Zgrzytanie zębami, czyli BRUKSIZM. Przyczyny, objawy, leczenie

2014-10-09 11:50 redakcja poradnikzdrowie.pl | Konsultacja: dr n. med. Jarosław Iwanicki, klinika ortodontyczna OrthoMed we Wrocławiu

Bruksizm czyli zgrzytanie zębami to problem, z którym zmaga się wiele osób i to nie zawsze świadomie. Bruksizm może mieć poważne skutki: problemy z kręgosłupem, wzrokiem, słuchem, bóle głowy. Leczenie bruksizmu jest wieloetapowe i wielospecjalistyczne.  

Twój partner albo współlokator skarżą się, że w nocy wydajesz nieprzyjemne dźwięki, przypominające... skrzypienie? Nie lekceważ tego. Zgrzytanie zębami, czyli bruksizm, to nie tylko uciążliwa dolegliwość na tle nerwowym.

Nieświadomość bruksizmu prowadzi do powikłań

Choroba staje się problemem społecznym. Skarży się na nią coraz więcej pacjentów. Specjaliści podejrzewają, że dotyka już ponad połowę populacji! Część osób nie wie nawet, że cierpi na bruksizm albo go po prostu bagatelizuje. Niestety wciąż niewiele chorych zdaje sobie sprawę, że zwykłe zgrzytanie zębów może mieć poważniejsze konsekwencje niż ścieranie szkliwa. Szkoda, bo nieleczone jest przyczyną silnych bóli głowy i twarzy, problemów z kręgosłupem, słuchem oraz wzrokiem. Często lekarze nie mogą znaleźć konkretnego winowajcy wszystkich dolegliwości, a okazuje się, że czasem wystarczy wizyta u dobrego ortodonty i neurologa.

Bruksizm: od zębów, przez kręgosłup, aż po stawy skokowe

Bruksizm to fachowa nazwa na mimowolne zaciskanie oraz zgrzytanie zębami. Gdy do tego dochodzi, człowiek zaciska szczękę nawet do 10 razy mocniej niż podczas np. jedzenia. Z czasem pojawiają się uszkodzenia zębów, przyzębia oraz stawów skroniowo - żuchwowych. Ale nie tylko. Zaburzenia równowagi w nadmiernie napiętych mięśniach żwaczowych i mimicznych, przez system szlaków powięziowych, oraz wspólny system unaczynienia i unerwienia, przekazywane są dalej do mięśni podpotylicznych, obręczy barkowej, mięśni przykręgosłupowych, mięśni obręczy biodrowej i dalej aż do okolic stawów skokowych.

Ten system transmisji napięć i objawów, jest doskonale znany fizjoterapeutom zajmującym się terapią manualną. Dysfunkcje stawów skroniowo-żuchwowych wpływają na pozostałe układy człowieka, dlatego bardzo często wady zgryzu współwystępują z wadami postawy. Kolejne zaburzenia równowagi napięć mięśniowych powodują stopniowe zmiany w układzie kostno-stawowym.

Bruksizm - przyczyny

Organizm człowieka składa się z różnych części połączonych w jedną całość. Dysfunkcja jakiegoś organu ma bezpośredni wpływ na inne układy. Bóle różnych okolic głowy, mięśni karku oraz mięśni okołokręgosłupowych i obręczy barkowej mogą być właśnie objawem bruksizmu. Wiele osób cierpiących na bóle głowy okolicy skroniowej i czołowej uważa że ma migrenę. W rzeczywistości u 80% osób te dolegliwości są spowodowane bruksizmem. Migrena jest chorobą o podłożu neurologiczno - naczyniowym. Podczas ataku dochodzi do zwężenia naczyń mózgowych, przy jednoczesnym wydzielaniu dużej ilości serotoniny. Silny ból jest jednym z jego objawów.

W przypadku bruksizmu, bóle głowy powstają w wyniku wzmożonego napięcia mięśni głowy i szyi. Źródłem tego napięcia są nadmierne i często asymetryczne przeciążenia w obrębie narządu żucia. Co je powoduje? Wady zgryzu, źle dopasowane plomby, mostki, protezy, korony albo ... żucie gumy. To nie wszystkie przyczyny. Lekarze uważają, że zaciskanie zębów jest schorzeniem psychosomatycznym, podobnie jak np. choroba wrzodowa żołądka. A więc powodem bruksizmu, poza czynnikiem "zwarciowym" jest też czynnik " psychiczny" czyli po prostu długotrwały stres i silne napięcie. Dopiero współistnienie tych dwóch czynników oraz swoistej podatności tkankowej prowadzi do wystąpienia pełnych objawów schorzenia.

Różne objawy bruksizmu

Zęby:

  • ścieranie i pękanie zębów
  • rozchwianie zębów
  • ubytki klinowe

Dziąsła:

  • zaniki przyzębia
  • krwawienia dziąseł
  • przygryzanie policzków
  • przygryzanie języka

Stawy skroniowo - żuchwowe:

  • bolesność okolicy stawów skroniowych lub kąta żuchwy
  • trzaski oraz przeskakiwanie żuchwy (nie zawsze) przy szerokim otwieraniu ust
  • zaburzony tor żuchwy przy otwieraniu lub zamykaniu ust
  • ograniczona ruchomość żuchwy

Mięśnie:

  • jedno lub obustronny przerost mięśni twarzy i ewentualnie szyi - tzw. "twarz kwadratowa"
  • bolesność samoistna lub uciskowa
  • przykurcze mięśniowe
  • ograniczona ruchomość głowy

Wzrok:

  • bolesność okolicy oczodołów
  • uczucie wysadzania oka
  • suchości oka
  • okresowe nieostre widzenie

Słuch:

  • szum w uszach
  • bóle ucha
  • zaburzenia równowagi

Diagnoza i leczenie bruksizmu

Objawy tego schorzenia są bardzo charakterystyczne, dlatego stosunkowo łatwo je zdiagnozować. - Wszelkiego rodzaju dysfunkcje zwarcia zębów oraz zaburzenia balansu sił żucia ujawnione w trakcie specjalistycznych testów świadczą o bardzo dużym prawdopodobieństwie występowania bruksizmu. - tłumaczy dr Jarosław Iwanicki. - Należy jednak pamiętać, że przyczyn jego powstawania jest wiele. Informacje uzyskane z wywiadu lekarskiego dotyczące stylu życia, typu pracy, konstrukcji psychicznej pacjenta, przebytych chorób i urazów, aktualnych "innych" dolegliwości znacznie ułatwiają i przyśpieszają postawienie prawidłowej diagnozy - dodaje.

Nie zawsze pomoże jeden specjalista. Leczenie jest wieloetapowe i wielospecjalistyczne. Oprócz opieki gnatofizjologicznej bardzo ważna jest współpraca ze stomatologami wszystkich specjalności, a przede wszystkim ortodontami i protetykami. Często lekarze polecają zakładanie na noc specjalnej nakładki na zęby, która uniemożliwia ścieranie, wyrównanie zgryzu oraz ... relaks i zmianę trybu życia. Dlatego istotna jest również współpraca z neurologiem, psychologiem i terapeutą manualnym, oraz z ekspertami z wielu innych dziedzin, jeżeli pacjent cierpi na dodatkowe schorzenia.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 9/2019 "Zdrowia": jak leczyć schorzenia stóp, fakty o chorobie Hashimoto, czerniak pokonany, miłość w jesieni życia, co mówią nasze sny, pomidory palce lizać. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i praktycznych wskazówek!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 9/2019
KOMENTARZE
Monia
|

Warto się udać do specjalisty a nie kupować szynę przez internet, szyna powinna być idealnie dopasowana do zębów. Ja swoja robiłam w Krakowie i dolegliwości i bóle w okolicy twarzy po kilku dniach się znacznie zmniejszyly, po czym ustąpiły. Polecam wybrać się do specjalisty!

Ula
|

Sama mam problem ze zgrzytaniem zębami. Poszłam do swojego dentysty z CMP dent, który zasugerował mi nałożenie nakładek na noc, bo ścierałam sobie zęby do tego stopnia, że musiałam co trochę nadlewać sobie jednego zęba. Po nałożeniu nakładek nie mam już tego problemu.

Bożena
|

Zgrzytanie zębami to faktycznie dość poważny problem. Mój mąż też przez lata z tym walczył i pomocy zaczęliśmy szukać w zasadzie tylko dlatego, że nas to denerwowało.

Galeria Uśmiechu
|

Tą tanią nakładkę zakupioną przez internet można "dopasować" tak jak wspomniano w innym komentarzu. Jednak nie o takie dopasowanie nam chodzi. Może i zaoszczędzimy, ale na czym? - na własnym zdrowiu. To idealny "sprzęt" umożliwiający nam trenowanie naszych mięśni, a to nie na tym nam zależy. Wręcz przeciwnie, szyna powinna być nieco twardsza i tylko ta wykonana w profesjonalnym gabinecie pomoże nam osiągnąć długoterminowe efekty.

facepalm
|

górna szczęka ;)

I
|

Jest dołączona instrukcja jak dopasować ją indywidualnie do zgryzu. Mój mąż ja ma taką nakładkę z allegro i w końcu mogę sie wyspać: -)

BOULI
|

Właśnie wczoraj dowiedziałem się od dentysty, że nakładki bokserskie gumowe są dla mięśni jak hantle na siłowni, więc tylko wzmacniają ich siłę, co prawda zapobiegają ścieraniu się zębów ale zwiększają siłę nacisku szczęk

Aga
|

Taką nakładkę robi się indywidualnie "na miarę". Dentysta, albo protetyk bierze najpierw wycisk twoich zębów i dokładnie w takim kształcie robi szynę (nakładkę). Jeśli kupisz w necie, do czyich zębów będzie pasować?

wislak
|

Mój dentysta zaproponował mi żelowa nasadka na żeby za 300 zł.a na necie jest ta sama za 20 +przesyłka.

Zorc
|

Ja kupuje sobie i spie w szczece bokserskiej, ochraniaczu na zeby do sportow walki. Polecam dziala