- Docelowy czas bezpiecznych ćwiczeń wytrzymałościowych powinien wynosić około 150 minut w skali całego tygodnia
- Przy niewydolności układu krążenia należy całkowicie zrezygnować z obciążających serce ćwiczeń izometrycznych
- Oficjalne dane wskazują na ponad 800 tysięcy stabilnych chorych oczekujących w Polsce na fizjoterapię
- Hybrydowa telerehabilitacja kardiologiczna umożliwia chorym precyzyjnie monitorowany i bezpieczny trening w warunkach domowych
Niewydolność serca a ćwiczenia. Kto i kiedy może zacząć trening?
Diagnoza niewydolności serca nie oznacza końca aktywności fizycznej i to jest całkowicie naturalne, że ruch budzi obawy. Jeśli ty lub twój bliski zmagacie się z tą chorobą, kluczowe jest ustabilizowanie stanu zdrowia oraz optymalne leczenie farmakologiczne. Przeciwwskazaniem do wzmożonego ruchu są jednak niedawne pogorszenia stanu zdrowia, uciążliwa arytmia oraz znaczny spadek wydolności organizmu.
Jeśli stan wyjściowy jest stabilny, warto rozpocząć aktywność fizyczną, stosując się do poniższych zasad bezpieczeństwa:
- przeprowadźcie prosty test mówienia polegający na swobodnym budowaniu pełnych zdań bez uciążliwej zadyszki w trakcie wysiłku
- zarezerwujcie niezbędny czas na początkową rozgrzewkę oraz wyciszenie organizmu trwające od 10 do 15 minut
- zrezygnujcie z treningów o wysokiej intensywności, dopóki lekarz nie potwierdzi stabilnej tolerancji na spokojny ruch.
Jakie ćwiczenia wzmacniają układ krążenia przy niewydolności serca?
Podstawą twojego planu treningowego powinny być ćwiczenia wytrzymałościowe, które docelowo warto wykonywać przez 150 minut w skali całego tygodnia. Na samym początku trenuj od dwóch do trzech dni w tygodniu, a z czasem powoli zwiększaj tę częstotliwość. Jako bezpieczna forma ruchu doskonale sprawdzi się regularny spacer, jazda na rowerze stacjonarnym, pływanie oraz spokojne korzystanie z wioślarza.
Uzupełnieniem zdrowej dla serca aktywności tlenowej są ćwiczenia oporowe i rozciągające, które z powodzeniem poprawiają ogólną sprawność całego organizmu:
- trening oporowy z użyciem wolnych ciężarów lub maszyn wykonuj przez dwa do trzech dni w tygodniu
- w ćwiczeniach wzmacniających zaplanuj od 8 do 15 powtórzeń na poszczególną trenowaną partię ciała
- aktywność rozciągającą stosuj przynajmniej dwa razy w tygodniu, utrzymując konkretną pozycję od 10 do 30 sekund.
Jakich ćwiczeń unikać przy niewydolności serca, aby jej nie nasilić?
Podczas treningów musisz stanowczo zrezygnować z maksymalnego wysiłku oraz aktywności, które wymagają nienaturalnego wstrzymywania oddechu. Zdecydowanie unikaj ćwiczeń izometrycznych, polegających na napinaniu mięśni wobec nieruchomego oporu bez zmiany długości samego mięśnia. Przykładem takich zakazanych aktywności są klasyczne pompki oraz popularne brzuszki, ponieważ stanowią one zbyt duże obciążenie dla niewydolnego układu krążenia.
Zwróć też szczególną uwagę na warunki pogodowe, w jakich decydujesz się na ruch na świeżym powietrzu. Unikaj treningów w czasie skrajnych upałów, siarczystych mrozów oraz przy bardzo wysokiej wilgotności powietrza. Takie trudne warunki atmosferyczne poważnie zaburzają krążenie, utrudniają swobodne oddychanie i bardzo szybko prowadzą do wyczerpania organizmu.
Kiedy przerwać ćwiczenia przy niewydolności serca? Sygnały alarmowe
Nawet przy zachowaniu najwyższej ostrożności mogą pojawić się sytuacje wymagające natychmiastowej reakcji z waszej strony. Jeśli ty lub twój bliski korzystacie z wszczepionego kardiowertera-defibrylatora, pierwsze treningi muszą bezwzględnie odbywać się pod ścisłym nadzorem medycznym z uwzględnieniem zapisu EKG. Zignorowanie niepokojących sygnałów przeciążenia może być niezwykle niebezpieczne i skutkować poważnymi, bezpośrednimi zagrożeniami dla osłabionego zdrowia.
Niezależnie od formy ruchu oraz poziomu zaawansowania natychmiast przerwijcie aktywność fizyczną, gdy pojawią się następujące objawy alarmowe:
- nasilająca się duszność uniemożliwiająca dokończenie zdania, która w ogóle nie mija po zwolnieniu tempa
- nagły ból w klatce piersiowej promieniujący niepokojąco do ramion, szyi lub dolnej żuchwy
- zawroty głowy, wyraźnie nieregularne bicie serca, nudności oraz ekstremalne i nietypowe zmęczenie.
Polecany artykuł:
Rehabilitacja kardiologiczna w Polsce. Jak bezpiecznie zacząć?
Bezpieczny powrót do pełni formy warto skonsultować ze specjalistami w ramach profesjonalnej opieki medycznej, która oceni faktyczne możliwości organizmu. W Polsce rehabilitacja kardiologiczna jest szeroko dostępna dla chorych zarówno w warunkach stacjonarnych, jak i placówkach ambulatoryjnych. Niestety system opieki zdrowotnej bywa mocno przeciążony, o czym boleśnie świadczą oficjalne dane, wskazujące na ponad 800 tysięcy stabilnych chorych oczekujących na fizjoterapię.
Z tego powodu znakomitym rozwiązaniem wydaje się udział w nowoczesnej hybrydowej telerehabilitacji kardiologicznej, którą można realizować we własnym mieszkaniu. Pozwala ona na precyzyjnie monitorowany i bezpieczny trening w warunkach domowych pod zdalnym, ale niezmiennie czujnym okiem wykwalifikowanej kadry. Jeśli ty lub twój bliski macie taką możliwość organizacyjną, to jest to najlepsza droga do szybkiego wzmocnienia układu krążenia bez niepotrzebnego narażania zdrowia.
Zobacz galerię: Kiedy pójść do kardiologa?
8
Źródła:
- Frontiers in Sports and Active Living — Klara Komici (Department of Medicine and Health Sciences, University of Molise, Campobasso, Italy) et al.
- National Jewish Health — Institutional source (no individual author identified)
- Heart Failure Society of America (HFSA) — Institutional source
- Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) — "Roczne sprawozdanie z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za 2023 r."; Filip Nowak (Prezes NFZ)
