MORS – system pomocy osobom z CHOROBAMI PSYCHICZNYMI

Szacuje się, że w Polsce liczba osób chorych psychicznie wynosi około 1,5 mln, z czego około 900 tys. cierpiących na choroby psychiczne to młodzież do 18. roku życia. MORS to program, który pomaga im w integracji społecznej i wejściu na rynek pracy.

Nastolatki po opuszczeniu szpitala psychiatrycznego mają poważne trudności z integracją społeczną i nie podejmują pracy zawodowej. Dotychczas nie było w Polsce instytucji, która udzieliłaby im całościowego i skutecznego wsparcia w tym zakresie.
W 2006 roku w podwarszawskim Zagórzu powstał Międzyresortowy Ośrodek Rehabilitacji Socjopsychiatrycznej MORS. To nowatorska placówka, utworzona w oparciu o model duński, stwarzająca młodzieży z zaburzeniami psychicznymi możliwość integracji społecznej oraz dająca jej szansę na wejście na rynek pracy. Ośrodek powstał jako „laboratorium dobrych praktyk” w ramach unijnego programu EQUAL.

Zadania MORS

Program MORS łączy „pod jednym dachem”:

  • rehabilitację społeczną
  • doradztwo zawodowe
  • naukę w liceum lub szkole zawodowej
  • indywidualną pomoc w nauce
  • rehabilitację psychiatryczną (w tym leczenie farmakologiczne)
  • psychoterapię
  • współpracę ze środowiskiem zewnętrznym.
Ważne

Dane na temat zaburzeń zdrowia psychicznego

  • Według ocen Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, opartych na szacunkach europejskich, zaburzenia psychiczne kosztują państwo (gospodarkę narodową) utratę 3–4% PKB, tj. nie mniej niż 35 mld zł rocznie, i są najczęstszą przyczyną pobierania rent inwalidzkich.
  • W Polsce według GUS wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych oscyluje na poziomie ok. 15%.
  • Młodzież z zaburzeniami psychicznymi to 1% populacji w każdej grupie wiekowej.
  • Szacuje się, że spośród ok. 15 tys. młodych ludzi ze zdiagnozowanymi zaburzeniami psychicznymi (grupa wiekowa odpowiadająca kształceniu średniemu), ok. 4500 chciałoby się uczyć zawodu, do czego nie ma obecnie warunków.
  • Zakłada się, że wśród wychowanków MORS co najmniej 40% będzie zdolnych do wejścia na otwarty rynek pracy.

W ośrodku prowadzone są w szerokim zakresie koła zainteresowań i zajęcia pozalekcyjne, a także organizowane są obozy rehabilitacyjne, które mają pomóc młodym ludziom w odnalezieniu indywidualnej ścieżki rozwoju. Realizowany z udziałem wielodyscyplinarnego zespołu, przy ścisłej współpracy z rodzinami, program MORS umożliwia integrację społeczną, zwiększanie poczucia własnej wartości i poprawę jakości życia osób chorych na schizofrenię (w ośrodku w Zagórzu stanowią większość uczestników programu) oraz inne zaburzenia psychiczne (m.in. zespół Aspergera, zaburzenia jedzenia, ADHD).

Osoby z chorobami psychicznymi a rynek pracy

Stereotypy, niezrozumienie problematyki chorób psychicznych oraz strach przed chorymi praktycznie wyklucza osoby ze schorzeniami psychicznymi ze społeczeństwa. Pracodawcy boją się zatrudniać takie osoby, a brak pracy sprzyja pogłębianiu się istniejących zaburzeń, zaś uboga oferta pomocy poszpitalnej skazuje chorującego na izolację.
Sytuacja młodzieży chorującej psychicznie jest szczególnie trudna. Z powodu choroby i znacznie obniżonego poczucia własnej wartości, odrzucenia przez rówieśników oraz trudności z nauką, osoby, które w młodym wieku zostały dotknięte schorzeniem psychicznym, często przerywają edukację, i jak wynika z badań szpitala w Zagórzu, w ogóle nie podejmują pracy.

MORS to przyszłe oszczędności dla państwa

Badania europejskie potwierdzają z punktu widzenia gospodarki narodowej efektywność ekonomiczną psychiatrycznej terapii środowiskowej. Budżet państwa, poprzez wsparcie ośrodków rehabilitacji socjopsychiatrycznej, ogranicza wydatki socjalne (renty i inne zasiłki wypłacane chorym pozostającym bez pracy) oraz obniża wysokie koszty specjalistycznego leczenia osób z zaburzeniami psychicznych i opieki nad nimi (rehabilitacja socjopsychiatryczna zmniejsza prawdopodobieństwo nawrotów choroby).

Perspektywy MORS

Model MORS pozwala młodym ludziom z zaburzeniami psychicznymi stopniowo i całkowicie uniezależnić się od pomocy państwa, a ich edukowanie i rehabilitowanie jest bardziej efektywne i tańsze niż przywracanie zdolności do pracy dorosłym chorym.
Obecnie nie istnieją w Polsce systemowe rozwiązania problemu integracji społecznej i powrotu na rynek pracy młodzieży ze schorzeniami psychicznymi. Uzyskane w MORS doświadczenia oraz wypracowane standardy powinny służyć jako wytyczne do tworzenia kolejnych MORS-ów, a tym samym do rozwoju psychiatrii środowiskowej dla osób młodych. Wymagać to jednak będzie zmian w polskim systemie prawnym.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 9/2019 "Zdrowia": jak leczyć schorzenia stóp, fakty o chorobie Hashimoto, czerniak pokonany, miłość w jesieni życia, co mówią nasze sny, pomidory palce lizać. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i praktycznych wskazówek!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 9/2019
KOMENTARZE
Ania
|

A co z ludźmi, którzy zachorowali zaraz po skończeniu nauki w liceum i mając 30 lat nigdzie nie pracowali, nie ukończyli stażu a w każdej chwili może być im odebrana renta socjalna - i co jeśli nie mają rodziny to chyba tylko umierać z głodu.

Jolanta
|

Chłopak przed ukończeniem 18 roku życia miał stwierdzoną schizofrenię, czy należy mu się renta rodzinna po zmarłym ojcu, emerycie wojskowym?

kaplica
|

Od ponad 20 lat choruje na fobie społeczną i zaburzenia osobowości Leczenie jako tako utrzymuje mnie przy życiu.ale mój czas sie juz konczy śły opuszczają.Co dalej mam robić???

imelman
|

Niestety Polska to dziki kraj zamieszkiwany w większości przez ludzi mało wrażliwych, mał wyrozumiałych. Traktuje się tu chorobę psychiczną jak fanaberię, widzimisię lub np. lenistwo (depresja). W takim kraju przyznanie się do problemów psychicznych to niemalże śmierć cywilna. Dlatego nie dość, że nie ma pieniędzy na leczenie chorych psychicznie, to jeszcze nie ma zachęty by chorzy się zgłaszali do szpitali.