Odkrycie białka DMTF1 otworzyło przed medycyną regeneracyjną zupełnie świeże horyzonty. Szansa na ponowne uruchomienie naturalnych mechanizmów naprawczych w mózgu staje się rzeczywista, ponieważ substancja ta wykazuje właściwość „odmładzania” neuronowych komórek macierzystych. Białko odmładza komórki macierzyste mózgu i przywraca ich zdolność do regeneracji, może zrewolucjonizować terapie przeciwko utracie pamięci i chorobom neurodegeneracyjnym. Te przełomowe badania z Singapuru dają nadzieję na nowe metody leczenia starzenia mózgu.
Białko, które regeneruje komórki mózgu. Jak działa DMTF1?
12 lutego 2026 w czasopiśmie „Science Advances” opublikowane zostało badanie zespołu z National University of Singapore pod kierunkiem asystenta prof. Ong Sek Tong Derrick i dr Liang Yajing. Naukowcy dowiedli, że białko cyklina D-binding myb-like transcription factor 1 (DMTF1) odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu zdolności regeneracyjnych komórek macierzystych mózgu, które z wiekiem tracą zdolność odnawiania i różnicowania się. To jeden z najważniejszych czynników wpływających na pamięć i uczenie się.
Naukowcy ustalili, że w komórkach macierzystych układu nerwowego, które uległy procesom starzenia, występuje obniżony poziom DMTF1. Komórki te odzyskiwały potencjał do regeneracji i podziałów w momencie, gdy przywracano ekspresję wspomnianego białka. Mechanizm działania DMTF1 polega na aktywowaniu genów pomocniczych, między innymi Arid2 oraz Ss18, które są odpowiedzialne za pobudzanie genów wzrostu i rozluźnianie struktury upakowanego DNA. Skuteczna odnowa komórek okazuje się niemożliwa bez udziału tych właśnie czynników. Cytując asystenta prof. Ong:
„Nieprawidłowa regeneracja komórek macierzystych neuronów od dawna wiązana jest z procesami starzenia neurologicznego. Odkrycie mechanizmu działania DMTF1 daje solidną podstawę do nowych strategii terapeutycznych przeciw spadkowi funkcji poznawczych”.
Nowa nadzieja w leczeniu demencji i starzenia układu nerwowego
Eksperymenty przeprowadzono zarówno na ludzkich komórkach, jak i modelach laboratoryjnych z przedwczesnym starzeniem (z dysfunkcją telomerów). Odkryto, że stymulowanie DMTF1 może nie tylko zatrzymać, ale również cofnąć niektóre zmiany związane z wiekiem oraz przywrócić mózgowi zdolność do tworzenia nowych komórek. Zespół planuje teraz badania sprawdzające, czy zwiększenie poziomu DMTF1 w żywych organizmach poprawi pamięć i uczenie się w kontekście naturalnego starzenia i chorób neurodegeneracyjnych, bez ryzyka rozwoju nowotworów mózgu. Cytując dr Lianga:
„Nasze wyniki sugerują, że DMTF1 może przyczyniać się do namnażania komórek macierzystych w starzejącym się mózgu. Choć to dopiero początek, badania tworzą ramy do opracowania skutecznych terapii odmładzających mózg”.
Czy to koniec starzenia się mózgu? Plany wykorzystania białka DMTF1 w terapii
Eksperci wskazują na obiecujące perspektywy, zauważając, że ten mechanizm może w przyszłości stać się fundamentem dla licznych terapii wykorzystujących wzrost komórek nerwowych. Oprócz regulowania podziałów komórkowych, DMTF1 pełni funkcję ochronną dla materiału genetycznego oraz wspomaga plastyczność mózgu. Pozwala to na stworzenie skuteczniejszych metod zapobiegania demencji i chorobie Alzheimera, a także na niwelowanie efektów starzenia się układu nerwowego. Badacze dążą finalnie do stworzenia niewielkich cząsteczek aktywujących DMTF1, które pozwalałyby na bezpieczne odmładzanie mózgu bez wywoływania nowotworów.
Demencja i choroba Alzheimera niszczą umiejętności zapamiętywania czy logicznego myślenia, stopniowo pozbawiając pacjentów ich tożsamości. Mechanizm najczęstszej formy otępienia, czyli choroby Alzheimera, bazuje na szkodliwym wpływie nieprawidłowych struktur białkowych. Nieodwracalne zamieranie neuronów oraz postępująca dysfunkcja układu nerwowego są wynikiem kaskady procesów wywołanych przez ich nadmierne odkładanie się w tkankach mózgu. Z tego powodu doniesienia dotyczące badań nad białkiem DMTF1 stanowią tak budującą wiadomość.
