Co to jest konflikt serologiczny?

Konsultant:dr Paweł Kubik, ginekolog położnik
58 komentarze
Autor: Agnieszka Roszkowska

Konflikt serologiczny może się pojawić, gdy matka ma krew z czynnikiem Rh-, a ojciec Rh+. Wtedy organizm przyszłej mamy postrzega jej własne dziecko jako coś obcego i atakuje je przeciwciałami. Na szczęście, medycyna potrafi sobie radzić z konfliktem serologicznym.

Konflikt serologiczny bierze się stąd, że ludzka krew nie jest taka sama u wszystkich – we krwi jednych ludzi występuje pewien czynnik, tzw. antygen D, a u innych go nie ma. Może zdarzyć się tak, że nienarodzone dziecko go ma (dziedziczy po ojcu), a mama – nie. Kiedy organizm mamy „zorientuje się”, że we krwi płodu jest nowa, nieznana mu cząstka, traktuje ją jak intruza, coś obcego, i w odruchu obronnym wytwarza przeciwciała, które mają zniszczyć „obcego”. Organizm mamy „dowiaduje się” o tym tylko wtedy, gdy jej krew zetknie się z krwią płodu, a tak dzieje się zwykle dopiero podczas porodu lub poronienia. Dlatego w przypadku pierwszej ciąży zagrożenia dla dziecka prawie nie ma, bo organizm mamy nie ma już czasu na zaatakowanie dziecka. A nawet jeśli zdąży wytworzyć przeciwciała, są one na początku bardzo słabe i nie potrafią pokonać bariery łożyskowej. Dopiero 1,5 do 6 miesięcy później produkowane są przeciwciała silniejsze, które mogą przechodzić przez łożysko. Pozostają one w organizmie matki i jeśli podczas kolejnej ciąży przenikną przez łożysko do krwiobiegu płodu, zaatakują jego czerwone krwinki. Zjawisko takie to właśnie konflikt serologiczny. Dawniej mógł spowodować u płodu bardzo poważną anemię, żółtaczkę, a nawet jego obumarcie. Obecnie medycyna nawet w przypadku wystąpienia konfliktu potrafi uratować dziecko, ale przede wszystkim stara się do niego nie do puścić, zapobiegając powstaniu przeciwciał. W jaki sposób to robi i kiedy w ogóle dochodzi do konfliktu?

Nie przegap

Kiedy powstaje konflikt serologiczny?

Każdy z nas ma określoną grupę krwi (A, B, AB lub 0), ale jest jeszcze coś, co naszą krew różni. Większość ludzi ma na powierzchni czerwonych krwinek tzw. antygen D, pozostali zaś go nie mają. Początkowo antygen D wykryto u małp Rhesus, dlatego nazwano go czynnikiem Rh. Krew osób, u których występuje czynnik Rh, określa się jako RH+, natomiast pozostali mają krew RH–. Tych pierwszych jest zdecydowanie więcej, bo aż 85 proc., podczas gdy osoby z krwią Rh– stanowią 15 proc. ludzkiej populacji. A zatem także większość przyszłych mam ma Rh+ (żeby to sprawdzić, lekarz już podczas pierwszej wizyty zleca badanie krwi). Jeśli i ty masz krew RH+, żaden konflikt serologiczny ci nie grozi, bo problem cię nie dotyczy. Gdy zaś należysz do owej 15-proc. mniejszości o krwi RH–, wtedy ważne jest, jaki czynnik Rh ma ojciec dziecka. Jeśli też ujemny, to znaczy, że także wasze dziecko będzie miało RH– (czynnik dziedziczy się po którymś z rodziców) i niczym to nie grozi, bo Rh matki i dziecka będzie takie samo. Konflikt serologiczny może zaistnieć tylko wtedy, gdy matka dziecka ma krew RH–, a ojciec RH+. I oczywiście, gdy płód odziedziczy czynnik RH po ojcu (dzieje się tak w 60 proc. przypadków).

Ważne

Ważne

Przedostawaniu się krwi płodu do krwiobiegu matki sprzyjają:

  • poronienie
  • odklejenie się łożyska
  • ciąża pozamaciczna
  • krwotoki
  • zabiegi wewnątrzmaciczne
  • badania prenatalne
  • cesarskie cięcie
  • poród zabiegowy, np. z użyciem kleszczy.

Aby powstały przeciwciała, do organizmu matki musi przedostać się co najmniej 0,2 ml krwi płodowej.

Każda przyszła mama do 12 tygodnia ciąży powinna mieć oznaczoną grupę krwi, czynnik Rh, oraz (gdy ma Rh-) poziom przeciwciał atakujących czerwone krwinki płodu.

Jak zapobiec konfliktowi serologicznemu?

Jak już wspomniano, główny wysiłek medycyna kładzie na to, by nie dopuścić do powstania konfliktu. W tym celu wszystkim ciężarnym kobietom o krwi Rh– podaje się w zastrzyku immunoglobulinę anty D (określaną też jako anty RhD lub Rhogam). Jest to naturalny produkt wytwarzany z krwi, który zapobiega powstaniu w ciele matki groźnych dla dziecka przeciwciał – w ten sposób, że natychmiast niszczy wszystkie krwinki płodu, które mogły dostać się do krwiobiegu matki. Bo kiedy nie ma czynnika uczulającego (antygenu D), to nie mogą się wytworzyć przeciwko niemu przeciwciała. Niektórzy lekarze zalecają podanie dwóch dawek immunoglobuliny anty D – jedną w 28. tygodniu ciąży, drugą wkrótce po porodzie. Skuteczność takiej profilaktyki wynosi 99 proc. W Polsce zazwyczaj immunoglobulinę podaje się tylko jeden raz – po porodzie (do 72 godzin od narodzin dziecka). Taka profilaktyka jest skuteczna w 96-98 proc. Immunoglobulinę powinny otrzymać także kobiety z czynnikiem Rh–, u których usunięto ciążę pozamaciczną, stwierdzono poronienie, wystąpił silny krwotok w II lub III trymestrze ciąży, a także które poddawały się inwazyjnym badaniom prenatalnym (amniopunkcja, biopsja kosmówki) lub miały przeprowadzoną aborcję. Każda z tych sytuacji zwiększa ryzyko przedostania się krwi płodu do krwiobiegu matki. W wyjątkowych przypadkach (gdy nie podano immunoglobuliny lub wymieszanie krwi matki i dziecka nastąpiło, zanim ją podano) w organizmie matki powstają przeciwciała mogące niszczyć czerwone krwinki płodu z dodatnim czynnikiem Rh (dotyczy to ok. 1,5 proc. kobiet, których płód ma Rh+). Co wtedy?

Ostatnio dodane na forum
zobacz wszystkie »
 
 
Nie zarejestrowany, 19.07.2014 22:11
Myślałam, że zrobiłam wszystkie badania, łącznie z grupą krwi, jestem Rh+ czyli konfliktu nie powinno być...a jednak. Moja mama usłyszała w teleekspresie, że w Warszawie robią bezpłatne badania dla kobiet w ciąży w kierunku konfliktu płytkowego. Nie miałam pojęcia co to jest, podobnie zresztą jak i o konflikcie serologicznym tylko słyszałam coś, kiedyś... No ale wrócę do tematu... zapisałam się w instytucie na chocimskiej na pobranie krwi i okazało się, że nie mam jakiegoś białka płytkach krwi i może dojść do konfliktu płytkowego a co za tym idzie moje maleństwo może być zagrożone, teraz jesteśmy pod opieką szpitala bielańskiego i pani doktor Dębskiej i jestem już o wiele spokojniejsza... Tutaj znajdziecie więcej informacji na ten temat: http://www.konfliktplytkowy.ihit.waw.pl/
Nie zarejestrowany, 05.05.2011 13:07
Co to jest dokładnie konflikt serologiczny dowiedziałam się dopiero kilka lat temu, od kiedy jest łatwy dostęp do internetu. Tak więc kiedy byłam w ciąży 21 lat temu, wiedziałam tylko, że mam jakiś konflikt krwi z mężem, nie wiedziałam czym to grozi. Powiedzieli tylko, że po porodzie dostanę zastyrzyk i wszystko będzie OK. I tak też było, na moje szczęście. Teraz miałabym o wiele więcej obaw z następną ciążą. Moja grupa krwi to BRh(-), męża 0R(h+), moja pierwsza ciąża jak i druga przebiegła na szczęście bez żadnych problemów. Po pierwszej dostałam zastrzyk z immuglobiną. Obydwie córki mają krew męża czyli 0Rh(+). Cieszę się, że One nie będą miały tego problemu co ja.
 

Jeśli wystąpi konflikt serologiczny

Gdy specjalne badania krwi (tzw. odczyn Coombsa) wykażą, że we krwi przyszłej mamy są obecne przeciwciała anty D, powinna ona zostać otoczona szczególną opieką lekarską. Poziom przeciwciał w jej organizmie musi być pod stałą kontrolą. W tym celu wykonuje się dodatkowe badania w 28., 32. i 36. tygodniu ciąży. Należy także co 2-3 tygodnie przeprowadzać badanie USG, które sprawdzi, jak konflikt serologiczny wpływa na dziecko. Podczas tego badania lekarz ocenia wielkość łożyska i płodu, obrzęki i przesięki do jam płodu oraz jego żywotność. Gdy poziom przeciwciał jest niski – zagrożenie jest niewielkie i może obejdzie się bez interwencji medycznej. Kiedy natomiast przeciwciał jest tak dużo, że zagrażają bezpieczeństwu dziecka, być może lekarze podejmą decyzję o wcześniejszym ukończeniu ciąży i przeprowadzeniu transfuzji krwi u dziecka. Bardzo rzadko się zdarza, by transfuzja była konieczna jeszcze przed porodem, ale taki zabieg również jest możliwy. Przenikanie przeciwciał anty D przez łożysko nasila się po 16.-18. tygodniach ciąży, a największe jest w III trymestrze, dlatego ciążę konfliktową powinno się zakończyć w 37. lub 38. tygodniu jej trwania.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także

Aktualizacja: 05.11.2014

Komentarze (1 - 10 z 58)
Sylwia, 17.12.2014 08.48
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
U mojego pierwszego maleństwa też wystąpił konflikt serologiczny. Ja mam grupę 0Rh+ a mój narzeczony ARh+ i mimo tego wystąpił konflikt na tyle silny, że przez tydzień mój synek leżał w szpitalu pod lampami UV żeby usunąć bilirubinę. Lekarka tłumaczyła mi dlaczego wystąpił konflikt (na poziomie 0 i A a nie + czy -) tak więc niby to miało być dla dziecka lepsze. Ale zastanawia mnie fakt, że żółtaczka była tak silna (wystąpiła już w I dobie życia) a po za tym nie dostałam żadnego zastrzyku. Czy ktoś może mi to wyjaśnić?
 
emi, 06.09.2014 11.17
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Na powierzchni krwinek można mieć antygen D i wtedy ma się grupę rh+ lub nie mamy antygenu D i mamy grupę Rh - .Konflikt serologiczny występuje gdy : matka ma grupe Rh- a ojciec Rh+ i dziecko odziedziczy po ojcu Rh+(dzieje się tak w 60 na 100 przypadkach). Gdy matka ma Rh+ a ojciecRh - konfliktu nie będzie niezależnie po kim dziecko odziedziczy czynnik Rh dlatego że organizm matki posiada antygen D na powierzchni krwinek matki i nie zwalcza sam siebie produkując przeciwciała
 
odp, 28.08.2014 17.32
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Może któreś z was ma inną grupę niż myśli że ma. Często ludzie nie wiedzą dokładnie jaką mają grupę krwi . A w książeczki zdrowia czasem są nie poprawne . Sama jestem tego przykładem myślałam całe życie że mam 0 Rh + a się okazało że mam a rh- . Dawno ktoś zrobił błąd i tak się okazało dopiero jak poszłam oddać honorowo . Nie oskarżaj partnerkę o zdradę tylko ustal cie jakie macie grupy . Bo minus oznacza że nie posiadacie Antygenu d . A skoro nie posiadacie żaden z was to nie może być plus. Pozdrawiam
 
Dziki_ja, 19.08.2014 07.43
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
To na pewno nie Twoje dziecko! Sprawdź w wikipedii pod hasłem "grupy krwi".
 
Radek, 21.07.2014 00.13
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Stąd dowiecie sie jaką grupę krwii może mieć dziecko: http://urodaizdrowie.pl/wp-content/uploads/2010/06/k2.jpg
 
Kueuś, 09.07.2014 21.38
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
zona ma 0RH- i ja mam 0RH- czy jest mozliwe ze dostała szczepionke na konflikt pozdrawiam
 
nick, 08.07.2014 13.33
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
z artykułu powyżej można tak wywniioskować.... ale moe skonsultuj się w lekarzem i zrób badania.
 
oktaiwan, 10.06.2014 20.25
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
powiedzcie mi bo mam watpliwosci. jezeli ja mam grupe krwi 0RH- a matka a matka ma Arh- to dlaczego nasze dziecko ma ABrh+ . to znaczy ze to nie jest moje dziecko?
 
aska, 02.06.2014 23.08
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
możę, jest duze pradopodobienstwo
 
aska, 02.06.2014 23.07
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Masz racje-zalecam badania henetyczne, bo mozesz miec innego tate. zebys miala grupe krwi B tata powinien miec grupe B lub AB.
 
następne »
strona 1 z 6
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Pigułki antykoncepcyjne:
co osłabia ich skuteczność?
Pigułki antykoncepcyjne: co osłabia ich skuteczność?
Najpopularniejsze artykuły
Cukrzyca ciążowa: przyczyny, objawy, leczenie, dieta Cukrzyca ciążowa: przyczyny, objawy, leczenie, dieta

W ciąży badaj regularnie poziom cukru we krwi, bo cukrzyca ciążowa może być groźna dla ciebie i dla...

więcej

18242

Grzybica pochwy w ciąży: upławy i swędzenie to pierwsze jej objawy Grzybica pochwy w ciąży: upławy i swędzenie to pierwsze jej objawy

Grzybica pochwy w ciąży zdarza się dość często, bowiem hormony zmieniają pH pochwy z kwaśnego na...

więcej

16953

Ciąża - co można w ciąży, a czego nie. Zakazy i nakazy w ciąży Ciąża - co można w ciąży, a czego nie. Zakazy i nakazy w ciąży

Co możesz robić w ciąży, a czego ci nie wolno? Czy w ciąży można zapinać pasy, farbować włosy,...

więcej

25641

Dobra waga w ciąży - ile powinna przytyć kobieta w odmiennym stanie Dobra waga w ciąży - ile powinna przytyć kobieta w odmiennym stanie

Niemal każda kobieta w ciąży martwi się czasem swoją wagą. Porównując się z koleżankami, dochodzi...

więcej

17845

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Jajniki są ruchome, mogą zmieniać swoje położenia. Wynik badania USG nalezy interpretować łącznie z badaniem klinicznym.

Prawdopodobnie jest to przeczulica skóry. Być może spowodowana uczuleniem, podrażnieniem, nerwobólami. Dolegliwości powinny same ustąpić, gdyby jednak tak się nie stało należy zgłosić się do lekarza...

Grupy wsparcia
data

Grudzień 19, 2014

wszyscy polecali mi błonnik bo moim głownym problemem była bardzo powolna przemiana materii ale działał on intensywnie i co parę dni także nie czułam się z tym dobrze, za to Novoslim wpływa na pracę jelit regularie przez co czujesz się lepiej jak dla mnie to numer 1

data

Grudzień 18, 2014

no niezła sprawa.. nie wiedziałem o tym

data

Grudzień 17, 2014

''Boisz się, że święta Bożego Narodzenia i dieta odchudzająca będą trudne do pogodzenia? Masz rację! Tradycyjna wieczerza wigilijna, choć postna, jest potężną bombą kaloryczną. Zdarza się, że pochłaniamy nawet 5000-6000 kcal, a więc kilkakrotnie więcej niż wynosi dobowe zapotrzebowanie...

data

Grudzień 17, 2014

''Nadchodzi Boże Narodzenie, a ty jesteś w ciąży. Jak uniknąć przedświątecznej gorączki - sprzątania, gotowania, kupowania prezentów? Co zrobić, by święta w ciąży spędzić względnie spokojnie?'' Link do artykułu: Święta - 6 rad jak w ciąży przetrwać świąteczną gorączkę

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.