Zespół cieśni nadgarstka to jedno z najczęściej diagnozowanych zaburzeń neurologicznych, dotykających od 1 do 5 procent populacji. Powstaje, gdy dochodzi do ucisku nerwu pośrodkowego w obrębie nadgarstka, co powoduje ból, drętwienie oraz mrowienie palców. Większość przypadków tej choroby wynika z powtarzalnych czynności, urazów lub przewlekłego przeciążenia. Jednak w niektórych sytuacjach zespół cieśni nadgarstka może być pierwszym sygnałem znacznie poważniejszego problemu zdrowotnego — amyloidozy transtyretynowej, znanej jako ATTR. Amyloidoza ATTR polega na nieprawidłowym odkładaniu się źle zbudowanych białek, które tworzą włókna blokujące prawidłowe funkcjonowanie narządów, zwłaszcza serca i układu nerwowego.
Objawy zespołu cieśni nadgarstka a wczesna diagnostyka amyloidozy transtyretynowej serca
Według danych medycznych nawet połowa osób, u których rozwija się kardiomiopatia amyloidowa związana z ATTR, zgłaszała wcześniej objawy zespołu cieśni nadgarstka. Co istotne, symptomy te pojawiały się średnio od pięciu do piętnastu lat przed rozpoznaniem problemów z sercem. To oznacza, że u pacjentów z bólem i mrowieniem obu rąk, bez wyraźnej przyczyny w postaci powtarzalnych ruchów czy urazów, należy rozważyć szerszą diagnostykę, zwłaszcza jeśli towarzyszą im inne objawy niewyjaśnionych zaburzeń neurologicznych, zwężenia kanału kręgowego, nawracających uszkodzeń ścięgien, wczesnej niewydolności serca lub występuje obciążenie rodzinne ATTR. Ryzyko wykrycia amyloidozy u osób z zespołem cieśni nadgarstka jest nawet trzykrotnie wyższe niż u reszty populacji, choć wciąż stanowi to niewielki odsetek wszystkich przypadków tej choroby.
Amyloidoza ATTR — jak rozpoznać i kiedy wykonać badania?
Amyloidoza transtyretynowa może mieć zarówno charakter dziedziczny, jak i nabyty. W przebiegu choroby nieprawidłowe białka odkładają się głównie w sercu oraz w nerwach, prowadząc do przewlekłej kardiomiopatii, zaburzeń rytmu serca i postępującej niewydolności narządów. Na rozwój ATTR szczególnie narażone są osoby z rodzinnym występowaniem amyloidozy, wcześniejszymi problemami kardiologicznymi, ale także ci, którzy zgłaszają bóle i drętwienie obu nadgarstków bez ewidentnej przyczyny. Ekspertka w dziedzinie kardiologii, dr Angela Ryan Lee, podkreśla, że „skuteczność leczenia amyloidozy ATTR zależy przede wszystkim od wczesnego wykrycia schorzenia”. Dlatego przy wystąpieniu niepokojących objawów warto skonsultować się nie tylko z lekarzem rodzinnym, ale również kardiologiem i neurologiem. Specjaliści zalecają czujność szczególnie w przypadku osób z objawami obu rąk, dodatkowymi neuropatiami, wczesną niewydolnością serca oraz w rodzinach obciążonych ATTR.
Objawy kardiologiczne związane z amyloidozą ATTR – kiedy pilnie zgłosić się do lekarza?
Objawy kardiomiopatii amyloidowej nie zawsze są jednoznaczne. Do sygnałów alarmowych należą: niewyjaśniona duszność, kołatanie serca, obrzęki kończyn dolnych oraz przewlekłe zmęczenie. Jeśli którykolwiek z tych objawów towarzyszy objawom zespołu cieśni nadgarstka, konieczna jest szybka konsultacja lekarska. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku nagłych, silnych bólów w klatce piersiowej – wymagają one natychmiastowej pomocy medycznej. Dr Angela Ryan Lee zaznacza, że „ATTR może być trudna do rozpoznania bez specjalistycznych badań kardiologicznych i neurologicznych”. Wczesna diagnostyka nie tylko poprawia rokowania pacjentów, ale daje szansę na skuteczniejsze leczenie i zahamowanie postępu choroby. Regularne konsultacje lekarskie oraz świadoma obserwacja własnych objawów pozostają kluczowe dla pacjentów z grupy ryzyka amyloidozy transtyretynowej.
