Przewlekła obturacyjna choroba płuc: przyczyny, objawy i leczenie POChP

2019-05-08 10:43 Anna Jarosz - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie" | Konsultacja: prof. Tadeusz Orłowski, kierownik Kliniki Chirurgii Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc

Objawy przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), mimo że dość oczywiste, często są mylone z innymi dolegliwościami. Nie możesz złapać tchu po wejściu na drugie piętro? Męczy cię poranny kaszel? Nie bagatelizuj takich objawów. To może być przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), na którą cierpi ok. 2 milionów Polaków. Jakie są przyczyny POChP? Jak przebiega leczenie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc?

Spis treści

  1. Palenie to główna przyczyna POChP
  2. Jak się rozwija POChP?
  3. Objawy POChP
  4. Diagnoza POChP
  5. POChP: tlen na receptę

POChP czyli przewlekła obturacyjna choroba płuc przez wiele lat nie daje objawów. Tajemniczym wyrazem w nazwie choroby jest "obturacja". W medycynie oznacza zwężenie wewnętrznej średnicy (tzw. światła) np. naczynia krwionośnego czy oskrzeli. W tym przypadku polega na znacznym zwężeniu dróg oddechowych. Chory nie może wypchnąć powietrza z płuc, choć też i jego nabranie może być trudne. Osoba, która doświadcza obturacji oskrzeli, odczuwa:

  • duszność
  • ucisk w klatce piersiowej
  • często słyszy własny świszczący oddech

Palenie to główna przyczyna POChP

Za podstawową przyczynę rozwoju choroby uważa się palenie tytoniu. W dymie papierosowym znajduje się ponad 4 tys. związków, które trafiają do płuc. Są one tak silnie trujące, że mobilizują płuca do obrony, czyli wytwarzania większej ilości śluzu. Jednocześnie część znajdujących się w dymie substancji blokuje ruch rzęsek i niszczy je, pozbawiając płuca możliwości samooczyszczania. Rozwija się choroba zwana przewlekłym zapaleniem oskrzeli, której pierwszym objawem jest kaszel.

Toksyczne substancje pochodzące z dymu, ale również zanieczyszczenia z powietrza osądzają się w śluzie pokrywającym drogi oddechowe - od tchawicy, przez oskrzela, po najmniejsze oskrzeliki (na ich końcach znajdują się pęcherzyki płucne). Śluz zatrzymuje zanieczyszczenia, następnie miliony mikroskopijnych rzęsek rytmicznie przesuwają je z powrotem do gardła. Kaszląc i chrząkając, sporą część z nich usuwamy.

Jak się rozwija POChP?

Jednak duża część toksyn dostaje się do pęcherzyków płucnych. By je unieszkodliwić, organizm wysyła swoje wojsko: białe krwinki (leukocyty). W walce z truciznami część leukocytów ginie i rozpada się w tkance płucnej, uwalniając tzw. elastazę. Ten silny enzym uszkadza włókna sprężyste w płucach i sprawia, że zniszczeniu ulega mnóstwo pęcherzyków płucnych, a pozostałe są nadmiernie rozdęte. To stan charakterystyczny dla rozedmy płuc.

Właśnie pęcherzyki płucne odgrywają kluczową rolę w wymianie gazowej (czyli procesie oddychania). Otaczają je narzynka włosowate, którymi płynie krew zbierająca z całego organizmu dwutlenek węgla - zbędny produkt przemiany materii. Pęcherzyki płucne pobierają dwutlenek węgla (wydychamy go), a krew nasyca się życiodajnym tlenem. Gdy mamy mało pęcherzyków płucnych, cały organizm jest poważnie niedotleniony. Kiedy zniszczenia płuc spowodowane przez przewlekłe zapalenie oskrzeli i rozedmę nałożą się na siebie - rozwija się przewlekła obturacyjna choroba płuc.

Posłuchaj, co o POChP mówi prof. Paweł Śliwiński z Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie i Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc.

Ważne

Aby zatrzymać POChP:

  • Regularnie zażywaj leki.
  • Bezwzględnie rzuć palenie i nie przebywaj wśród osób palących.
  • Unikaj zanieczyszczonego powietrza, np. pyłu węglowego, spalin, dymu kominowego.
  • Chroń się przed zakażeniami dróg oddechowych, w sezonie infekcji unikaj dużych skupisk ludzi, szczep się co roku przeciw grypie.
  • Ruszaj się na świeżym powietrzu, dużo spaceruj, wykonując zalecone przez lekarza ćwiczenia oddechowe.
  • Zdrowo się odżywiaj - dieta powinna być bogata w białko, wapń (ale nie nabiał, który zwiększa wydzielanie śluzu), potas, witaminę C. Ważne jest picie sporej ilości płynów niegazowanych. Z menu wyeliminować trzeba sól i produkty zwiększające ilość gazów w jelitach (np. rośliny strączkowe, kalafior, cebula, kapusta).

Objawy POChP

94 proc. Polaków przebadanych przez TNS OBOP przyznaje, że nie zna terminu POChP i nigdy nie słyszało o tym schorzeniu. Tymczasem warto wiedzieć, że choroba przez lata nie daje charakterystycznych objawów. Mimo to postępuje, a zmiany zachodzące w płucach są tylko częściowo odwracalne.

Zaczyna się od drobnych trudności z oddychaniem przy wysiłku, który kiedyś wykonywaliśmy bez problemu. Pogorszenie sprawności zauważamy dopiero wtedy, gdy połowa płuc jest zniszczona.

Pojawia się kaszel i odkrztuszanie plwociny, głównie rano, po zetknięciu się z chłodnym powietrzem. Potem nasilają się duszności także w czasie odpoczynku czy snu. W miarę rozwoju choroby obturacyjnej w klatce piersiowej odczuwa się ucisk, a przy każdym oddechu słychać głośny świst.

Diagnoza POChP

Masz krótki oddech, meczysz się przy niewielkim wysiłku? W ramach NFZ musisz zrobić badania.

  • Spirometria - pozwala sprawdzić, czy płuca są starsze niż nasz wiek kalendarzowy. Do komputera wprowadza się dane: płeć, wiek, wzrost - to pozwala ustalić normy przewidziane dla naszych płuc. Najpierw wydychamy całe powietrze, a potem nabieramy go jak najwięcej w płuca. Następnie przez 6 sekund wydychamy powietrze przez ustnik i dzięki temu zmierzona zostaje pojemność życiowa płuc (VC), czyli największa objętość powietrza, jakie dana osoba może nabrać po najgłębszym wydechu. Druga badana cecha płuc jest szybkość wydechu (FEV1), czyli maksymalna objętość powietrza, jaka wydychamy w pierwszej sekundzie. Komputer oblicza stosunek VC i FEV1 do norm przewidzianych dla nas.

  • Gazometria (badanie poziomu gazów we krwi) - do badania pobiera się krew z tętnicy i mierzy w niej stężenie tlenu oraz dwutlenku węgla – niski poziom tlenu i wysoki dwutlenku węgla wskazuje na przewlekłe zapalnie oskrzeli.

  • Pulsoksymetria - na palec ręki lub płatek ucha zakłada się czujnik, który mierzy zawartość tlenu we krwi.
  • RTG płuc - na zdjęciu można rozpoznać zaawansowana rozedmę płuc i pewne cechy zapalenia oskrzeli.

POChP: tlen na receptę

Jeśli badania wykażą, że chorujemy na POChP i nie jest to jeszcze stadium zaawansowane, zwykle wystarczy rzucić palenie, dobrze się odżywiać i zacząć systematycznie ćwiczyć, aby choroba się nie rozwijała.

Jeżeli jest zaawansowana, szansę na powrót do pełnego zdrowia są znikome. Ale możemy sobie przedłużyć życie. Warunkiem jest zerwanie z nałogiem, przyjmowanie leków rozszerzających oskrzela i działających przeciwzapalnie. Niezbędne są także środki wykrztuśne.

Pomocna jest tlenoterapia. Tlen nie leczy, ale przynosi ulgę.

W skrajnych przypadkach lekarze czasem decydują się na leczenie chirurgiczne. Terapią ratującą życie jest przeszczep płuc lub operacja zmniejszenia objętości płuc. Choć brzmi to paradoksalnie, wycięcie części płuc zmienia ułożenie żeber, a dzięki temu łatwiej oddychać.

Zdaniem eksperta
prof. Tadeusz Orłowski, kierownik Kliniki Chirurgii Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie

POChP: podstępna choroba

Powinni się jej bać wszyscy palacze. Przede wszystkim dlatego, że powoli niszczy płuca. W skrajnych przypadkach prowadzi do uwięzienia człowieka w łóżku i krótkiego życia pod maską tlenową. Przyjmuje się, że statystyczny chory na POChP ma ok. 40 lat. Niestety, wiek ten obniża się. Szacujemy nawet, że co najmniej 10 proc. populacji ma mniej lub bardziej zauważalne objawy schorzenia. Jest to związane nie tylko z paleniem tytoniu, ale także naturalnym procesem starzenia się płuc. Z wiekiem maleje wydolność naszych płuc. Dlatego trzeba dbać o płuca i podobnie jak robimy prześwietlenie, warto też wykonać co kilka lat spirometrię – badanie proste, nieobciążające organizmu i tanie.

Źródło: newsrm.tv

miesięcznik "Zdrowie"

O autorze
Anna Jarosz
Anna Jarosz
Dziennikarka od ponad 40 lat zaangażowana w popularyzację edukacji zdrowotnej. Laureatka wielu konkursów dla dziennikarzy zajmujących się medycyną i zdrowiem. Otrzymała m. in. Nagrodę Zaufania „Złoty OTIS” w kategorii „Media i Zdrowie”, Wyróżnienie Św. Kamila przyznawane z okazji Światowego Dnia Chorego, dwukrotnie „Kryształowe Pióro” w ogólnopolskim konkursie dla dziennikarzy promujących zdrowie oraz wiele nagród i wyróżnień w konkursach na „Dziennikarza Medycznego Roku” organizowanego przez Ogólnopolskie Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia.
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 10/2019 "Zdrowia" kreatywne podejście do seksu, podstępna borelioza, nowe terapie nowotworów, komu grozi cyberchondria, leki szkodzące urodzie, probiotyki w kiszonkach. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 10/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
Locus
|

U mężczyzn można skutecznie leczyć tą chorobę testosteronem, prawdopodobnie u kobiet estrogenami

Danuta
|

Super ja tez rzuciłam po przeczytaniu tej książki a paliłam 40 lat po 1,5 paczki i rzuciłam z dnia na dzień bez nerwów obgryzania paznokci i innych.Polecam

Krakus
|

dziś idę do lekarza,nie wiem co mnie czeka,wiem jedno paląc już 25 lat mogłem się dorobić pochp,papierosy zabijają nie po roku,10 latach ale później każdy kto długo pali o tym wie.... Czytam książkę Allana Carra " jak łatwo rzucić palenie" jest genialna,kosztuje około 30 zeta,za 30 zeta można wygrać życie.......

babcia 60
|

PNigdy nie palilam papierosów a mam POChP.Prze ponad 30 lat lekarze nie potrafili zdiagnozować mojej choroby.Leczona byłam na serce.Po 30 latach okazało się ze mam rozedme pluc. Najpierw usunięcie pecherzy rozedomowych a 10 lat temu przeszczep pluca.

choroba
|

Cała prawda z tym chemtrails, też się nabawiłem chorób układu oddechowego gdzie nigdy nie palilem i nie pracowałem w szkodliwych warunkach.Ludzie oni nas trują z góry chcą nas wyniszczyc a firmy farmaceutyczne zbijają ogromne pieniądze za leki które nic nie pomagają przejzyjcie na oczy!

Dziad64
|

Stany lękowe, że zaraz zemdleję z niedotlenienia męczyły mnie lata i powiem Ci, że warto po prostu iść do psychiatry, to nie wstyd... Mnie leki pomagają. Mam też patent na wydłużenie sprawności płuc, jeśli mieszkasz w zanieczyszczonym mieście to jest to zakup obowiązkowy, chodzi o oczyszczacz powietrza. Urządzenia pochłaniają z powietrza drobne pyły (filtr HEPA) i różne gazy toksyczne (filtr węglowy). Jeśli kupimy urządzenie dobrej klasy (ja kupowałem w sklepie https://loveair.pl )to będzie działać. Ważne, żeby miał odpowiednio dobrane parametry do pomieszczenia, czyli ilość metrów sześciennych filtracji na godzinę. Radzę uważać na tanie produkty i zawsze pytać o sprawność w m3/h, im wyższa tym lepiej. Tak jak pisałem, w tym sklepie LoveAir mają porządny sprzęt, został mi on polecony przez lekarza.

sam
|

Dla mnie najgorszy jest taki kilku sekundowy dyskomfort przy oddechu. Nawet nie umiem lekarzom go precyzyjnie opisać. Nie mogę złapać oddechu i jednocześnie czuję jakiś ucisk za mostkiem, ogólny stan niepokoju muszę natychmiast przestać robić to co robię i usiąść.

Jadwiga
|

W przypadku tej choroby - pochp, najlepiej zastosować inhalacje, efekty leczenia tym sposobem są najlepsze, ponieważ lek jest podawany dokładnie tam, gdzie jest potrzebny. Ważne jest także dobranie odpowiedniego urządzenia do inhalacji. Sama korzystam z inhalatora simple santity, jak dla mnie prosty w obsłudze i skuteczny.

no smoking
|

Nicorette 4 mg i żuć. Na początku nawet z papierosem będziecie żuć ją jednocześnie.
Potrzeba ok. miesiąca dwóch aż papieros zacznie dzięki niej wam śmierdzieć i nie smakować. Sięgasz - bo nawyk, zapalasz i złościsz się na swoją głupotę jak można takie świństwo palić!
Dwa razy rzucałem, po ok. 18 latach udało się na 2 lata, a potem stres, kłopoty rodzinne a przez to w pracy i powrót na ok. 2 lata. Teraz 3-ci miesiąc nie palę wyżej opisanym sposobem, ale pulmunolog już działa.
W szkole - lata 70-te był napis: "Pierwszy papieros największym głupstwem!" i to była święta prawda.
Nie palcie. Nie warto.

baba
|

czy praca w niskich temperaturach 5-10 stopni ma negatywny wpływ na pochp?