- Zapalny ból pleców zwykle narasta stopniowo i utrzymuje się co najmniej 3 miesiące
- Typowe są sztywność poranna kręgosłupa i nasilanie dolegliwości w drugiej połowie nocy
- Poza bólem pleców mogą pojawić się objawy oczne (zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej) oraz ból w okolicy pięty
- Według analizy danych Narodowego Funduszu Zdrowia w Polsce na ZZSK choruje około 1 na 1000 osób
ZZSK: co to jest i jakie są pierwsze objawy?
Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK) to przewlekła choroba zapalna, która zajmuje głównie kręgosłup i stawy krzyżowo biodrowe. Wczesnym sygnałem bywa zapalny ból pleców, często mylony z przeciążeniem lub efektem siedzącego trybu życia. Merck Manual opisuje, że choroba stopniowo ogranicza ruchomość, dlatego rozpoznanie na wczesnym etapie ma znaczenie, zanim dojdzie do trwałych zmian postawy.
Jak rozpoznać zapalny ból pleców? Cechy typowe dla ZZSK
Ból pleców w przebiegu ZZSK ma cechy, które odróżniają go od bólu mechanicznego, na przykład po dźwiganiu. Najczęściej dotyczy osób przed 40. rokiem życia, narasta stopniowo i utrzymuje się co najmniej 3 miesiące. Typowe jest też to, że nasila się w nocy i nad ranem, a łagodnieje po ruchu, nawet po krótkim spacerze.
European Medical Journal wskazuje sygnały, które mogą na to sugerować:
- sztywność poranna kręgosłupa trwająca dłużej niż 30 minut
- nasilanie się bólu w drugiej połowie nocy
- wyraźna poprawa po aktywności fizycznej
- brak ulgi podczas leżenia i odpoczynku.
ZZSK: objawy poza kręgosłupem (oko, pięta, klatka piersiowa)
ZZSK nie zawsze zaczyna się wyłącznie bólem pleców. Pierwsze objawy mogą dotyczyć miejsc, których wiele osób nie łączy z kręgosłupem. Arthritis Research & Therapy opisuje częsty objaw pozastawowy, czyli zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej oka.
Może ono dawać nagły ból, zaczerwienienie i nadwrażliwość na światło, dlatego część pacjentów najpierw zgłasza się do okulisty. Poza dolegliwościami ze strony oka możliwe są też inne objawy:
- ból i obrzęk w okolicy pięty, związany z zapaleniem ścięgna Achillesa
- bolesność w rejonie rzepki w kolanie
- zmniejszenie ruchomości klatki piersiowej, co utrudnia głęboki wdech
- zmiana sylwetki w postaci nadmiernego pochylenia do przodu.
Kto choruje na ZZSK i jak często występuje w Polsce?
ZZSK częściej dotyczy osób młodych, a wśród chorych częściej są mężczyźni. Skala problemu w Polsce została opisana na podstawie analizy danych Narodowego Funduszu Zdrowia, opublikowanej w serwisie PubMed. Według tych danych na ZZSK choruje około 1 na 1000 osób, czyli blisko 0,1 proc. populacji.
W tekście analizy wskazano też, że częstość występowania pozostaje na podobnym poziomie od około 10 lat. To sugeruje, że jest to stały problem zdrowotny, a nie chwilowy trend.
Badania w kierunku ZZSK: RTG stawów krzyżowo biodrowych i rezonans
Przy przewlekłym bólu pleców, który wybudza w nocy, w diagnostyce bierze się pod uwagę również ZZSK. Annals of the Rheumatic Diseases opisuje, że podstawowym badaniem jest RTG stawów krzyżowo biodrowych. Jeśli RTG nie daje jasnej odpowiedzi, a objawy są wyraźne, możliwy jest rezonans magnetyczny, który pozwala wykryć zmiany zapalne wcześniej.
Wczesne rozpoznanie ma znaczenie także dlatego, że szybkie wdrożenie rehabilitacji i leczenia może spowolnić sztywnienie kręgosłupa i pomóc dłużej zachować sprawność.
7
Źródła:
