Nerwica serca a ból w klatce piersiowej. Jak odróżnić objawy stresu od zawału?

Nagły ucisk albo kłucie w klatce piersiowej potrafią przestraszyć, bo kojarzą się z zawałem. Czasem jednak za bólem stoi silny lęk lub przewlekły stres, czyli tzw. nerwica serca. Warto znać typowe różnice między atakiem paniki a objawami kardiologicznymi i reagować szybko, gdy ból jest ostry lub towarzyszy mu duszność.

Mężczyzna siedzący przy biurku trzyma dłoń na klatce piersiowej z grymasem bólu. O nerwicy serca czytaj na Poradnik Zdrowie.
Autor: Zdjęcie poglądowe/ Wygenerowane przez AI Mężczyzna przy biurku trzymający się za klatkę piersiową.
  • Nerwica serca to reakcja układu nerwowego na stres, która fizycznie naśladuje objawy zawału mięśnia sercowego
  • Atak paniki zazwyczaj osiąga szczyt w ciągu 20 minut, a ból zawałowy często narasta powoli
  • Według American Heart Association odpowiednia psychoterapia może zmniejszyć częstość bólów w klatce o 32 proc
  • NFZ zaleca natychmiastowe wezwanie pomocy w przypadku wystąpienia nagłego i ostrego bólu w klatce piersiowej
  • Nerwica serca: objawy podobne do zawału

    Nerwica serca to potoczne określenie objawów, które wyglądają jak problem kardiologiczny, choć samo serce nie jest uszkodzone. Pojawia się ból lub dyskomfort w klatce piersiowej, a źródłem dolegliwości bywa reakcja układu nerwowego na silny stres, lęk albo trudne emocje. Organizm uruchamia alarm, jak przy realnym zagrożeniu, dlatego objawy mogą być bardzo odczuwalne.

    Trudność polega na tym, że objawy nerwicy serca mogą być bardzo podobne do objawów zawału. Cedars-Sinai wskazuje m.in. ucisk w klatce piersiowej, duszność i silne poczucie zagrożenia. Bez badań trudno to rozróżnić, dlatego same objawy często nie dają pewnej odpowiedzi.

    Gadaj Zdrów - lęk i zaburzenia lękowe

    Atak paniki czy zawał: jak rozpoznać różnice w objawach

    W rozróżnieniu pomaga czas i sposób narastania dolegliwości. Ból zawałowy częściej zaczyna się stopniowo i przechodzi w silny ucisk, ściskanie albo uczucie ciężaru, a przy wysiłku może się nasilać. Atak paniki zwykle pojawia się gwałtownie i osiąga szczyt w ciągu około 10–20 minut.

    Znaczenie ma też to, czy ból promieniuje. Przy zawale często „idzie” do lewego ramienia, szyi albo szczęki. Cedars-Sinai podaje, że w obu stanach mogą wystąpić także:

    • ból lub ucisk w klatce piersiowej
    • duszność i problemy z oddychaniem
    • zawroty głowy lub mroczki przed oczami
    • intensywne pocenie się
    • mrowienie w dłoniach lub klatce piersiowej
    • uczucie mdlenia.

    Ból w klatce piersiowej ze stresu: skąd się bierze

    Silny lęk uruchamia w organizmie reakcję „walcz lub uciekaj”. Do krwi trafiają wtedy hormony stresu, m.in. adrenalina i kortyzol, a ciało jest w gotowości do działania. Cleveland Clinic wyjaśnia, że ból w okolicy żeber bywa skutkiem skurczów mięśni międzyżebrowych, które napinają się pod wpływem stresu.

    Lęk może też nasilać szybki, płytki oddech, czyli hiperwentylację. Wtedy serce zaczyna bić szybciej i mocniej, co wiele osób odczuwa jako kołatanie. To zwykle element reakcji stresowej organizmu, nawet jeśli doznania są bardzo nieprzyjemne.

    Badania przy bólu w klatce piersiowej: EKG i badania krwi

    Przy bólu w klatce piersiowej w pierwszej kolejności sprawdza się, czy nie doszło do zawału, bo to stan zagrożenia życia. Podstawowym badaniem jest elektrokardiogram (EKG). Mayo Clinic podkreśla, że to szybki test pokazujący rytm serca i mogący wskazać cechy uszkodzenia mięśnia sercowego.

    Uzupełnieniem są badania krwi. Przy uszkodzeniu serca w czasie zawału do krwi uwalniają się charakterystyczne białka, więc wynik pomaga ocenić, czy przyczyną bólu jest incydent kardiologiczny. Zestawienie EKG i badań krwi ułatwia personelowi medycznemu decyzję, czy potrzebne jest leczenie kardiologiczne, czy raczej dalsza diagnostyka w innym kierunku.

    Ostry ból w klatce piersiowej: kiedy jechać na SOR

    NFZ zaleca, aby przy nagłym i ostrym bólu w klatce piersiowej nie zwlekać z wezwaniem karetki lub zgłoszeniem się na Szpitalny Oddział Ratunkowy (SOR). Nie warto diagnozować się samodzielnie, zwłaszcza gdy ból jest bardzo silny, pojawiają się duże trudności w oddychaniu albo obfite poty. Na SOR o kolejności przyjęcia decyduje stan pacjenta oceniany w triażu.

    W triażu przydziela się kolor, który określa pilność pomocy. Czerwony oznacza pomoc natychmiastową, a pomarańczowy zwykle wiąże się z oczekiwaniem do 10 minut. Przy niepokojących objawach bezpieczniej jest poddać się ocenie medycznej niż czekać, aż dolegliwości miną same.

    Nerwica serca: co pomaga na ból i lęk

    Jeśli badania nie potwierdzają choroby serca, a ból w klatce piersiowej wraca, pomocna może być psychoterapia. American Heart Association wskazuje terapię poznawczo behawioralną (CBT) jako jedną z najskuteczniejszych metod w takich sytuacjach. Według danych przytaczanych przez tę organizację psychoterapia może zmniejszyć częstość bólu w klatce piersiowej o około 32 proc. w ciągu trzech miesięcy.

    Leki przeciwlękowe nie u każdego przynoszą wyraźną poprawę, dlatego ważne jest szukanie źródła stresu. Pomocnym krokiem bywa nauka technik głębokiego oddychania, które wspierają uspokojenie układu nerwowego. Gdy badania potwierdzają, że serce jest zdrowe, łatwiej przerwać błędne koło lęku i nasilenia objawów.

    Źródła: