Pląsawica: przyczyny i leczenie

2017-01-05 9:52 lek. Tomasz Nęcki

Pląsawicą określa się nieskoordynowane, przypominające taniec ruchy, które zazwyczaj dotyczą kończyn. Przyczyną tych ruchów mimowolnych mogą być zarówno odziedziczone zaburzenia genetyczne, jak i stosowanie niektórych leków czy nawet... ciąża. To, czy pląsawicę można wyleczyć, zależne jest od podłoża problemu – w niektórych przypadkach możliwe jest zastosowanie skutecznego leczenia, w innych, niestety, medycyna jest bezradna.

Ruchy pląsawicze to jeden z typów ruchów mimowolnych. Ich nazwa pochodzi od łacińskiego słowa choreus, oznaczającego taniec. W istocie ruchy te rzeczywiście przypominają tańczenie, ponieważ istotą pląsawicy jest pojawianie się mimowolnych, niejako „płynących” ruchów danych części ciała pacjenta. Ruchy pląsawicze są nieskoordynowane, pojawiają się one niespodziewanie i nie sposób nad nimi zapanować.

Pląsawica: przyczyny

Zasadniczą przyczyną pląsawicy są zaburzenia dotyczące ilości jednego z neuroprzekaźników w obrębie mózgowia – dopaminy. Jej nadmiar działający na struktury zawiadujące czynnościami ruchowymi (np. na jądra podstawne mózgu) może doprowadzać do występowania u pacjentów ruchów pląsawiczych.

Zazwyczaj przyczynami pląsawicy są schorzenia o podłożu dziedzicznym, takie jak:

  • choroba Huntingtona
  • neuroakantocytoza
  • niektóre typy ataksji rdzeniowo-móżdżkowej
  • choroby związane z gromadzeniem się żelaza w obrębie struktur ośrodkowego układu nerwowego
  • choroba Wilsona
  • ataksja Friedreicha
  • zespół Retta
  • choroby mitochondrialne

Poza powyżej wymienionymi genetycznymi przyczynami, podłożem pląsawicy mogą być również zaburzenia pojawiające się już w trakcie życia pacjentów. Przyczynami ruchów pląsawiczych bywają:

Pląsawica: diagnostyka

To, jakie badanie diagnostyczne zostaną wykonane w celu rozpoznania przyczyny pląsawicy, zależne jest od podejrzewanej etiologii problemu. W przypadku pacjentów, u których podejrzewa się podłoże genetyczne problemu, wykonane mogą zostać badania genetyczne wykrywające istnienie w ich materiale genetycznym określonych mutacji. Inne procedury diagnostyczne obejmują m.in. badania krwi, polegające na oznaczeniu wykładników zakażenia wirusem HIV czy też wykrycia ewentualnej obecności przeciwciał antyfosfolipidowych.

W diagnostyce pląsawicy wykorzystane mogą być również badania obrazowe. Przydatne są one szczególnie u tych pacjentów, u których ruchy pląsawicze pojawiają się w późnym okresie ich życia i bez uchwytnej przyczyny. W takiej sytuacji diagnostyka obrazowa może pozwolić na uwidocznienie np. zmian w obrębie mózgowia, do których doszło na skutek udaru.

Pląsawica: leczenie

Same ruchy pląsawicze nie podlegają leczeniu – są one objawem, a więc terapii podlegają schorzenia, które spowodowały wystąpienie tego ruchu mimowolnego. Jeżeli przyczyną pląsawicy były stosowane przez pacjenta leki, to już samo ich odstawienie może doprowadzić do ustąpienia problemu. W przypadku pląsawicy ciężarnych dochodzić może nawet do samoistnej remisji schorzenia.

Nieco odmienna jest terapia schorzeń o podłożu genetycznym, których jednym z objawów jest pląsawica. Niestety, w przypadku tych jednostek dostępne jest jedynie leczenie objawowe, a nie przyczynowe. Przykładowo, u chorych z pląsawicą Huntingtona do zmniejszenia częstości pojawiania się ruchów pląsawiczych może doprowadzić stosowanie przez pacjentów leków przeciwpsychotycznych (środki te są bowiem antagonistami receptorów dopaminergicznych, a to właśnie nadmierne ilości dopaminy w układzie nerwowym mogą doprowadzać do pląsawicy).

Pląsawica: rokowanie

Rokowanie u pacjentów z pląsawicą zależne jest od przyczyny wystąpienia tych ruchów mimowolnych. W przypadku pląsawicy Huntingtona rokowanie jest niepomyślne: przebieg tej jednostki z biegiem czasu zaostrza się, dodatkowo obecnie znane jest wyłącznie leczenie objawowe tej choroby. Inaczej jest w przypadku innych stanów wywołujących pląsawicę: w przypadkach, kiedy ruchy mimowolne pojawiły się w związku z farmakoterapią, ustąpić one mogą, jak już wspominano, po zaprzestaniu korzystania z takich leków. Podobna sytuacja dotyczy pląsawicy Sydenhama, która – dzięki temu, że dostępne są metody leczenia tej choroby – może ustępować, a wraz z nią zanikać mogą również i ruchy pląsawicze.

O autorze
lek. Tomasz Nęcki
Lek. Tomasz Nęcki

Absolwent kierunku lekarskiego na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu. Wielbiciel polskiego morza (najchętniej przechadzający się jego brzegiem ze słuchawkami w uszach), kotów oraz książek. W pracy z pacjentami skupiający się na tym, aby przede wszystkim zawsze ich wysłuchać i poświęcić im tyle czasu, ile potrzebują.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 10/2019 "Zdrowia" kreatywne podejście do seksu, podstępna borelioza, nowe terapie nowotworów, komu grozi cyberchondria, leki szkodzące urodzie, probiotyki w kiszonkach. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 10/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
Wiolkaicórka
|

U nas pląsawica była efektem nieleczonej celiakii, oczywiście nie dowiedziałam się tego od lekarza... Po przebadaniu i przejściu na dietę bg ogólny stan zdrowia bardzo się poprawił :)