Rak pęcherza moczowego - przyczyny, objawy, leczenie

2021-05-17 8:59

Rak pęcherza moczowego to jeden z częściej występujących nowotworów u osób starszych. Niestety, w Polsce rak pęcherza moczowego wykrywany jest zbyt późno, gdy szanse na wyleczenie są niewielkie. Dzieje się tak m.in. dlatego, że pacjenci bagatelizują jego pierwsze symptomy. Jakie są przyczyny i objawy raka pęcherza? Na czym polega leczenie?

Rak pęcherza moczowego jest jednym z częstszych nowotworów występujących u starszych osób - w większości przypadków jest rozpoznawany po 55. roku życia. Diagnozę najczęściej słyszą mężczyźni, u których zapadalność na raka pęcherza moczowego jest czterokrotnie większa niż u kobiet. Stanowią oni 3/4 pacjentów z rakiem pęcherza moczowego.

Rak pęcherza jest w Polsce 5. pod względem częstości rozpoznawania nowotworem złośliwym u mężczyzn i 14. u kobiet - dotyka rocznie ponad 6 tys. Polaków. Ponad połowa z nich umiera.

Spis treści

  1. Rak pęcherza moczowego - przyczyny i czynniki ryzyka
  2. Rak pęcherza moczowego - objawy
  3. Rak pęcherza moczowego - diagnoza
  4. Rak pęcherza moczowego - leczenie
  5. Rak pęcherza moczowego - kontrola po leczeniu
  6. Rak pęcherza moczowego - jak mu zapobiec?

Wyróżnia się dwa rodzaje nowotworu pęcherza moczowego - inwazyjny i nieinwazyjny. Inwazyjny rak pęcherza moczowego nacieka błonę mięśniową (mięśniówkę) pęcherza. Stanowi on 30 proc. wszystkich nowotworów pęcherza moczowego. Z kolei pozostałe 70 proc. stanowi nowotwór nieinwazyjny, czyli ten nienaciekający błony mięśniowej pęcherza.

Rak pęcherza moczowego - przyczyny i czynniki ryzyka

Głównym czynnikiem ryzyka jest palenie tytoniu (zwłaszcza palenie papierosów), gdyż substancje toksyczne obecne w nikotynie dostają się do krwi, a z niej - do nerek, z których trafiają do pęcherza moczowego wraz z moczem. Ryzyko wystąpienia nowotworu mogą zwiększać również niektóre substancje chemiczne, w szczególności u osób, które są pracownikami przemysłu skórzanego, gumowego, tekstylnego, metalowego, naftowego i mających bezpośredni kontakt z barwnikami.

Należy zaznaczyć, że ww. czynniki kancerogenne mogą zadziałać nawet po 30 latach od ekspozycji na nie. Oznacza to, że u osoby, która przez kilka lat paliła papierosy, a następnie, np. w wieku 30 lat, rzuciła palenie, w wieku 60 lat może się rozwinąć rak pęcherza moczowego.

Rak pęcherza moczowego - objawy

Najczęstszym objawem raka pęcherza moczowego jest krwawienie z moczem, czyli krwiomocz. Może (ale nie musi) on powodować ból w czasie oddawania moczu lub być bezbolesny, a także ustępować po pewnym czasie (jednak mimo to nowotwór dalej się rozwija). W moczu można także zauważyć obecność drobnych skrzeplin.

- Nawracający lub przewlekły krwiomocz jest zdecydowanie wskazaniem do wizyty u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, który pokieruje na specjalistyczne badania diagnostyczne - przekonuje w rozmowie z agencją informacyjną Newsrm.tv. prof. dr hab. Marek Sosnowski, kierownik Kliniki Urologicznej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, konsultant krajowy w dziedzinie urologii. - Pacjent z kolei nie powinien zwlekać z wizytą u lekarza, nawet jeśli krwiomocz ustępuje - dodaje ekspert.

Objawami współtowarzyszącymi są:

Są to więc objawy niespecyficzne dla raka pęcherza moczowego i towarzyszą również innym chorobom dróg moczowych, takim jak zapalenie czy kamica pęcherza moczowego.

Dopiero u osób z zaawansowanym rakiem pęcherza moczowego mogą wystąpić objawy związane z miejscowym postępem choroby, takie jak:

  • ból w podbrzuszu;
  • trudności w oddawaniu moczu;
  • bóle okolicy lędźwiowej będące konsekwencją utrudnienia odpływu moczu;
  • bezmocz;

oraz objawy związane z przerzutami odległymi (np. bóle kostne).

Ważne

Objawy raka pęcherza moczowego są podobne do zapalenia pęcherza

Rak pęcherza moczowego to nowotwór, który rozwija się podstępnie. Brak jest objawów klinicznych poza bezbolesnym krwiomoczem. Czasami objawy są podobne do zapalenia pęcherza tj. częste oddawanie moczu, nocne oddawanie moczu, które jest często kojarzone z innymi chorobami. W zasadzie rzadko zdarza się, że pacjent jest świadomy, że to może być początek niezwykle groźnej, śmiertelnej choroby – mówi w rozmowie z agencją informacyjną Newsrm.tv prof. dr hab. Marek Sosnowski.

Rak pęcherza moczowego - diagnoza

W przypadku podejrzenia raka pęcherza moczowego chory powinien zostać skierowany na badanie usg oraz cytologię osadu moczu.

W przypadku złych wyników konieczne jest wykonanie cystoskopii, pozwalającej na obejrzenie pęcherza moczowego przez urządzenie optyczne zakładane przez cewkę moczową. Obecnie najbardziej skuteczna jest cystoskopia w świetle niebieskim, ponieważ pozwala na zobaczenie nawet niewielkich zmian nowotworowych (które nie są widoczne podczas cystoskopii w świetle białym).

Skuteczne rozpoznanie raka pęcherza moczowego jest kluczowe, ponieważ pozwala na rozpoczęcie odpowiedniego leczenia w początkowej fazie choroby, kiedy istnieje jeszcze możliwość całkowitego wyleczenia.

Czytaj również:

Rak pęcherza - co drugi chory umiera. Czy pakiet onkologiczny to zmieni?

Urostomia czyli inny sposób siusiania. Jak żyć z urostomią?

Cystoskopia - wziernikowanie pęcherza moczowego. Na czym polega to badanie?

Rak pęcherza moczowego - leczenie

Leczenie raka pęcherza moczowego zależy od stopnia zaawansowania nowotworu w chwili postawienia diagnozy, tzn. od tego, czy jest to rak inwazyjny (naciekający), czy nieinwazyjny (nienaciekający). Niestety, obecnie w Polsce nowotwór pęcherza moczowego jest wykrywany zbyt późno, bo już w zaawansowanym stadium rozwoju.

Metodą leczenia nowotworu nienaciekającego błony mięśniowej pęcherza moczowego jest elektroresekcja przezcewkowa guza (tzw. TURBT), polegająca na wycięciu zmiany oraz tkanek z dna i obrzeża resekcji. Jeśli badanie histopatologiczne materiału tkankowego wykazuje guz z grupy umiarkowanego lub dużego ryzyka, bądź jeśli wynik tego badania pod względem oceny stopnia zaawansowania nowotworu nie jest pewny, po upływie 4-6 tygodni od pierwszej TURBT wykonuje się ponowną resekcję przezcewkową obszaru zajętego resekcją pierwotną (re-TUR).

Rak naciekający błonę mięśniową pęcherza stanowi wskazanie do radykalnego wycięcia pęcherza (cystektomii radykalnej). Po jego usunięciu tworzony jest zastępczy pęcherz jelitowy lub tzw. urostomia (wstawka jelitowa z odprowadzeniem moczu na skórę). Część chorych z zaawansowanym nowotworem wymaga często uzupełniającej chemioterapii lub naświetleń.

Rak pęcherza moczowego - kontrola po leczeniu

Rak pęcherza moczowego ma tendencję do nawrotów i postępowania. Systematyczna kontrola powinna być wykonywana co 3 miesiące przez pierwsze dwa lata od zakończenia leczenia, a następnie co 6 miesięcy przez kolejne 3 lata. Taka obserwacja jest prowadzona przez całe życie chorego, ponieważ w przypadku nowotworu pęcherza moczowego nawroty z progresją są możliwe do końca życia.

Rak pęcherza moczowego - jak mu zapobiec?

Aby zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka pęcherza moczowego, należy przestrzegać kilku podstawowych zasad:

  • nie palić tytoniu
  • kontrolować i utrzymywać prawidłową wagę ciała;
  • stosować właściwą dietę;
  • być aktywnym fizycznie.
Psychika a choroba nowotworowa

Źródło:

Raport "Rak pęcherza moczowego - nowotwór zapomniany?", stworzony we współpracy z Fundacją "Wygrajmy Zdrowie" i Polskim Towarzystwem Urologicznym.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.