- Wodogłowie normotensyjne, czyli zespół Hakima, polega na ucisku tkanki mózgowej przez nadmiar płynu mózgowo-rdzeniowego
- Triada objawów obejmuje charakterystyczny chód magnetyczny, spowolnienie funkcji umysłowych oraz problemy z trzymaniem moczu
- W przeciwieństwie do choroby Alzheimera problemy z poruszaniem się pojawiają się tutaj zazwyczaj jako pierwsze
- Według serwisu StatPearls kluczowym dowodem w diagnozie jest poprawa sprawności po wykonaniu nakłucia lędźwiowego
- Narodowy Fundusz Zdrowia w pełni refunduje operacyjne wszczepienie zastawki programowalnej odprowadzającej nadmiar płynu z komór
Wodogłowie normotensyjne (zespół Hakima): co to jest i kogo dotyczy
Wodogłowie normotensyjne, nazywane też zespołem Hakima, to schorzenie, w którym płyn mózgowo-rdzeniowy gromadzi się w komorach mózgu. Mimo że nazwa sugeruje prawidłowe ciśnienie, powiększone komory uciskają tkanki i mogą pogarszać codzienne funkcjonowanie. Choroba dotyczy głównie osób starszych, a objawy łatwo pomylić ze starzeniem się lub innymi chorobami neurologicznymi.
W dokumentacji medycznej w Polsce wodogłowie normotensyjne ma kod ICD-10: G91.2. Z informacji Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że leczenie jest refundowane. To ważne, bo wodogłowie normotensyjne należy do tych przyczyn otępienia, które można skutecznie leczyć.
Objawy zespołu Hakima: triada objawów wodogłowia normotensyjnego
Objawy wodogłowia normotensyjnego zwykle narastają stopniowo i układają się w triadę kliniczną. Najbardziej charakterystyczne są zaburzenia chodu, opisywane jako chód magnetyczny. Pacjent ma wrażenie, jakby stopy „trzymały się podłoża”, co utrudnia ruszanie i skręcanie.
Drugą grupą objawów jest spowolnienie funkcji poznawczych: kłopoty z pamięcią, trudności z koncentracją i apatia. Trzecim elementem są problemy z trzymaniem moczu (inkontynencja). Jak opisuje MedlinePlus Medical Encyclopedia, to właśnie połączenie tych trzech objawów najczęściej kieruje diagnostykę w stronę wodogłowia normotensyjnego.
Wodogłowie normotensyjne a Alzheimer: jak odróżnić objawy
Wodogłowie normotensyjne bywa brane za chorobę Alzheimera lub inną postać demencji, bo część objawów jest podobna. W obu przypadkach pojawiają się kłopoty z pamięcią, spowolnienie myślenia i wahania nastroju. Jak opisuje StatPearls (NCBI Bookshelf), są jednak cechy, które pomagają je odróżnić.
W wodogłowiu normotensyjnym zaburzenia chodu często pojawiają się wcześniej i szybko zaczynają przeszkadzać w codziennym funkcjonowaniu. W chorobie Alzheimera problemy z poruszaniem się zwykle dołączają dopiero na późniejszym etapie. Wodogłowiu rzadziej towarzyszą typowe dla demencji zaburzenia mowy, na przykład afazja, a rozpoznanie ma znaczenie, bo ten stan można leczyć operacyjnie.
Diagnostyka wodogłowia normotensyjnego: MRI, TK i test nakłucia lędźwiowego
W diagnostyce wykorzystuje się badania obrazowe: rezonans magnetyczny (MRI) lub tomografię komputerową (TK). Lekarze oceniają między innymi powiększenie komór bocznych i trzeciej przy prawidłowym rozmiarze komory czwartej. Według StatPearls znaczenie mają też pomiary, w tym indeks Evansa powyżej 0,30 oraz ocena kąta ciała modzelowatego.
Ważnym elementem diagnostyki jest test nakłucia lędźwiowego, opisywany w Frontiers in Neurology. W trakcie badania lekarz pobiera 30 do 50 ml płynu mózgowo-rdzeniowego i sprawdza, czy po jego usunięciu pojawia się poprawa. Jeśli pacjent po zabiegu lepiej chodzi lub sprawniej myśli, jest to silna przesłanka, że przyczyną objawów jest nadmiar płynu w układzie komorowym.
Leczenie wodogłowia normotensyjnego w Polsce: operacja i refundacja NFZ
Wodogłowie normotensyjne należy do nielicznych przyczyn otępienia, które można potencjalnie cofnąć lub wyraźnie złagodzić. Standardem jest operacja polegająca na wszczepieniu zastawki odprowadzającej płyn z mózgu do innej części ciała, najczęściej do jamy otrzewnowej. Zgodnie z zarządzeniami Prezesa NFZ świadczenia są refundowane, w tym wszczepienie zastawek programowalnych, które można regulować bez kolejnej operacji.
Jeśli u ciebie lub u bliskiej osoby pojawiają się opisane objawy, warto umówić konsultację u neurologa lub neurochirurga. Pomaga przygotowanie krótkiej listy zmian, z zaznaczeniem, czy problemy z chodzeniem pojawiły się wcześniej niż kłopoty z pamięcią. Im szybciej wodogłowie normotensyjne zostanie rozpoznane i leczone operacyjnie, tym większa szansa na poprawę sprawności i samodzielności.
Wczesne oznaki demencji GALERIA
9
Źródła:
