- Nerwiak Mortona to nienowotworowe zgrubienie tkanki otaczającej nerwy biegnące do palców stopy
- Charakterystycznym objawem jest wrażenie obecności ciała obcego pod stopą oraz ból podczas chodzenia
- Ryzyko schorzenia zwiększa noszenie butów na wysokim obcasie, wąskie czubki oraz intensywne bieganie
- Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje zarówno diagnostykę, jak i ewentualny zabieg wycięcia bolesnej zmiany
Nerwiak Mortona. Co to jest i skąd bierze się uczucie kamyka w bucie?
Nerwiak Mortona, mimo groźnie brzmiącej nazwy, nie jest nowotworem. To zgrubienie tkanki otaczającej nerw biegnący do palców stopy. Najczęściej powstaje między trzecim a czwartym palcem, czyli w tzw. trzeciej przestrzeni międzypalcowej.
Najczęściej pojawia się wrażenie „kamyka w bucie” albo zwiniętej skarpetki pod przodostopiem. American Academy of Orthopaedic Surgeons podaje, że dolegliwości zwykle nasilają się podczas chodzenia. Przyczyną jest ucisk lub drażnienie nerwu, które prowadzi do obrzęku i narastania tkanki wokół niego.
Nerwiak Mortona - kto jest w grupie ryzyka?
Ryzyko nerwiaka Mortona zwiększa kilka czynników, a jednym z najważniejszych jest obuwie. Mayo Clinic zwraca uwagę, że buty na wysokim obcasie i modele z wąskimi czubkami mocniej obciążają palce oraz przodostopie. To sprzyja uciskowi nerwu i nasileniu dolegliwości.
Częściej problem dotyczy też osób aktywnych oraz tych z określonymi wadami budowy stóp. Przy sportach obciążających, takich jak bieganie czy trucht, przodostopie może być narażone na powtarzające się mikrourazy. Ryzyko zwiększają także poniższe cechy i aktywności:
- uprawianie sportów wymagających ciasnego obuwia, np. narciarstwa lub wspinaczki
- posiadanie haluksów lub palców młotkowatych
- zmaganie się z płaskostopiem lub bardzo wysokim sklepieniem stopy
Diagnostyka nerwiaka Mortona. Jak wygląda wizyta u specjalisty?
Przy bólu lub charakterystycznym „klikaniu” w stopie lekarz zwykle zaczyna od wywiadu i badania. W trakcie wizyty może uciskać określone miejsca, żeby sprawdzić, czy pojawią się typowe dolegliwości. Ważną wskazówką jest objaw Muldera, czyli wyczuwalne kliknięcie lub trzeszczenie podczas uciskania przodostopia.
NCBI Bookshelf podaje, że tkliwość między palcami należy do najbardziej czułych objawów sugerujących nerwiaka Mortona. W polskim systemie ochrony zdrowia, zgodnie z obwieszczeniem Ministra Zdrowia, procedury diagnostyki i leczenia nerwów obwodowych są ujęte w świadczeniach gwarantowanych. W razie wskazań można wykonać badania diagnostyczne, a także biopsję lub wycięcie zmiany.
Nerwiak Mortona - jak złagodzić ból bez operacji?
Leczenie nerwiaka Mortona zwykle zaczyna się od metod zachowawczych, bez operacji. Warto ograniczyć aktywności, które nasilają ból, i przyjrzeć się noszonym butom. Mayo Clinic podkreśla, że kluczowe jest unikanie wysokich obcasów, bo mocniej obciążają przodostopie.
Żeby zmniejszyć ból i poprawić komfort chodzenia, pomocne bywają:
- wybieraj buty z szerokimi noskami, które dają palcom swobodę i nie ściskają stopy
- stosuj specjalne wkładki ortopedyczne (gotowe lub robione na zamówienie), które amortyzują przód stopy
- dawaj stopom czas na odpoczynek po dłuższym spacerze lub wysiłku
Operacja nerwiaka Mortona i leczenie na NFZ. Kiedy jest potrzebne?
Gdy zmiana obuwia i wkładki nie przynoszą poprawy, a ból utrudnia codzienne funkcjonowanie, lekarz może zaproponować operację. W Polsce takie leczenie jest finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. W wykazie procedur medycznych opublikowanym w Dzienniku Ustaw zabieg figuruje jako „wycięcie nerwiaka obwodowego (Mortona)”.
Decyzję o zabiegu zwykle poprzedza próba leczenia zachowawczego. Jeśli pojawia się pieczenie, drętwienie albo wrażenie kamyka w bucie, warto umówić wizytę u ortopedy lub podologa. Szybka reakcja i zmiana nawyków związanych z obuwiem mogą zmniejszyć dolegliwości i ograniczyć ryzyko operacji.
8
Źródła:
