- Składniki napojów energetycznych zwiększają ciśnienie krwi i mogą wywoływać nieprzyjemne uczucie wyrywania się serca
- Z energetyków korzysta niemal co czwarty dorosły Polak oraz ponad połowa osób w wieku od 18 do 24 lat
- Silne stymulanty potrafią ujawnić nieznane dotąd wady serca, takie jak na przykład zespół długiego QT
- Ból w klatce piersiowej lub duszności po spożyciu napoju wymagają wezwania natychmiastowej pomocy medycznej
Kołatanie serca po energetyku. Co to jest i skąd się bierze?
Kołatanie serca to uczucie, że serce bije za mocno, za szybko albo nierówno. Wiele osób opisuje to jako „wyrywanie się” serca z klatki piersiowej albo chwilowe przeskakiwanie rytmu. Energetyki zawierają wysokie dawki kofeiny i dodatki stymulujące, takie jak guarana, tauryna czy L-karnityna, które mają szybko pobudzić organizm.
Za takie objawy odpowiada wpływ stymulantów na układ nerwowy i krążenia. Jak opisuje przegląd w czasopiśmie Nutrients, składniki energetyków mogą podnosić ciśnienie krwi i przyspieszać oddech, co odbija się na pracy serca. U części osób „zastrzyk energii” kończy się drżeniem rąk i wyraźnym kołataniem, które po prostu niepokoi.
Bezsenność i niepokój po energetyku. Dlaczego się pojawiają?
Problemy ze snem po energetykach wynikają głównie z działania kofeiny na mózg. Kofeina blokuje receptory związane z odczuwaniem zmęczenia, przez co organizm zostaje w stanie pobudzenia, mimo że pora na odpoczynek już minęła. W bazie StatPearls bezsenność i lęk wymieniane są jako częste, łagodne skutki uboczne nadmiaru kofeiny.
Poza kofeiną energetyki często zawierają też guaranę, która może nasilać i wydłużać efekt pobudzenia. W jej składzie są m.in. teobromina i teofilina, które wzmacniają działanie stymulujące. Wypity po południu lub wieczorem napój może więc utrudniać zaśnięcie i „wycinać” głębsze, regenerujące fazy snu.
Ile kofeiny to za dużo? Kiedy dawka robi się niebezpieczna
Reakcja na kofeinę jest indywidualna, ale są dawki, które wiążą się z realnym ryzykiem. W StatPearls podano, że dawka toksyczna, przy której mogą pojawić się bardzo poważne skutki zdrowotne, to około 1,2 g kofeiny. To dużo, jednak u osób wrażliwych oraz u dzieci niepokojące objawy mogą wystąpić także po znacznie mniejszych ilościach.
Wysokie dawki stymulantów zwiększają wyrzut adrenaliny i noradrenaliny. Skutkiem może być nie tylko bezsenność, ale też inne objawy:
- drżeniem mięśni
- zaczerwienieniem twarzy
- nasileniem drażliwości
- zaburzeniami rytmu serca
- pobudzeniem psychoruchowym
Ukryta wada serca a energetyki. Kiedy mogą „odmaskować” problem?
Czasem kołatanie serca po energetyku nie jest tylko chwilową reakcją organizmu. Prace omawiane w czasopiśmie Nutrients (MDPI) sugerują, że takie napoje mogą „odmaskować” ukryte wady serca. Jednym z opisywanych przykładów jest wrodzony zespół długiego QT typu 1, który może ujawnić się po dużej dawce kofeiny.
Jeśli po energetyku długo utrzymuje się uczucie „trzepotania” w klatce piersiowej albo pojawia się ból w klatce piersiowej, może to sugerować arytmię lub nadciśnienie tętnicze. W literaturze medycznej opisywano przypadki migotania przedsionków u młodych, wcześniej zdrowych osób po takich napojach. To sytuacja, w której stymulant może ujawnić problem, który wcześniej nie dawał wyraźnych objawów.
Kto w Polsce pije energetyki najczęściej? Dane dla dorosłych i nastolatków
Energetyki są ogólnodostępne, ale najczęściej sięgają po nie młodzi dorośli. Z danych opublikowanych w Annals of Agricultural and Environmental Medicine (AAEM) wynika, że około 28 proc. dorosłych Polaków pije takie napoje. W grupie 18–24 lata deklaruje to 56 proc. badanych.
Rodzice i opiekunowie powinni zwrócić uwagę na nawyki nastolatków. Mimo zakazu sprzedaży energetyków osobom niepełnoletnim, badania z 2025 roku wykazały, że około 40 proc. osób w wieku 12–17 lat piło je w ostatnim miesiącu. Część nastolatków kupuje takie napoje przez dorosłych znajomych albo w miejscach, w których wiek nie jest dokładnie weryfikowany.
Kołatanie serca po energetyku. Kiedy trzeba pilnie wezwać pomoc?
W wielu przypadkach kołatanie serca po energetyku mija, gdy organizm poradzi sobie z kofeiną. Są jednak sytuacje, w których nie należy czekać i trzeba szybko szukać pomocy medycznej. Mayo Clinic wskazuje, że pilna konsultacja jest potrzebna, jeśli kołataniu towarzyszą:
- ból lub silny dyskomfort w klatce piersiowej
- omdlenie lub nagła utrata przytomności
- bardzo silne duszności i trudności z oddychaniem
- nasilone zawroty głowy
Jeśli takie objawy pojawią się u nas lub u kogoś bliskiego, należy natychmiast wezwać pomoc albo jechać na najbliższy Szpitalny Oddział Ratunkowy. Jeśli po energetykach regularnie czujemy kołatanie serca lub nie możemy zasnąć, najbezpieczniej jest z nich zrezygnować. Zamiast tego lepiej postawić na sen i zbilansowaną dietę.
W galerii poniżej znajdziesz listę produktów, które najbardziej szkodzą sercu
7
Źródła:
