzeniach czynnościowych biegunka zwykle ustępuje w czasie snu i na czczo.
Jak podaje American Family Physician, biegunka w nocy jest ważnym sygnałem klinicznym, który może wskazywać na poważniejszy problem, na przykład chorobę zapalną jelit. Jeśli potrzeba wypróżnienia wybudza cię ze snu, to sygnał, że jelita pracują nieprawidłowo także w czasie odpoczynku. Takie zjawisko często świadczy o aktywnym procesie zapalnym lub infekcyjnym.
Mayo Clinic podkreśla, że długotrwała zmiana rytmu wypróżnień, zwłaszcza biegunka wybudzająca ze snu, powinna skłonić do konsultacji. Jeśli zauważysz u siebie taką regularność, powinieneś jak najszybciej skonsultować się z lekarzem. Nocne wypróżnienia nie są typowe i mogą wymagać diagnostyki, na przykład oznaczenia kalprotektyny w kale.
Zaostrzenie WZJG w nocy: jakie objawy mogą się pojawić?
W czasie zaostrzenia wrzodziejącego zapalenia jelita grubego objawy mogą być bardzo uciążliwe i pojawiać się także w nocy. Merck Manual Professional Edition opisuje wtedy napady krwawej biegunki o różnym nasileniu. Gdy objawy wybudzają ze snu, łatwo o narastające zmęczenie i osłabienie.
W nocy często pojawiają się też:
- silne skurcze w dolnej części brzucha
- częste wypróżnienia, które mogą występować nawet ponad 10 razy na dobę
- bolesne parcie na stolec, czyli uczucie konieczności wypróżnienia mimo pustego jelita
- obecność znacznej ilości krwi oraz śluzu w kale
Ból i bolesne parcie na stolec (tzw. tenezmy odbytnicze) mogą być wyjątkowo dokuczliwe, bo po wypróżnieniu często nie ma ulgi. Jeśli owrzodzenie rozprzestrzenia się na dalsze odcinki jelita, stolce stają się coraz luźniejsze. To wymaga czujności, bo częste nocne wizyty w toalecie sprzyjają odwodnieniu i utracie elektrolitów.
Kiedy jechać do szpitala przy WZJG? Konkretne kryteria
Są sytuacje, w których leczenie w domu przestaje wystarczać i potrzebna jest pilna ocena w szpitalu. Polskie wytyczne kliniczne Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii opisują kryteria, przy których potrzebna jest natychmiastowa ocena w szpitalu. W praktyce pomocna jest tu tzw. skala Truelove’a i Wittsa.
Nie zwlekaj z wyjazdem do szpitala, jeśli pojawia się co najmniej 6 krwistych stolców na dobę oraz przynajmniej jeden z poniższych objawów:
- temperatura ciała powyżej 37,8 stopni Celsjusza
- przyspieszone tętno powyżej 90 uderzeń na minutę
- skrajne osłabienie, które może wynikać z niskiego poziomu hemoglobiny
- bardzo wysokie wskaźniki stanu zapalnego w badaniach krwi (na przykład CRP powyżej 30 mg/l)
W takich przypadkach leczenie musi odbywać się pod ścisłym nadzorem lekarskim. Szybka reakcja pozwala uniknąć poważnych powikłań i daje szansę na szybsze opanowanie stanu zapalnego. Jeśli objawy narastają szybko, a ból brzucha jest bardzo silny, nie odkładaj kontaktu z pomocą medyczną do rana.
Zaostrzenie WZJG: co robić w domu i kiedy kontaktować się z lekarzem?
Gdy objawy WZJG się nasilają, warto działać konkretnie, żeby ograniczyć ryzyko odwodnienia i szybciej ocenić, czy potrzebna jest pomoc lekarska. Według Mayo Clinic kluczowe znaczenie ma dbanie o odpowiednie nawodnienie. Podczas biegunki tracisz wodę i elektrolity, dlatego sięgaj po doustne płyny nawadniające lub napoje izotoniczne, żeby uzupełnić straty.
W czasie zaostrzenia warto zmienić dietę tak, by nie obciążać jelit. Pomocne jest jedzenie mniejszych porcji, ale za to częściej w ciągu dnia. Pamiętaj, aby pod żadnym pozorem nie przerywać stosowania leków przepisanych przez specjalistę bez wcześniejszej konsultacji. Jeśli objawy się nasilają albo pojawiają się nowe dolegliwości nocne, skontaktuj się jak najszybciej z lekarzem prowadzącym.
Jeśli chorujesz na WZJG, nocne wybudzenia spowodowane biegunką potraktuj jako sygnał alarmowy. Najważniejsze są stały kontakt z gastrologiem i szybka reakcja na objawy alarmowe. Nawodnienie i trzymanie się planu leczenia to podstawa, która pomaga szybciej wrócić do remisji.
7
Źródła:
