Zespół suchości: kserostomia, zespół suchego oka, suchy nos, suchość w pochwie, zespół Sjögrena

6 komentarze
Autor: lek. med. Grzegorz Prasałek

Wraz z upływem lat organizm wysycha od środka. Zespoły odpowiedzialne za nawilżanie pracują coraz gorzej. Piasek pod powiekami czy brak śliny w ustach to częste dolegliwości osób starszych. Mogą one być objawem tzw. zespołu suchości. Należą do niego: suchość pochwy, suchy nos, zespół suchego oka, brak śliny (kserostomia) i zespół Sjögrena.

Z upływem lat zużywa się każdy organizm. Stopniowo gorzej widzimy i słyszymy, trudniej jest nam wyczuć zapach czy smak potraw. Jednak mało kto wie, że również... wysychamy od środka. Gorzej pracują gruczoły odpowiedzialne za nawilżanie i wtedy błony śluzowe nie spełniają swych zadań tak, jak potrzeba.

Zespół suchości: brak śliny - kserostomia

Nie pomoże ani oblizywanie warg, ani poruszanie językiem w buzi, gdy w jamie ustnej mamy za mało śliny. Związane jest to z procesem starzenia się i stopniowym zanikiem śluzówek oraz gruczołów, które mają produkować ślinę (czyli ślinianek). 
Kserostomia - bo tak fachowo nazywa się tę przypadłość - może być również wynikiem zażywania niektórych leków (np. moczopędnych, rozkurczowych), może pojawić się, gdy dojdzie do odwodnienia organizmu lub gdy ciągle oddychamy przez usta. U niektórych osób suchość w jamie ustnej towarzyszy schorzeniu reumatycznemu, jakim jest zespół Sjögrena (czytaj niżej).
Przy kserostomii znacznie częściej dochodzi do ciężkiej próchnicy zębów, ponieważ zbyt mała ilość śliny uniemożliwia wypłukiwanie bakterii, które żyją w jamie ustnej. Starsze osoby często skarżą się też stomatologom na złe dopasowanie protez dentystycznych. Tymczasem protezy są dobre, ale brakuje naturalnego smaru, jakim jest ślina, i “trzecie zęby” zaczynają uwierać. 
Suchość w jamie ustnej powoduje też, że trudniej jest wyraźnie mówić, sprawnie żuć i połykać. Zalegające w buzi resztki jedzenia mogą z kolei powodować nieprzyjemny zapach z ust.
Pamiętajmy, że kserostomia może też uniemożliwić prawidłowe wchłanianie się leków podawanych podjęzykowo, dlatego przed zażyciem np. nitrogliceryny powinniśmy zwilżyć usta niewielką ilością wody.

  • Jak sobie pomóc

Osoby, które cierpią na kserostomię, powinny przy każdej wizycie uprzedzić o tym lekarza. Nie zaordynuje wówczas np. leków obkurczających naczynia śluzówek lub przeciwhistaminowych. Muszą też zwracać szczególną uwagę na higienę jamy ustnej. Częste płukanie ust jakimkolwiek płynem (bez cukru!), żucie gumy z ksylitolem, ssanie tabletek zwiększających wydzielanie śliny (np. SST do kupienia w aptece, bez recepty) mogą zmniejszyć dolegliwości. 
W razie ich znacznego nasilenia laryngolog może zlecić zażywanie tabletek Pilokarpiny zwiększającej wydzielanie śliny lub wypisać receptę na specjalny płyn do płukania jamy ustnej z gliceryną, mentolem oraz witaminą A.

Zespół suchości: suchy nos

Z upływem lat mogą pojawić się przykre objawy ze strony nosa. Suchość śluzówek narządu powonienia powoduje ból, pieczenie, czasem krwawienia i osłabienie węchu.

  • Jak sobie pomóc

Pewnym antidotum na te dolegliwości może być zakładanie do nosa nawilżającego żelu Alfarin bądź maści witaminowej (preparaty można kupić w aptece, bez recepty).

Zespół suchości: zespół suchego oka

Zmniejszenie wydzielania łez bywa wynikiem procesu starzenia się organizmu, ponieważ w obrębie oczu także dochodzi do zaniku gruczołów łzowych i śluzówek. Jednak zespół suchego oka może pojawić się też, gdy dochodzi do zaburzeń hormonalnych towarzyszących menopauzie, po radioterapii albo przy zespole Sjögrena. Skarżymy się wtedy na kłucie, pieczenie, światłowstręt, uczucie piasku pod powiekami, przekrwienie spojówek. 
W nocy, w czasie snu, oczy wydzielają mniej łez, dlatego dolegliwości nasilają się rano. Trudno jest wtedy otworzyć powieki - bywa, że towarzyszy temu silny ból. 
Objawy są bardziej uciążliwe również np. po długotrwałym czytaniu, obsługiwaniu komputera, prowadzeniu samochodu, oglądaniu telewizji. Mogą je nasilać także niektóre leki (moczopędne, na nadciśnienie, hormonalne, przeciwuczuleniowe). Dolegliwości są silniejsze w miejscach klimatyzowanych, zakurzonych, a zmniejszają się, kiedy bierzemy prysznic albo gdy dzień jest deszczowy lub mglisty.
W cięższych przypadkach zespołu suchego oka dochodzi czasami do przewlekłego zapalenia brzegów powiek i bliznowacenia rogówki, a nawet jej owrzodzeń. Osłabia to ostrość widzenia, a gdy dojdzie do przebicia owrzodzeń do wnętrza gałki ocznej, można stracić wzrok. 
Chorzy z objawami zespołu suchego oka muszą udać się do okulisty. Wstępne rozpoznanie potwierdza tzw. próba Schirmera (między gałką oczną a dolną powieką umieszcza się specjalne paski bibuły filtracyjnej i mierzy się, ile milimetrów każdego paska nawilży się łzami przez 5 minut). Okulista dodatkowo ogląda oczy w lampie szczelinowej. Pozwala to wykryć drobne uszkodzenia nabłonka rogówki oka.

  • Jak sobie pomóc

Aby złagodzić objawy zespołu suchego oka, należy przede wszystkim unikać miejsc klimatyzowanych i zakurzonych. Warto też jak najczęściej mrugać i zamykać powieki choćby na kilka sekund. Zimą można zmniejszyć temperaturę pomieszczeń - przegrzane powietrze wysusza oczy - i ustawić w pokojach nawilżacze. Jadąc samochodem, trzeba bardzo oszczędnie korzystać z klimatyzacji. Okuliści zalecają częste wkraplanie tzw. sztucznych łez. Zwykle w ciągu dnia stosuje się krople (np. Lacrimal, Oculotect fluid, Artelac, Vidisept), natomiast na noc zakłada się do oczu środki nawilżające w formie żelu (np. Vidisic, Corneregel).
Jedną z nowszych metod leczenia zespołu suchego oka jest założenie do kanalików łzowych specjalnych minikoreczków. Dzięki takiemu zabiegowi mniej łez odpływa z gałki ocznej i jest ona znacznie lepiej nawilżona.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: PhotoSpin

Aktualizacja: 01.04.2014

Komentarze (1 - 6 z 6)
anka, 20.08.2014 09.58
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Kserostomia to na prawdę przykra choroba. Moja mama się z nią zmaga ale nie wiele środków jej pomaga. Chciałabym jej jakoś pomóc, ale nie wiem jak. Kolega z pracy polecał mi specjalną pastę link tutaj http://atosmm.com.pl/Search/cache_kserostomia/Produkt/34324_xerostom-toothpaste.aspx Czy ktoś z Was stosował? Mama stosuje już jakieś żele, ale specjalistycznej pasy niema więc może warto? Co Wam przynosi ulgę?
 
natalia, 08.07.2014 14.27
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
U osób cierpiących na suchość jamy ustnej, brak śliny powoduje wzrost narażenia na rozwój bakterii powodujących próchnicę oraz przykry zapach z ust. Dlatego ważne jest, szczotkowanie zębów po każdym posiłku.
 
Loczek, 25.06.2011 20.12
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Czy przy tym zespole można stosować tabletki antykoncepcyjne, które są zalecane przez lekarza ginekologa do leczenia innej choroby?
 
samasati, 14.11.2010 10.24
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
byłam kilka razy u okulisty w sprawie suchego oka i piasku pod powiekami; po miesiącu stosoawania Zaditen, Systane i Vidisic (żel) nadal mam piasek pod powiekami byłam u dermatologa bo mam wokół ust suche czerwone wybroczyny - miesiąc temu z opryszczką ale teraz - po wzięciu dużych dawek Heviranu - jedynie suche czerwne plamy. Pani dermatolog za drugim razem stwierdziła, że to trądzik różowaty i biorę teraz Metronidazol. Wysiada mi wątroba, pprawy nie widać, a ja chciałabym udać się do lekarza, ktory nie będzie na mnie eksperymentował tylko będzie umiał prawidłowo zdiagnozować i usunąć moje problemy. Czy ktoś może mi polecić soktora w Warszawie?
 
Edyta, 11.11.2010 13.10
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Spray działa przeciwbólowo i powoduje że nie odczuwam pieczenia w jamie ustnej a żel zastępuje naturalną ślinę i świetnie nawilża jamę ustną. Polecam, ułatwia życie i jest przyczyną tego, że znowu się uśmiecham :-)
 
ken, 19.02.2007 16.47
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
kupiłem dla swojej mamy żel Biotene i to działa naprawdę nieźle. Używała go w Niemczech, wcześniej było to nie do dostana w Polsce. Teraz przypadkiem trafiłem w Warszawie.
 
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
BÓL JAJNIKÓW - przyczyny. Objawem jakiej choroby jest ból jajników? BÓL JAJNIKÓW - przyczyny. Objawem jakiej choroby jest ból jajników?

Ból jajników to nieprzyjemne wrażenie kłucia lub rozpierania w podbrzuszu. Przyczyny bólu jajników...

więcej

41690

Świąd: jakie choroby objawiają się swędzeniem skóry Świąd: jakie choroby objawiają się swędzeniem skóry

Lekarze twierdzą, że świąd skóry jest o wiele bardziej dokuczliwy niż ból. Może być spowodowany...

więcej

39754

Dlaczego bolą nogi? Najczęstsze przyczyny bólu nóg Dlaczego bolą nogi? Najczęstsze przyczyny bólu nóg

Dlaczego bolą nogi? Nie zawsze przyczyną bólu nóg jest długa wędrówka lub niewygodne buty. Czasami...

więcej

29317

Nadmierne pocenie się może być objawem choroby Nadmierne pocenie się może być objawem choroby

Nadmierne pocenie się może być wywołane przez rozmaite dolegliwości. Zlewne czy nocne poty, albo...

więcej

42772

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Wymieniony preparat nie może być stosowany przewlekle. Niestety, w celu ustalenia właściwego postępowania, konieczne jest wykonanie badania lekarskiego i jednoznacznego rozpoznania. Z opisu zmian i...

Jajniki są ruchome, mogą zmieniać swoje położenia. Wynik badania USG nalezy interpretować łącznie z badaniem klinicznym.

Grupy wsparcia
data

Grudzień 27, 2014

Na diecie śniadanie jest bardzoooooooooo ważne! U mnie osobiście oprócz jakiś kanapeczek czy wafli ryżowych na stole pojawiały się soki z warzyw i owoców, ponoć sama sokoterapia przynosi fajne efekty w odchudzaniu i można sporo zrzucić. Ja korzystałam z pomocy rmedica, wiem, że organizują...

data

Grudzień 26, 2014

A dla mnie to jest najlepsza dieta http://aliness.pl/pl/p/PROMOCJA-42-Vital-2x510g-shaker-0%2C7l/45 Zdecydowanie najlepsza alternatywa dla Allevo.

data

Grudzień 21, 2014

Dieta w święta to u mnie rzecz niemożliwa :D

data

Grudzień 27, 2014

Zgadzam się! Fajnie jest zgłosić się o poradę do specjalisty czy to przez internet czy osobiście. Ja korzystałam z porad dr Radwańsiego w RMEDICA, ograniczyliśmy pewne produkty w mojej diecie na podstawie wcześniejszych badań, regularnie ćwiczę, bardzo ograniczyłam słodycze, ale jak się...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.