- Zmiany zwykle tworzą drobne grudki i krostki wokół ust, nosa lub oczu
- Skóra może piec, swędzieć, łuszczyć się i być wyraźnie napięta
- Nawroty często wiążą się ze stosowaniem na twarz miejscowych leków steroidowych
- W pielęgnacji ważniejsze od intensywnego oczyszczania są łagodne kosmetyki, ograniczenie produktów drażniących i cierpliwość
Okołoustne zapalenie skóry. Objawy podobne do trądziku
Okołoustne zapalenie skóry najczęściej daje drobne, czerwone lub cieliste grudki, czasem także małe krostki. Pojawiają się przede wszystkim wokół ust, ale zmiany mogą obejmować również okolice nosa i oczu. Charakterystyczne jest to, że wąski pasek skóry bezpośrednio przy ustach często pozostaje bez zmian.
Oprócz widocznej wysypki skóra bywa sucha, szorstka i łuszcząca się. Może swędzieć, piec lub powodować uczucie ściągnięcia, zwłaszcza po umyciu twarzy albo nałożeniu kosmetyku. W przeciwieństwie do typowego trądziku zwykle nie ma zaskórników, a bolesne, głębokie guzki należą do rzadkości.
Podobne objawy mogą dawać trądzik różowaty, kontaktowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry oraz podrażnienie po kosmetykach. Jeśli wysypka wygląda nietypowo, szybko się rozszerza, sączy się lub obejmuje okolice powiek, nie warto rozpoznawać jej wyłącznie na podstawie zdjęć znalezionych w internecie.
Co sprzyja okołoustnemu zapaleniu skóry? Najczęstsze przyczyny nawrotów
Dokładna przyczyna nie jest w pełni poznana. Wiadomo jednak, że problemowi może sprzyjać osłabienie bariery ochronnej skóry oraz jej miejscowe podrażnianie. Najsilniej z tym problemem wiąże się stosowanie na twarz miejscowych leków steroidowych, także preparatów z hydrokortyzonem kupowanych bez recepty. Po odstawieniu takiego leku zmiany mogą na krótko wyraźnie się nasilić. Nie należy jednak samodzielnie wracać do jego stosowania.
Nawrotom mogą sprzyjać również liczne kosmetyki nakładane warstwowo, ciężkie kremy tworzące na skórze szczelną warstwę, filtry przeciwsłoneczne, produkty do makijażu oraz substancje zapachowe. U części osób znaczenie mają pasty do zębów, preparaty do nosa lub inhalatory ze steroidem, a także upał, wiatr i promieniowanie UV. Nie każdy z tych czynników nasila zmiany u wszystkich osób. Warto więc sprawdzić, jakie produkty lub leki pojawiły się w pielęgnacji i codziennej rutynie tuż przed wystąpieniem wysypki.
Leku steroidowego przepisanego przez lekarza nie należy odstawiać na własną rękę, szczególnie gdy jest używany z powodu innej choroby skóry. Lekarz może zalecić stopniowe ograniczanie preparatu albo zmianę leczenia. Po użyciu steroidu w aerozolu do nosa lub inhalatora ze steroidem warto opłukać wodą okolice ust i twarzy, aby ograniczyć kontakt leku ze skórą.
Jak pielęgnować skórę przy okołoustnym zapaleniu?
Podczas zaostrzenia pielęgnacja powinna ograniczać się do kilku łagodnych kroków. Celem nie jest wysuszenie krostek ani intensywne złuszczanie, lecz ograniczenie kolejnych bodźców drażniących. Im więcej kosmetyków o intensywnym działaniu nakładasz na podrażnioną skórę, tym trudniej ustalić, co nasila zmiany.
Do czasu ustąpienia podrażnienia warto ograniczyć pielęgnację do kilku podstawowych kroków:
- Mycie twarzy letnią wodą albo łagodnym preparatem bez mydła i substancji zapachowych.
- Delikatne osuszanie skóry przez przykładanie do niej czystego ręcznika, bez pocierania.
- Odstawienie peelingów, szczoteczek sonicznych, kosmetyków z kwasami lub retinoidami oraz produktów zawierających alkohol.
- Ograniczenie podkładów, pudrów, ciężkich kremów i tłustych maści nakładanych na miejsca objęte zmianami.
- Wybieranie prostych, bezzapachowych produktów i wprowadzanie ich pojedynczo dopiero po poprawie stanu skóry.
Jeśli skóra jest bardzo sucha, można zastosować lekki, bezzapachowy krem nawilżający i przez kilka dni obserwować reakcję skóry. Tłuste, szczelne warstwy ochronne nie zawsze są dobrym wyborem, ponieważ mogą nasilać problem. Jeśli konieczne jest użycie filtra przeciwsłonecznego, warto wprowadzić go ostrożnie i nie testować tego samego dnia kilku nowych produktów.
Kiedy zgłosić się do dermatologa z wysypką wokół ust?
Warto zgłosić się do dermatologa, gdy wysypka nie słabnie mimo uproszczenia pielęgnacji, rozszerza się na okolice oczu albo regularnie wraca. Konsultacja jest potrzebna również wtedy, gdy wcześniej stosowano miejscowy lek steroidowy. Sposób jego odstawiania i dalsze leczenie mogą wymagać indywidualnego ustalenia. Lekarz ocenia wygląd zmian i w razie potrzeby odróżnia je od alergii kontaktowej, trądziku różowatego czy zakażenia.
Leczenie może obejmować leki nakładane na skórę lub przyjmowane doustnie, zależnie od nasilenia zmian, wieku oraz ciąży lub karmienia piersią. Poprawa zwykle nie następuje z dnia na dzień, a terapia bywa prowadzona przez kilka tygodni. Zamiast maskować wysypkę kolejnymi kosmetykami, lepiej ograniczyć czynniki drażniące i zanotować, po jakich produktach lub lekach zmiany się nasilały. Leczenie warto dobrać po potwierdzeniu rozpoznania.
4
Źródła:
