- Refluks krtaniowo-gardłowy często nie wywołuje zgagi, ponieważ kwas żołądkowy drażni bezpośrednio delikatne tkanki gardła
- Najczęstsze sygnały schorzenia to poranna chrypka, przewlekły kaszel, częste odchrząkiwanie oraz uczucie guli w gardle
- Według American College of Gastroenterology same zmiany w krtani są nieswoiste i występują u wielu zdrowych osób
- Najbardziej wiarygodnym badaniem potwierdzającym tę postać refluksu jest całodobowe monitorowanie pH z impedancją
- Leczenie tej odmiany schorzenia jest procesem długotrwałym i zazwyczaj wymaga od 8 do 12 tygodni regularności
Refluks krtaniowo-gardłowy (LPR), czyli „cichy refluks”. Na czym polega?
Refluks krtaniowo-gardłowy (LPR) to sytuacja, w której treść żołądkowa cofa się aż do gardła i krtani. W odróżnieniu od klasycznej choroby refluksowej przełyku LPR często nie daje zgagi, czyli pieczenia w klatce piersiowej. Oddział Gastroenterologii University of California San Diego zwraca uwagę, że przez brak typowych objawów pacjenci częściej trafiają najpierw do laryngologa niż do gastrologa.
Tkanki gardła i krtani są delikatniejsze niż ściana przełyku, dlatego nawet niewielka ilość kwasu lub enzymów trawiennych może je podrażniać. Brak zgagi nie oznacza, że problem jest błahy. W LPR drażnienie dotyczy bezpośrednio okolic gardła i dróg oddechowych, co może podtrzymywać przewlekły stan zapalny. To właśnie wtedy pojawiają się uporczywe dolegliwości w obrębie gardła i szyi, na przykład kaszel czy chrypka.
Objawy refluksu krtaniowo-gardłowego bez zgagi: kaszel, chrypka, gula w gardle
W LPR objawy często wyglądają jak przeziębienie albo alergia, mimo że nie ma typowej infekcji. Osoby z refluksem krtaniowo-gardłowym rzadko opisują cofanie się treści pokarmowej, częściej skarżą się na problemy z głosem i dolegliwości w gardle.
Badania opublikowane w „Acta Gastroenterol Latinoam” wskazują, że najczęstsze objawy to:
- przewlekły kaszel, który nie mija mimo stosowania syropów
- ciągłe odchrząkiwanie i uczucie zalegania wydzieliny w gardle
- chrypka, szczególnie nasilająca się rano
- uczucie guli w gardle, znane jako globus
- spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła
Jeśli masz takie objawy, a lekarz rodzinny wykluczył typową infekcję wirusową, zwróć uwagę, kiedy się nasilają. W LPR dolegliwości często są bardziej wyraźne po posiłku i w pozycji leżącej, nawet jeśli nie odczuwasz dyskomfortu w przełyku.
Chrypka i kaszel nie zawsze oznaczają refluks. Co jeszcze daje podobne objawy?
Rozpoznanie refluksu krtaniowo-gardłowego bywa trudne, bo podobne objawy mogą mieć inne choroby. NCBI Bookshelf (StatPearls) podkreśla, że przed postawieniem diagnozy lekarz bierze pod uwagę szeroką listę możliwych przyczyn.
Najczęściej rozważa się między innymi:
- infekcyjne zapalenie krtani, gardła lub zatok
- alergiczny lub naczynioruchowy nieżyt nosa
- zaburzenia połykania wynikające z cukrzycy, udaru lub choroby Parkinsona
- zmiany anatomiczne, takie jak uchyłek Zenckera lub zwężenie krtani
- astma oraz przewlekłe uszkodzenia nerwów odpowiedzialnych za pracę gardła
Dlatego nie stawiaj diagnozy samodzielnie. Podobne dolegliwości mogą wynikać z innego problemu zdrowotnego i wtedy potrzebne jest leczenie ukierunkowane na konkretną przyczynę, a nie wyłącznie dieta refluksowa czy leki hamujące wydzielanie kwasu.
Laryngoskopia a refluks krtaniowo-gardłowy. Dlaczego to nie zawsze wystarcza?
Wiele osób zaczyna diagnostykę od laryngoskopii, czyli oceny krtani kamerą. Badanie może pokazać obrzęk lub zaczerwienienie, ale samo w sobie nie przesądza o rozpoznaniu. Wytyczne American College of Gastroenterology podkreślają, że takie zmiany mają niską swoistość i mogą występować także u osób zdrowych, w tym w grupie opisanej jako 126 osób bez refluksu.
Bardziej wiarygodnym badaniem jest całodobowe monitorowanie pH z impedancją, które specjaliści wykorzystują do potwierdzania LPR. To badanie ambulatoryjne ocenia, jak często i jak wysoko cofa się treść żołądkowa w ciągu doby. Dzięki temu można ustalić, czy dolegliwości z gardła wynikają z refluksu, a w konsekwencji uniknąć niepotrzebnego leczenia.
Podejrzenie refluksu krtaniowo-gardłowego. Do jakiego lekarza i jakie badania?
Jeśli podejrzewasz u siebie lub u bliskiej osoby refluks krtaniowo-gardłowy, pomocna może być ścieżka diagnostyczna opisywana przez Polskie Towarzystwo Gastroenterologii.
W pierwszej kolejności zaleca się konsultację u laryngologa oraz u pulmonologa lub alergologa. Dopiero gdy przyczyny oddechowe i alergiczne zostaną wykluczone, warto przejść do diagnostyki gastrologicznej.
Poniższe zasady mogą ułatwić rozmowę z lekarzem i zaplanowanie diagnostyki:
- nie zaczynaj brać leków na własną rękę przed wykonaniem badań
- jeśli masz objawy głównie z gardła i nie masz zgagi, lekarz powinien rozważyć zlecenie badań monitorujących pH przed rozpoczęciem leczenia
- zwróć uwagę na dietę. Unikaj jedzenia późno wieczorem i ogranicz produkty, które mogą nasilać dolegliwości, na przykład ostre przyprawy i kawę
- jeśli lekarz włączy leczenie, jego skuteczność zwykle ocenia się dopiero po 8 do 12 tygodniach regularnego stosowania
W leczeniu LPR liczy się cierpliwość i konsekwencja. Ta postać refluksu zwykle wymaga dłuższego postępowania niż refluks z typową zgagą. Najpierw warto jednak potwierdzić diagnozę badaniami, żeby mieć pewność, że to właśnie refluks odpowiada za kaszel lub chrypkę.
W galerii poniżej znajdziesz produkty zalecane przy refluksie
7
Źródła:
