Słoniowacizna czyli obrzęk limfatyczny – przyczyny, objawy i leczenie

2019-06-18 11:51 Monika Majewska

Obrzęk limfatyczny czyli słoniowacizna to obrzęk tkanek, który jest wywołany zastojem limfy wskutek wad wrodzonych lub nabytego uszkodzenia naczyń chłonnych. Obrzęk ten jest tak bardzo zaawansowany, że może doprowadzić nawet do amputacji kończyn, w obrębie których najczęściej dochodzi do jego rozwoju. Jakie są przyczyny i objawy słoniowacizny? Na czym polega leczenie obrzęku limfatycznego?

Spis treści

  1. Obrzęk limfatyczny (słoniowacizna): przyczyny
  2. Obrzęk limfatyczny (słoniowacizna): objawy
  3. Obrzęk limfatyczny (słoniowacizna): diagnostyka
  4. Obrzęk limfatyczny (słoniowacizna): leczenie

Słoniowacizna, inaczej słoniowatość lub elefantiaza, to obrzęk limfatyczny (obrzęk tkanek) ostatniego stopnia. Jest on spowodowany zaburzeniami w odpływie chłonki (limfy, płynu limfatycznego), która jest wytwarzana przez węzły chłonne. W normalnych warunkach chłonka pochłania zbędne substancje (m.in. białka) z tkanek, by je usunąć. Uszkodzenie naczyń limfatycznych powoduje, że substancje te nie zostają usunięte, tylko pozostają w tkankach, między komórkami.

Początkowo układ limfatyczny daje sobie radę z nadprodukcją limfy (dzięki mechanizmom kompensującym - jest to stopień utajony obrzęku), jednak nadmierne gromadzenie się tych substancji prędzej czy później doprowadza najpierw do delikatnej opuchlizny (I stopień obrzęku limfatycznego), potem do jej lekkiego twardnienia (II stopień obrzęku), aż w końcu do dużego i stale powiększającego się obrzęku skóry i tkanki podskórnej, czyli słoniowacizny. Zmiany te najczęściej dotykają kończyny górne i dolne oraz okolice krocza (przede wszystkim u mężczyzn).

Obrzęk limfatyczny (słoniowacizna): przyczyny

Pierwotny (wrodzony) obrzęk limfatyczny zwykle jest wynikiem zaburzeń rozwojowych naczyń włosowatych - braku naczyń włosowatych (aplazja naczyń chłonnych), ich małej ilości lub wady ich budowy (gdy są za wąskie - hipoplazja). Wówczas naczynia nie są w stanie odprowadzić wystarczającą ilość limfy.

Inną wrodzoną przyczyną słoniowacizny może być choroba Milroya (jej przyczyną jest mutacja receptora typu 3 dla czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego), którą dziedziczy.

Wtórny obrzęk limfatyczny jest wynikiem uszkodzenia tych naczyń, przy czym pojęcie uszkodzenia jest bardzo szerokie i obejmuje:

Jednak najczęstszą przyczyną słoniowacizny jest leczenie nowotworów złośliwych, np. podczas mastektomii i innych zabiegów, które obejmują także usunięcie węzłów chłonnych. Wiąże się to z uszkodzeniem układu limfatycznego. Również radioterapia często przyczynia się do uszkodzenia naczyń limfatycznych.

Jak wynika z badań, obrzęk kończyny górnej związany z leczeniem raka piersi występuje u 25-40 proc. chorych kobiet poddanych leczeniu. Obrzęk limfatyczny kończyn dolnych występuje także jako bardzo częste (nawet 60 proc. przypadków) powikłanie terapii nowotworów miednicy mniejszej.

Obrzęk limfatyczny (słoniowacizna): objawy

Obrzęk limfatyczny zwykle rozwija się stopniowo, czego przyczyną jest stopniowe przeciążanie naczyń limfatycznych. Gdy obrzęk przybierze zaawansowaną formę, czyli słoniowaciznę, pojawiają się:

  • ogromna opuchlizna, która z ciągle się powiększa
  • stwardniała skóra
  • grudkowate narośla
  • wybrzuszenia
  • tępe uczucia ciężkości
  • problemy z poruszaniem kończyną
  • ból (rzadko)

Skóra staje się podatna na infekcje bakteryjne (np. różę) czy grzybicze, które pogłębiają obrzęk. Ponadto zwiększa się ryzyko rozwoju głębokich, trudno gojących się ran.

Obrzęk limfatyczny (słoniowacizna): diagnostyka

Zwykle objawy choroby, które są bardzo charakterystyczne, wystarczają do postawienia ostatecznej diagnozy.

Obrzęk limfatyczny (słoniowacizna): leczenie

Leczenie słoniowacizny może trwać nawet kilka miesięcy i obejmuje:

  • aplikację specjalnych kremów, które ochronią skóry przed infekcjami
  • podawanie leków zmniejszających obrzęki
  • drenaż limfatyczny - specjalny masaż może spowodować przemieszczenie limfy z opuchniętego obszaru skóry do tej części, która funkcjonuje prawidłowo, a co za tym idzie - do odprowadzenia chłonki
  • kompresjoterapię (terapię uciskową) - bandaże i odzież uciskowa poprawiają pracę mięśni, a więc wspomagają także przepływ limfy
  • rehabilitację ruchową - ćwiczenia pomagają w odprowadzeniu limfy

Jednak z przypadku słoniowacizny obrzęk jest nasilony do tego stopnia, że często konieczny jest zabieg chirurgiczny, którego celem jest wycięcie przerośniętej i obrzękniętej tkanki podskórnej. Jednak wówczas wzrasta ryzyko wystąpienia martwicy skóry. Pomocny może okazać się także zabieg mikrochirurgiczny, który polega na transplantacji naczyń limfatycznych w celu wytworzenia połączeń limfatycznych.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 10/2019 "Zdrowia" kreatywne podejście do seksu, podstępna borelioza, nowe terapie nowotworów, komu grozi cyberchondria, leki szkodzące urodzie, probiotyki w kiszonkach. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 10/2019
KOMENTARZE
Weronika
|

Zmagałam się obrzękiem limfatycznym w ostatnim czasie. Na szczęście trafiłam do p. Agnieszki w przychodni Centrum Stopy w Łodzi. Już po pierwszej wizycie odczuwałam różnicę i ulgę. Warto spróbować przy tego typu problemach drenażu limfatycznego i kompresjoterapii. Działają cuda!

Iwona Fiz
|

Jak najbardziej nietolerancje pokarmowe i oczyszczenie organizmu mają ogromny wpływ na poprawę funkcjonowania organizmu i układu limfatycznego. Warto aby oczyszczanie wątroby było połączone z zabiegami hydrokolonoterapii by skutecznie móc pozbyć się toksyn, drożdzaków i pasożytów ze światła jelita.
A czy ktoś z was korzystał z zabiegu VacuIno? To terapia podciśnieniem z jednoczesną inhalacją ujemnie zjonizowanym powietrzem. Zabieg poprawia krążenie krwi i limfy, wzmacnia tkankę łączną, wspomaga wzrost syntezy kolagenu, wygładza skórę, wspomaga detoksykacje organizmu, redukuje cellulit, zmniejsza obwód ud, bioder oraz brzucha. Zalecany w różnego rodzaju zaburzeniach krążenia, obrzękach lipidowych i limfatycznych, profilaktyce przeciwzakrzepowej, wzmacnianiu tkanki łącznej,w leczeniu nadwagi i otyłości oraz w chorobach serca i skóry. Uważam, że temat warty uwagi bo jest ogromną szansą dla tych, którzy od lat borykają się z zastojami limfatycznymi.

Lola
|

Mam nadzieję że to co napiszę komuś pomoże a lekarzy skłoni do pracy w tym kierunku. Przez duży przypadek udało mi się wyleczyć tą chorobę na kilka miesięcy. Powróciła przez mój brak konsekwencji i słabą wolę. Dwa lata temu przeprowadzałam sześciotygodniowy post Daniela. Z każdym dniem poprawiał się mój stan nóg a po czterech tygodniach miałam dosłownie patyki z dużą szparą między udami jak nigdy w życiu. Na podstawie własnych obserwacji wiążę tę chorobę z nietolerancją pokarmową, która powoduje rozwój choroby. Dieta Dąbrowskiej wyklucza wszystkie te czynniki i przywraca aktywność genów- wtedy też nasz organizm zdrowieje usuwając choroby i ich przyczyny, regeneruje tkanki, usuwa narośla zwapnienia i wieloletnie zmiany chorobowe. Są ścisłe warunki kto i kiedy może ten post przeprowadzić i należy wiedzieć że od pierwszego tygodnia trzeba przyjmować suplementy gdyż można zniszczyć sobie zdrowie. Przed rozpoczęciem należy gruntownie się przebadać i skonsultować z lekarzem, bądź samą doktor Dąbrowską i wykonać testy na nietolerancję pokarmowe bo bez tego nie warto tej diety w ogóle zaczynać. Wykluczenie produktów nie tolerowanych jest na całe życie bo jak widać po mnie choroba wraca przy braku konsekwencji.

Catfoos77
|

....3 i 4 stopnia, obu kończyn dolnych, od stóp do kolan.
Chcę rozpocząć terapię leczniczą marihuaną, tylko cy to ma sens?
Jeśli ktoś ma jakieś rady, czy przemyślenia to proszę o wpisy.

77777
|

czarci pazur uśmierza ból i redukuje stan zapalny - najlepszy jest w płynie

iza
|

bodajże poznań

Kamilka
|

Jestem w trakcie leczenia,efektów jak na razie nie widać.badanie teplera nie wykazało zakrzepów żyły drożne,jestem w trakcie już 90 tych zabiegów drenażu limfatycznego.Może ktoś zwalczył tą chorobę i pomoże mojemu schorzeniu?

ViolaS
|

Moja mama ma otwartą ranę nogi , która w dzieciństwie została mocno poparzona. Obecnie otworzyła się duża i głęboka rana oraz duży obrzęk nogi aż do kolana . Ponadto jest po 2 zawałach i serce raczej słabe.Wszystkie próby leczenia przez lekarzy różnych specjalności okazały się nieskuteczne , ból jest nie do zniesienia. Proszę o pomoc ludzi którzy mieli podobny problem jak pomóc mamie .

gosia
|

nie jestem pewna ale słyszałam i gdzieś czytałam że ten ośrodek znajduje się we Wrocławiu. na konsultacje nie czeka się długo ale na przyjęcie i leczenie szpitalne niestety około roku

Blathmac
|

Myślę, że tu chodzi nie tyle o sam fakt bycia w basenie, ale o ruchy mięśni, które powodują przepływ limfy w naczyniach i zmniejszenie obrzęku.