Trichotillomania - objawy i typowe miejsca wyrywania włosów
Trichotillomania to zaburzenie psychiczne polegające na powtarzającym się, przymusowym wyrywaniu własnych włosów. Najczęściej dotyczy włosów z głowy, brwi i rzęs, ale może też obejmować inne okolice ciała, co z czasem prowadzi do widocznych przerzedzeń i ubytków. Jak podaje Merck Manual, charakterystyczne są także wielokrotne, nieskuteczne próby przerwania tego zachowania.
Trichotillomania - przyczyny i czynniki ryzyka
Dokładne przyczyny trichotillomanii nie są w pełni poznane, ale opisano czynniki, które zwiększają ryzyko jej wystąpienia. Znaczenie mogą mieć uwarunkowania genetyczne, zwłaszcza gdy podobny problem występował w bliskiej rodzinie. Według Mayo Clinic zaburzenie najczęściej rozwija się we wczesnej młodości, zwykle między 10. a 13. rokiem życia.
Do innych czynników, które mogą sprzyjać wyrywaniu włosów, należą:
- silny lub przewlekły stres
- nuda, izolacja lub długie przebywanie w odosobnieniu
- współwystępujące zaburzenia, na przykład lęk, depresja lub zaburzenia obsesyjno kompulsyjne
- problemy ze skórą lub włosami, które powodują dyskomfort i skupiają na nich uwagę
Kryteria trichotillomanii. Kiedy to już nie jest nawyk?
Rozpoznanie trichotillomanii opiera się na kryteriach klinicznych opisanych w klasyfikacji DSM-5-TR. Zgodnie z tymi wytycznymi zachowanie musi powodować istotne cierpienie lub wyraźnie utrudniać codzienne funkcjonowanie w pracy, szkole albo w relacjach. Sprawdza się też, czy wyrywanie włosów nie wynika z innych przyczyn medycznych (na przykład problemów dermatologicznych) oraz czy nie jest związane z innymi zaburzeniami psychicznymi, takimi jak lęk o wygląd.
Leczenie trichotillomanii. Terapia behawioralna i trening odwracania nawyków
Podstawą pomocy w trichotillomanii jest odpowiednio dobrana psychoterapia. Jak wskazują badania opisane w PubMed Central, metodą pierwszego wyboru jest terapia behawioralna, w tym trening odwracania nawyków. Polega on na rozpoznawaniu momentu pojawienia się impulsu i zastępowaniu wyrywania włosów innym, nieszkodliwym ruchem dłoni.
W terapii stosuje się też kontrolę bodźców, która pomaga ograniczać sytuacje sprzyjające wyrywaniu włosów w codziennym otoczeniu.
Pomoc dla dziecka z trichotillomanią w NFZ - ośrodki środowiskowe bez skierowania
W przypadku niepokojących objawów u dziecka można skorzystać z bezpłatnego wsparcia w publicznym systemie ochrony zdrowia. NFZ opisuje pomoc na trzech poziomach, a na pierwszym, w ramach ośrodków środowiskowych, nie jest potrzebne skierowanie. W takich placówkach dziecko może otrzymać poradę psychologiczną oraz korzystać z psychoterapii indywidualnej lub grupowej.
Placówki działają przez 5 dni w tygodniu, co ułatwia szybkie rozpoczęcie wsparcia i pracę nad kontrolą impulsów.
12
Źródła:
