- Przewlekły ból gardła często wywołuje choroba refluksowa, alergie lub zbyt suche powietrze w sypialni
- Unikanie jedzenia przed snem oraz spania na prawym boku pomaga ograniczyć cofanie się kwasu żołądkowego
- Według Mayo Clinic pilnej pomocy wymagają dorośli z bólem ucha lub chrypką trwającą ponad 14 dni
- U dzieci niepokojącym sygnałem jest gorączka powyżej 38,3 stopnia Celsjusza oraz trudności w oddychaniu
- Jeśli ból nie mija przez 21 dni, lekarz może zlecić badanie gardła za pomocą nasolaryngoskopu
Ból gardła bez infekcji: najczęstsze przyczyny
Przewlekły ból gardła to dolegliwość, która utrzymuje się długo, ale nie wynika z zakażenia wirusowego ani bakteryjnego. Taki ból zwykle nie mija po kilku dniach odpoczynku i stosowania preparatów na przeziębienie. Często pojawia się też drapanie, suchość albo wrażenie przeszkody przy przełykaniu śliny.
Jak podaje StatPearls, przewlekły ból gardła może mieć wiele przyczyn niezwiązanych z infekcją. Gardło bywa podrażnione przez czynniki zewnętrzne, ale też przez problemy zdrowotne zlokalizowane poza nim. Do najczęstszych należą:
- alergiczny nieżyt nosa lub przewlekłe zapalenie zatok
- choroba refluksowa przełyku
- palenie tytoniu lub przebywanie w zadymionych pomieszczeniach
- oddychanie zbyt suchym powietrzem, szczególnie w sezonie grzewczym.
Refluks a ból gardła: typowe objawy i co pomaga
Pieczenie w gardle może sugerować, że treść żołądkowa cofa się do przełyku. To jeden z możliwych objawów choroby refluksowej, która nie zawsze daje typową zgagę. U części osób pojawia się przewlekły kaszel albo chrypka, a drażnienie śluzówki daje wrażenie stałego bólu.
Jak wynika z publikacji dostępnych w PubMed Central, w refluksie często pomaga zmiana codziennych nawyków. Warto zadbać o masę ciała i zrezygnować z palenia. Pomocne bywają też proste kroki, które ograniczają dolegliwości w nocy:
- unikanie jedzenia posiłków na 2–3 godziny przed snem
- uniesienie wezgłowia łóżka o kilka lub kilkanaście centymetrów
- unikanie spania na prawym boku, co sprzyja cofaniu się kwasu
- rezygnacja z palenia wyrobów tytoniowych.
Kiedy z bólem gardła do lekarza: objawy alarmowe
Nie każdy ból gardła da się bezpiecznie przeczekać w domu, zwłaszcza gdy trwa długo albo pojawiają się dodatkowe objawy. Do lekarza warto zgłosić się szczególnie wtedy, gdy ból nie ustępuje po tygodniu lub pojawiają się trudności z szerokim otwieraniem ust. Takie sygnały wymagają oceny medycznej.
Według Mayo Clinic pilnej pomocy lekarskiej wymagają dorośli, u których pojawia się ból ucha, ból stawów albo wysypka. Konsultacji wymaga też guz na szyi, krwawa wydzielina oraz chrypka trwająca dłużej niż 2 tygodnie. W przypadku dziecka pilnie skontaktuj się z lekarzem, jeśli zauważysz:
- wyraźne trudności w oddychaniu
- problemy z połykaniem pokarmów lub płynów
- nietypowe ślinienie się, które może wynikać z bólu przy połykaniu
- gorączkę przekraczającą 38,3 stopnia Celsjusza.
Badanie gardła u laryngologa: laryngoskopia i nasolaryngoskopia
Jeśli ból gardła utrzymuje się przez 3 tygodnie, lekarz może zalecić laryngoskopię. To badanie pozwala dokładnie obejrzeć tylną część gardła i krtań. Dzięki temu można ocenić, czy przyczyną nie są zmiany strukturalne albo przewlekły stan zapalny niewidoczny przy standardowym badaniu jamy ustnej.
MedlinePlus podaje, że najczęściej wykonuje się nasolaryngoskopię, czyli badanie, w którym lekarz wprowadza przez nos cienki, elastyczny przyrząd. Zwykle odbywa się ono w gabinecie, bez usypiania pacjenta. Czasem lekarz używa też światła stroboskopowego, żeby dokładniej ocenić pracę strun głosowych.
Rzadziej wykonuje się laryngoskopię bezpośrednią, zwykle w szpitalu i w znieczuleniu ogólnym. Badanie pozwala obejrzeć głębsze struktury gardła i usunąć ciało obce, jeśli to ono wywołuje dolegliwości. W razie potrzeby lekarz może też pobrać mały wycinek tkanki do oceny pod mikroskopem, czyli wykonać biopsję.
Ból gardła a NFZ: jak dostać się do laryngologa
Jeśli ból gardła utrzymuje się długo, zacznij od wizyty u lekarza rodzinnego w POZ. Lekarz przeprowadzi wywiad i oceni, czy potrzebna jest konsultacja laryngologiczna. Jeśli tak, wystawi skierowanie do poradni specjalistycznej w ramach NFZ.
Zgodnie z zasadami Narodowego Funduszu Zdrowia skierowanie jest ważne tak długo, jak istnieją powody do leczenia lub diagnostyki. Jeśli terapia przechodzi na kolejny rok kalendarzowy, nie trzeba prosić o nowe skierowanie. W razie nagłego, wyraźnego pogorszenia stanu zdrowia pomoc w poradni specjalistycznej powinna być udzielona w dniu zgłoszenia, także bez skierowania.
Przewlekły ból gardła warto potraktować jako sygnał, że potrzebna jest diagnostyka. Jeśli domowe sposoby i nawilżanie powietrza nie przynoszą ulgi po kilku dniach, skontaktuj się z lekarzem. Wizyta pomoże ustalić przyczynę i dobrać leczenie, które zmniejszy dolegliwości.
7
Źródła:
