- Wybudzenie z silnym kołataniem serca to nagłe uczucie walenia lub przeskakiwania tętna podczas nocnego odpoczynku
- Do najczęstszych przyczyn należą nadmiar kofeiny, stres, palenie papierosów oraz przyjmowanie niektórych leków na katar
- Problemy z tarczycą, niedobory potasu lub bezdech senny mogą bezpośrednio wywoływać zaburzenia rytmu serca
- Pilna pomoc medyczna jest niezbędna, gdy kołataniu towarzyszy silny ból w klatce piersiowej lub duszność
- Według informacji NFZ lekarz rodzinny może zlecić badanie EKG oraz Holter w celu wykrycia nieprawidłowości
Kołatanie serca w nocy. Jak to się objawia i skąd się bierze?
Kołatanie serca, które wybudza w nocy, bywa opisywane jako walenie, łomotanie albo przeskakiwanie rytmu w klatce piersiowej. Czasem chodzi o bardzo szybkie tętno, a czasem o wrażenie, że serce bije wyjątkowo mocno, co łatwiej zauważyć w nocnej ciszy. Taki epizod potrafi przestraszyć, ale sam w sobie nie zawsze oznacza poważną chorobę serca.
W praktyce chodzi o to, że nagle zaczynasz wyraźnie czuć pracę serca, choć na co dzień nie zwracasz na nią uwagi. W nocy, kiedy ciało jest w spoczynku, nawet krótkie przyspieszenie tętna może wybudzić i dać uczucie dezorientacji. MedlinePlus Medical Encyclopedia podaje, że przyczyną mogą być zarówno emocje, jak i czynniki fizyczne, na przykład styl życia lub przyjmowane substancje.
Najczęstsze przyczyny kołatania serca w nocy: stres, kofeina, alkohol i leki
Przy nocnym kołataniu serca najpierw warto sprawdzić, czy nie chodzi o codzienne nawyki i dietę. Często nie wynikają one z wady serca, tylko z czynników, które pobudzają układ nerwowy, na przykład stresu albo używek. Kołatanie mogą też nasilać niektóre leki i substancje:
- nadmiar kofeiny wypijanej w ciągu dnia lub późnym popołudniem
- spożywanie alkoholu, zwłaszcza w większych ilościach przed snem
- przyjmowanie nikotyny w postaci papierosów lub e-papierosów
- zażywanie leków na katar (dekongestantów) zawierających pseudoefedrynę lub fenylefrynę
- stosowanie niektórych tabletek wspomagających odchudzanie
- używki o działaniu stymulującym, takie jak kokaina czy metamfetamina
Kołatanie może też wywołać gorączka albo intensywny wysiłek wykonany tuż przed snem. W takich sytuacjach serce pracuje szybciej i łatwiej o nagłe wybudzenie.
Kołatanie serca w nocy a choroby: tarczyca, potas, bezdech senny
Czasem nocne kołatanie serca jest objawem problemu zdrowotnego i wtedy warto skonsultować je z lekarzem. Przyczyną mogą być zaburzenia rytmu związane z układem krążenia, na przykład problemy z zastawkami, w tym wypadanie zastawki mitralnej. Kołatanie może też wynikać z innych zaburzeń w organizmie, dlatego w diagnostyce bierze się pod uwagę różne możliwe przyczyny:
- nadczynność tarczycy, która przyspiesza metabolizm i pracę serca
- nieprawidłowy poziom potasu we krwi, co zaburza impulsy elektryczne
- niski poziom tlenu we krwi, na przykład przy bezdechu sennym
- choroba niedokrwienna serca lub inne wady strukturalne
- stosowanie leków na astmę lub nadciśnienie tętnicze
MedlinePlus zwraca też uwagę, że kołatanie serca może być działaniem niepożądanym leków przyjmowanych z innych powodów. Jeśli zauważysz, że objawy nasiliły się po rozpoczęciu nowej terapii, omów to z lekarzem prowadzącym.
Kołatanie serca w nocy - kiedy dzwonić po pogotowie?
Nie każde kołatanie serca jest groźne, ale są objawy, które mogą oznaczać stan zagrożenia życia. Jeśli pojawiają się w nocy, nie czekaj do rana i nie testuj domowych sposobów, tylko wezwij pomoc medyczną. MedlinePlus Medical Encyclopedia wskazuje, że pilna interwencja jest potrzebna, gdy kołataniu towarzyszy:
- silny ból w klatce piersiowej lub uczucie ucisku
- utrata przytomności lub nagłe omdlenie
- silna duszność i trudności z zaczerpnięciem powietrza
- nietypowe, zimne poty występujące bez wyraźnej przyczyny
- zawroty głowy i silne uczucie oszołomienia
W takiej sytuacji liczy się szybka reakcja. Nawet jeśli objawy ustąpią przed przyjazdem pomocy, nadal wymagają oceny medycznej.
Jakie badania zleci lekarz rodzinny przy kołataniu serca w nocy?
Diagnostyka nocnych kołatań serca zwykle zaczyna się u lekarza rodzinnego w ramach POZ. NFZ informuje, że w ramach opieki koordynowanej lekarz POZ może zlecić badania potrzebne do ustalenia przyczyny dolegliwości. Najczęściej wchodzi w grę:
- podstawowe badanie EKG oraz badania laboratoryjne krwi (morfologia, tarczyca, potas, magnez)
- badanie Holter EKG, które monitoruje pracę serca przez 24, 48 lub 72 godziny, także podczas snu
- ECHO serca, czyli badanie USG pozwalające ocenić budowę serca
- konsultację z kardiologiem, jeśli wyniki badań będą niepokojące
- stworzenie Indywidualnego Planu Opieki Medycznej (IPOM) dopasowanego do stanu zdrowia
American Family Physician podaje, że w wykrywaniu zaburzeń rytmu pomocne jest dłuższe monitorowanie metodą Holtera. Dzięki temu lekarz może sprawdzić zapis pracy serca także w czasie snu i porównać go z momentem, w którym doszło do wybudzenia.
Co pomaga na kołatanie serca w nocy?
Jeśli badania wykluczyły poważną chorobę, najczęściej pomaga zmiana nawyków i proste metody wyciszenia przed snem. Ponieważ stres jest częstym wyzwalaczem kołatania, do wieczornej rutyny warto dodać spokojne ćwiczenia oddechowe lub medytację. Pomaga też ograniczenie kofeiny i nikotyny w drugiej połowie dnia oraz regularny ruch, najlepiej rano albo po południu.
Gdy w nocy obudzisz się z kołataniem serca, postaraj się nie nakręcać lęku, bo to zwykle dodatkowo przyspiesza tętno. Usiądź, weź kilka spokojnych oddechów i wypij parę łyków wody. Jeśli lekarz wykluczył poważne przyczyny, spróbuj potraktować epizod jako przejściowy i wrócić do odpoczynku.
W galerii poniżej znajdziesz listę produktów, które najbardziej szkodzą sercu
7
Źródła:
