- Najnowsze badania wykazały, że niepokojące zmiany w tętnicach mogą pojawiać się już u osób w wieku 20 lat, co budzi poważne obawy o zdrowie serca młodych dorosłych.
- Niemal 80 procent młodych uczestników badania miało już czynniki ryzyka związane z chorobami sercowo-naczyniowymi, cukrzycą i otyłością.
- Odkrycie to podkreśla pilną potrzebę wprowadzenia działań profilaktycznych w znacznie młodszym wieku, aby zapobiec poważnym problemom zdrowotnym w przyszłości.
Alarmujące odkrycie: Młode serca w grupie ryzyka
Kiedy myślimy o chorobach serca czy problemach z tętnicami, zazwyczaj wyobrażamy sobie seniorów. Nowe amerykańskie badanie rzuca jednak zupełnie inne światło na tę kwestię, ujawniając szokujące fakty: patologiczne zmiany w tętnicach są widoczne już u osób w wieku dwudziestu lat.
To odkrycie, opublikowane w prestiżowym piśmie "Circulation", stanowi pilny sygnał alarmowy dla młodych dorosłych i lekarzy, podkreślając konieczność wczesnej oceny ryzyka sercowo-naczyniowego.
Naukowcy związani z Amerykańskim Towarzystwem Kardiologicznym przeanalizowali dane zdrowotne 1283 uczestników badania Future of Families-Cardiovascular Health Among Young Adults (FF-CHAYA).
Ta zróżnicowana grupa dorosłych, licząca średnio 23 lata, ujawniła zatrważające statystyki: niemal 80 procent z nich spełniało kryteria zespołu kardiologiczno-nerkowo-metabolicznego, czyli zespołu CKM, w stadium 1, 2 lub 3. Oznacza to, że mieli już nadwagę lub otyłość, metaboliczne czynniki ryzyka i/lub wczesne, utajone problemy z układem krążenia.
Tylko około 21 procent nie miało żadnych zidentyfikowanych czynników ryzyka (stadium 0), a na szczęście nikt nie osiągnął stadium 4, gdzie występują już powikłania naczyniowe czy narządowe, takie jak zawał czy udar.
Czym jest zespół CKM i dlaczego jest tak groźny?
Zespół CKM to kompleksowe określenie, które opisuje ścisły związek między otyłością, cukrzycą, przewlekłą chorobą nerek a chorobami układu krążenia. Zespół ten jest klasyfikowany według stadiów, od 0 (brak czynników ryzyka) do 4 (istniejące poważne schorzenia sercowo-naczyniowe, takie jak choroba wieńcowa, niewydolność serca lub udar).
Fakt, że tak duża część młodych dorosłych znajduje się w stadiach 1-3, oznacza, że problem nie dotyczy jedynie odległej przyszłości, ale realnie rozwija się już teraz.
Jak badano serca dwudziestolatków?
Badacze ocenili stan zdrowia układu sercowo-naczyniowego uczestników na dwa główne sposoby. Po pierwsze, określili stadium zespołu CKM, a po drugie, wykorzystali specjalną skalę oceny zdrowia serca o nazwie Life's Essential 8. Aby sprawdzić oznaki uszkodzenia tętnic, zastosowali badanie ultrasonograficzne (USG) tętnic szyjnych - to duże naczynia krwionośne na szyi, które transportują krew do mózgu.
- Badanie pokazuje, że ocena zaawansowania zespołu CKM i Life's Essential 8 uzupełniają się w identyfikacji osób dorosłych poniżej 30. roku życia, u których może szybko dojść do uszkodzenia tętnic, odkładania się blaszek miażdżycowych i ostatecznie do zwiększonego ryzyka wystąpienia przyszłych zdarzeń sercowo-naczyniowych - powiedział autor badania, dr Donald Lloyd-Jones, kardiolog z Boston Medical Center, profesor medycyny w Chobanian & Avedisian School of Medicine na Uniwersytecie Bostońskim, dyrektor Framingham Center for Population and Prevention Science oraz główny badacz w badaniu Framingham Heart Study.
Wyniki były jednoznaczne: młodzi dorośli z bardziej zaawansowanymi stadiami zespołu CKM osiągali niższe wyniki w skali Life's Essential 8. Co więcej, bardziej zaawansowane stadia CKM były powiązane z wczesnym uszkodzeniem tętnic, w tym z pogrubieniem ścian tętnic szyjnych. To jest wczesny sygnał miażdżycy, który obserwowano nawet u osób w wieku około 20 lat.
Autorzy badania doszli do wniosku, że te wyniki podkreślają pilną potrzebę podejmowania działań profilaktycznych na znacznie wcześniejszym etapie życia. To szansa na poprawę zdrowia układu sercowo-naczyniowego i zapobieganie postępowi choroby, zanim jeszcze pojawią się jej kliniczne objawy.
"Life's Essential 8": Klucz do zdrowego serca od młodości
W obliczu tych alarmujących danych, autorzy badania sugerują pilną potrzebę wcześniejszego rozpoczęcia działań profilaktycznych, zgodnie z programem Life's Essential 8TM. Chodzi o to, by dbać o zdrowie serca już od wczesnej dorosłości.
Obecne wytyczne Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego i Amerykańskiego Kolegium Kardiologicznego dotyczące zapobiegania i leczenia nadciśnienia, wysokiego poziomu cholesterolu oraz zespołu CKM, zalecają lekarzom stosowanie wzorów Predicting Risk of cardiovascular disease EVENTs (PREVENT TM) do szacowania 10- i 30-letniego ryzyka chorób układu krążenia.
Jednak te wzory zostały opracowane i zwalidowane do stosowania u osób w wieku od 30 do 79 lat. Ze względu na bardzo młody wiek uczestników omawianego badania, równania PREVENT nie mają zastosowania.
- To, co bym rekomendował opierając się na mojej praktyce, to skupienie się na Life's Essential 8 i optymalizacji jak największej liczby tych wskaźników dla lepszego zdrowia dziś i w dłuższej perspektywie - zaznaczył dr Lloyd-Jones. Podkreślił, że ramy Life's Essential 8TM zostały opracowane do pomiaru, monitorowania i poprawy zdrowia układu sercowo-naczyniowego w każdym wieku, ale szczególnie u nastolatków i młodych dorosłych.
Zachowania zdrowotne i czynniki ujęte w Life's Essential 8 to:
- zdrowe odżywianie,
- aktywność fizyczna,
- unikanie tytoniu,
- zdrowy sen,
- prawidłowa waga,
- prawidłowe poziomy cholesterolu we krwi,
- prawidłowe poziomy cukru we krwi,
- prawidłowe ciśnienie krwi.
Ograniczenia badania i plany na przyszłość
Chociaż badanie dostarcza kluczowych informacji, ma też kilka ograniczeń. Jego charakter przekrojowy oznacza, że nie pozwala na bezpośrednie ustalenie związku przyczynowo-skutkowego, a jedynie na obserwację korelacji. Dodatkowo, ocena wielu wyników odbywała się jednocześnie, a dane dotyczące zachowań zdrowotnych były zgłaszane przez samych uczestników, co zawsze wiąże się z pewnym ryzykiem subiektywności.
Autorzy badania zwracają również uwagę, że grupa badanych celowo obejmowała wiele osób z trudniejszych warunków społecznych. Z tego powodu wyników prawdopodobnie nie można w pełni uogólniać na wszystkich młodych dorosłych. Naukowcy podkreślają, że potrzebne są dodatkowe, długoterminowe badania, aby precyzyjnie określić, jak stadium zespołu CKM we wczesnej dorosłości wiąże się z przyszłym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych.
