Jak wyglądają brodawki łojotokowe (rogowacenie łojotokowe)?
Brodawki łojotokowe, czyli rogowacenie łojotokowe, to łagodne zmiany na powierzchni skóry. Zwykle mają postać grudek lub blaszek w kolorze od jasnobrązowego po niemal czarny. Często wyglądają tak, jakby były „przyklejone” do skóry.
Powierzchnia takich zmian bywa wyraźnie inna niż reszta skóry. Merck Manual podaje, że rogowacenia łojotokowe mogą być w dotyku brodawkowate, aksamitne, woskowe albo pokryte suchym strupem. Zwykle rosną powoli i mają kształt okrągły lub owalny.
Brodawki łojotokowe najczęściej pojawiają się w średnim wieku i u seniorów. Zwykle widać je na tułowiu i skroniach, choć mogą występować także w innych miejscach. Mimo nazwy nie wynikają po prostu z łojotoku, tylko są powierzchownymi zmianami nabłonkowymi, których z wiekiem bywa coraz więcej.
Brodawki łojotokowe: przyczyny i czynniki ryzyka
Dokładna przyczyna rogowacenia łojotokowego nie jest w pełni wyjaśniona. Wiadomo jednak, że duże znaczenie mają geny i skłonności rodzinne. Jeśli rodzice lub dziadkowie mieli liczne brodawki tego typu, prawdopodobieństwo ich wystąpienia u kolejnych osób w rodzinie jest większe.
American Academy of Dermatology Association wskazuje, że słońce może wpływać na powstawanie tych zmian. Badania sugerują, że częściej pojawiają się na obszarach skóry długo narażonych na promieniowanie UV. Jednocześnie występują też w miejscach zakrytych ubraniem, więc słońce nie jest jedynym czynnikiem.
Rogowacenie łojotokowe nie jest zaraźliwe. Częściej dotyczy osób o jasnej skórze, ale może wystąpić u osób o każdej karnacji. Zdarza się też, że brodawki pojawiają się nagle u kobiet w ciąży lub u osób stosujących terapię zastępczą estrogenami.
Kiedy brodawka łojotokowa powinna niepokoić? Objawy alarmowe
Brodawki łojotokowe zwykle są łagodne, ale czasem mogą wyglądać podobnie do poważniejszych chorób skóry. Szczególną uwagę warto zwrócić na zmianę, która szybko się zmienia albo zaczyna dawać nowe objawy. Publikacja w Indian Journal of Otolaryngology and Head & Neck Surgery wymienia sygnały, które wymagają pilnej konsultacji:
- nagły i bardzo szybki wzrost zmiany
- krwawienie przy delikatnym dotyku
- pojawienie się owrzodzenia lub ranki na brodawce
- uporczywy świąd lub pieczenie
- nietypowe umiejscowienie, na przykład na kończynach
Takie objawy mogą oznaczać, że zmiana nie jest brodawką łojotokową, tylko innym problemem, na przykład czerniakiem złośliwym lub rakiem kolczystokomórkowym. Dlatego nowa albo wyraźnie zmieniająca się narośl powinna zostać oceniona przez specjalistę. W diagnostyce trzeba też wykluczyć inne stany, w tym rogowacenie słoneczne i chorobę Bowena.
Usuwanie brodawek łojotokowych: dostępne metody i możliwe efekty
Większość brodawek łojotokowych nie wymaga leczenia, bo zwykle nie stanowią zagrożenia dla zdrowia. Usunięcie rozważa się, gdy zmiana zaczepia o biżuterię, ociera się o ubranie albo przeszkadza ze względów estetycznych. Dermatolodzy zalecają też usunięcie, jeśli pojawiają się wątpliwości co do charakteru zmiany.
American Academy of Dermatology Association opisuje kilka standardowych metod usuwania takich zmian:
- kriochirurgia – zamrażanie zmiany ciekłym azotem, po którym brodawka odpada w ciągu kilku dni
- elektrochirurgia – niszczenie zmiany za pomocą prądu elektrycznego
- łyżeczkowanie – zeskrobanie narośli specjalnym narzędziem chirurgicznym
- wycięcie ostrzem – stosowane głównie wtedy, gdy zmiana musi trafić do badania pod mikroskopem
Po zabiegu skóra w miejscu brodawki może przez pewien czas być jaśniejsza niż otoczenie. Najczęściej z czasem staje się mniej widoczna, choć u części osób przebarwienie może pozostać. Usunięta zmiana zwykle nie odrasta, ale z wiekiem mogą pojawiać się kolejne brodawki w innych miejscach.
NFZ: jak wygląda diagnostyka zmian skórnych przy podejrzeniu brodawki łojotokowej?
Niepokojącą zmianę na skórze warto najpierw skonsultować w POZ, czyli u lekarza rodzinnego. W razie potrzeby lekarz wystawia skierowanie do dermatologa lub chirurga onkologicznego. Serwis pacjent.gov.pl podkreśla, że szybka diagnostyka ma znaczenie dla bezpieczeństwa pacjenta.
Podczas wizyty specjalista może obejrzeć całe ciało, także owłosioną skórę głowy i przestrzenie między palcami. Podstawowym narzędziem jest dermatoskop, który pozwala ocenić zmianę w 10-krotnym powiększeniu. Wideodermatoskop może dać powiększenie nawet 200-krotne i ułatwia dokładną ocenę.
To badanie jest bezbolesne, szybkie i nieinwazyjne. Lepiej skonsultować zmianę, która budzi wątpliwości, niż przeoczyć coś groźnego. Jeśli lekarz nie ma pewności co do charakteru narośli, może skierować na jej wycięcie, aby dało się ją dokładnie ocenić pod mikroskopem.
16
Źródła:
