- Bezpłatne badanie przysługuje osobom w wieku od 50 do 65 lat bez skierowania od lekarza
- Na dzień przed kolonoskopią pacjent przechodzi na płynne posiłki o bardzo niskiej zawartości błonnika
- Specjalny preparat przeczyszczający przyjmuje się w dwóch dawkach na dzień przed i w dniu zabiegu
- Podczas badania pacjent otrzymuje dożylnie znieczulenie oraz leki uspokajające całkowicie zapobiegające dolegliwościom bólowym
Profilaktyka raka jelita grubego. Kto kwalifikuje się na darmową kolonoskopię?
Kolonoskopia to najskuteczniejsze badanie w walce z nowotworami układu pokarmowego, dlatego warto wykonywać ją profilaktycznie. W Polsce dostępny jest bezpłatny program przesiewowy, do którego nie potrzebujesz nawet skierowania od lekarza. Jeśli masz od 50 do 65 lat i w ciągu ostatniej dekady nie przechodziłeś tego badania, kwalifikujesz się do programu.
Darmowe badanie w ramach programu Narodowego Funduszu Zdrowia przysługuje również młodszym osobom w wieku od 40 do 49 lat, o ile u ich bliskich krewnych wykryto raka jelita grubego, a sama wizyta obejmuje:
- pobranie wycinków z podejrzanych zmian
- usunięcie polipów wielkości do 15 milimetrów
- poddanie wszystkich pobranych tkanek badaniu histopatologicznemu
Zgłoszenie się do placówki realizującej program wymaga od ciebie jedynie weryfikacji wieku i braku wcześniejszych badań w wyznaczonym czasie. Dzięki temu lekarz od razu przekaże ci konkretne zalecenia dotyczące ewentualnego leczenia. Jeśli spełniasz podane kryteria, nie zwlekaj z zapisem, ponieważ wczesne wykrycie polipów może uratować ci życie.
Jak oczyścić jelita przed kolonoskopią? Dieta i preparaty przeczyszczające
Prawidłowe przygotowanie do badania jest absolutnie kluczowe, aby lekarz mógł dokładnie obejrzeć śluzówkę twojego jelita. Eksperci zalecają, aby poważniejsze zmiany w jadłospisie wprowadzać dopiero na dzień przed planowaną wizytą w klinice. Wówczas powinieneś spożywać wyłącznie pokarmy o niskiej zawartości błonnika lub posiłki w formie płynnej.
Na dzień przed kolonoskopią musisz zrezygnować z produktów, które obciążają twój przewód pokarmowy i długo w nim zalegają:
- surowe oraz suszone owoce i warzywa
- produkty pełnoziarniste, nasiona oraz orzechy
- rośliny strączkowe, w tym fasola i groch
- duże ilości mleka
Oprócz diety czeka cię również przyjęcie specjalnego preparatu przeczyszczającego w dawkach podzielonych. Zgodnie z wytycznymi pierwszą połowę płynu wypijasz dzień przed badaniem, a drugą powinieneś zacząć pić od czterech do sześciu godzin przed zabiegiem. Pamiętaj, aby przyjmowanie środka zakończyć na co najmniej dwie godziny przed wejściem do gabinetu, co zagwarantuje ci idealne oczyszczenie organizmu.
Jak przebiega badanie jelita grubego? Co robi lekarz podczas kolonoskopii?
Cała procedura odbywa się w szpitalu lub specjalistycznej przychodni i zazwyczaj trwa krócej niż jedną godzinę. Na samym początku personel medyczny założy ci wkłucie dożylne, przez które otrzymasz środki uspokajające, znieczulenie oraz leki przeciwbólowe. Dzięki temu podczas wprowadzania kolonoskopu przez odbyt nie będziesz odczuwać żadnego bólu, a często nawet nie zapamiętasz samego badania.
Lekarz powoli przesuwa urządzenie wzdłuż twojego jelita grubego, które zostanie delikatnie napompowane powietrzem w celu uzyskania wyraźnego obrazu z kamery. Jeśli w trakcie tej procedury specjalista zauważy polipy, od razu je bezboleśnie usunie i przekaże do laboratorium. Po zakończeniu procedury po prostu słuchaj poleceń personelu medycznego, ponieważ dla lepszego uwidocznienia ścianek narządu możesz być proszony o zmianę pozycji na stole.
Trzy filary wiarygodnej kolonoskopii:
- Dieta: 24h przed badaniem tylko płyny i zero błonnika.
- Precyzja: Środek przeczyszczający pity w dwóch dawkach (ostatnia 2h przed).
- Ruch: Zmiana pozycji na stole na prośbę lekarza dla lepszej widoczności.
Powrót do domu po kolonoskopii. Jakich objawów możesz się spodziewać?
Ze względu na podane znieczulenie spędzisz w placówce medycznej od trzydziestu do sześćdziesięciu minut, aby leki zaczęły powoli ustępować. Ponieważ twoja koncentracja będzie obniżona, musisz wcześniej poprosić zaufaną osobę, która bezpiecznie odwiezie cię do domu i zostanie z tobą. W pierwszych godzinach po powrocie często pojawiają się wzdęcia oraz gazy, co jest całkowicie normalną reakcją na powietrze wprowadzone do jelita w gabinecie.
Chociaż poważne powikłania po zabiegu zdarzają się bardzo rzadko, powinieneś pilnie skontaktować się z przychodnią, jeśli zaobserwujesz u siebie:
- silny ból brzucha
- gorączkę
- utrzymującą się przez kilka dni opuchliznę brzucha
- krwawe wypróżnienia
- silne zawroty głowy i ogólne osłabienie
Lekkie krwawienie widoczne w kale przez dzień lub dwa po usunięciu polipa jest zjawiskiem powszechnym i nie powinno budzić twojego niepokoju. Pamiętaj jednak, że leki użyte do znieczulenia mogą wywołać spadki ciśnienia krwi, dlatego po powrocie z kliniki powinieneś dużo odpoczywać. Zapewnij sobie spokój i unikaj podejmowania ważnych decyzji, dopóki twój organizm w pełni nie wróci do codziennej formy.
Zobacz galerię: Co stolec mówi o stanie zdrowia?
Źródła:
- US Multi-Society Task Force on Colorectal Cancer
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK)
- American Cancer Society
- Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ)