Cytomegalia (CMV): co to jest i dlaczego często nie daje objawów?
Cytomegalia to zakażenie wirusem CMV, należącym do tej samej rodziny co wirusy opryszczki. Do kontaktu z CMV dochodzi u wielu osób w ciągu życia. Po zakażeniu wirus może pozostać w organizmie w formie uśpionej i przez długi czas nie powodować żadnych dolegliwości.
Większość zakażonych dorosłych nie ma objawów i nie wie o infekcji. U zdrowej osoby układ odpornościowy zwykle kontroluje wirusa i nie dopuszcza do rozwoju dolegliwości. Informacja o przebytej infekcji najczęściej wychodzi na jaw dopiero w badaniach krwi wykrywających przeciwciała.
Jak dochodzi do zakażenia CMV? Najczęstsze drogi przenoszenia
CMV przenosi się przez bezpośredni kontakt z płynami ustrojowymi osoby zakażonej. Wirus może być obecny m.in. w ślinie, moczu, krwi, łzach, a także w nasieniu i mleku matki. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) podaje, że CMV może być wydalany z organizmu przez wiele miesięcy po infekcji.
Na zakażenie częściej narażone są osoby mające częsty kontakt z małymi dziećmi, np. rodzice i opiekunowie w żłobkach. Dzieci mogą wydalać wirusa w ślinie i moczu, dlatego ryzyko wiąże się także z codziennymi czynnościami higienicznymi. Do zakażenia u dorosłych może dojść również podczas kontaktów seksualnych, a rzadziej w związku z transfuzją krwi lub przeszczepem narządu.
Objawy cytomegalii u dorosłych: gorączka, zmęczenie, powiększone węzły
U zdrowych dorosłych zakażenie CMV najczęściej przebiega bezobjawowo. Gdy pojawiają się dolegliwości, zwykle są łagodne i łatwo pomylić je z przeziębieniem lub grypą. CDC wymienia najczęstsze objawy:
- stan podgorączkowy lub gorączkę
- uczucie silnego zmęczenia i osłabienia
- ból gardła
- powiększenie węzłów chłonnych
Rzadko infekcja CMV może przyjąć cięższy przebieg, np. w formie mononukleozy. Zdarza się też zapalenie wątroby, które wiąże się z gorszym samopoczuciem i odchyleniami w wynikach badań laboratoryjnych. U większości zdrowych osób dolegliwości ustępują samoistnie i nie pozostawiają trwałych następstw.
CMV przy osłabionej odporności: możliwe powikłania narządowe
Większe ryzyko pojawia się wtedy, gdy układ odpornościowy jest wyraźnie osłabiony, np. przez choroby przewlekłe lub leki hamujące odporność. W takiej sytuacji CMV może atakować narządy i prowadzić do ciężkich powikłań. Mayo Clinic wymienia m.in.:
- zapalenie siatkówki, które może doprowadzić do utraty wzroku
- schorzenia układu pokarmowego, w tym zapalenie okrężnicy lub przełyku
- zapalenie wątroby
- zapalenie płuc
- problemy z układem nerwowym, w tym zapalenie mózgu
U osoby z bardzo słabą odpornością cytomegalia stanowi większe zagrożenie niż u osób zdrowych. W takich warunkach wirus może się uaktywnić i zacząć uszkadzać tkanki. Taka sytuacja zwykle wymaga pilnej oceny lekarskiej i leczenia przeciwwirusowego, aby ograniczyć ryzyko trwałych powikłań.
Badania na cytomegalię (CMV): przeciwciała IgG i IgM oraz PCR
W Polsce kontakt z CMV jest częsty. Dane opublikowane w serwisie MDPI wskazują, że kontakt z wirusem miało nieco ponad 70 proc. Polaków. W badaniu z udziałem 909 kobiet w wieku rozrodczym prawie 64 proc. miało przeciwciała sugerujące przebyte zakażenie.
Kontakt z CMV sprawdza się w badaniach krwi. Merck Manual podaje, że najczęściej wykonuje się testy serologiczne wykrywające przeciwciała IgM i IgG albo badanie PCR, które wykrywa materiał genetyczny wirusa. Przy planowaniu ciąży lub obniżonej odporności taki wynik pomaga lepiej ocenić ryzyko i zaplanować dalsze postępowanie.
7
Źródła:
