- Migrena przedsionkowa objawia się głównie silnymi zawrotami głowy oraz problemami z utrzymaniem równowagi
- Pojedynczy napad trwa zazwyczaj od 5 minut do nawet 3 dni i często wywołuje nudności
- Według klasyfikacji ICHD-3 do diagnozy niezbędne jest wystąpienie co najmniej 5 takich epizodów
- Schorzenie bywa często mylone z chorobą Ménière'a lub przejściowymi atakami niedokrwiennymi u osób starszych
- Skuteczne zapobieganie nawrotom obejmuje rehabilitację przedsionkową oraz unikanie produktów spożywczych wyzwalających ataki
Migrena przedsionkowa bez bólu głowy. Co to jest i kogo dotyczy?
Migrena przedsionkowa to postać migreny, w której dominują silne zawroty głowy i zaburzenia równowagi, a nie ból. Objawy mogą występować nawet wtedy, gdy głowa w ogóle nie boli. Często dotyczy osób, które wcześniej miały typowe napady migreny, a z czasem dolegliwości zaczęły koncentrować się na problemach z równowagą.
Według międzynarodowej klasyfikacji bólów głowy ICHD-3 do rozpoznania migreny przedsionkowej potrzebnych jest co najmniej 5 epizodów o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu. Lekarz zwykle dopytuje też, czy w przeszłości występowały typowe napady migreny z aurą lub bez aury. To jedna z informacji, która pomaga odróżnić migrenę przedsionkową od innych przyczyn zawrotów głowy.
Nawet jeśli podczas ataku nie boli głowa, lekarz zwraca uwagę na inne cechy typowe dla migreny. Co najmniej połowa napadów powinna wiązać się z nadwrażliwością na światło, dźwięki albo z aurą wzrokową. Jeśli te objawy pojawiają się razem z zawrotami głowy, są ważną wskazówką w diagnostyce.
Migrena przedsionkowa - objawy i czas trwania napadu
Napad migreny przedsionkowej trwa zwykle od 5 minut do 72 godzin. Objawy mogą wyglądać inaczej u różnych osób, dlatego ważny jest ich dokładny opis. Jak podaje „Journal of International Advanced Otology”, pacjenci najczęściej zgłaszają:
- uczucie wirowania otoczenia lub wirowania wewnątrz głowy
- niestabilność podczas chodzenia i stania
- nudności oraz nasilona nietolerancja ruchu
- pogorszenie widzenia przy szybkich ruchach głową
- nadwrażliwość na bodźce świetlne i dźwiękowe
Czas trwania napadów jest zróżnicowany, co pokazują dane zebrane przez badaczy z Aten i Berna. U około 28 proc. chorych epizody trwają wiele godzin, a u blisko 26 proc. mogą przeciągać się do kilku dni. Zdarzają się też bardzo krótkie, kilkusekundowe epizody, które powtarzają się wielokrotnie w ciągu dnia.
Migrena przedsionkowa a błędnik. Z czym bywa mylona?
Rozpoznanie migreny przedsionkowej bywa trudne, bo zawroty głowy występują także w wielu innych chorobach. W dokumentach konsensusu publikowanych w „Journal of Vestibular Research” podkreśla się, że lekarz najpierw powinien wykluczyć inne przyczyny. Migrena przedsionkowa bywa mylona m.in. z chorobą Ménière'a oraz łagodnymi położeniowymi zawrotami głowy.
U osób starszych potrzebna jest szczególna czujność, aby nie przeoczyć przejściowych ataków niedokrwiennych, które mogą zwiastować udar. Na wizycie warto dokładnie opisać, kiedy pojawiają się zawroty głowy i jak długo trwają. Dobrze też powiedzieć o samopoczuciu psychicznym, bo lęk i depresja mogą nasilać lub komplikować objawy.
Leczenie doraźne migreny przedsionkowej. Co może pomóc w napadzie?
Doraźne przerwanie napadu migreny przedsionkowej bywa trudne. Tryptany, czyli leki często stosowane w klasycznych napadach migreny, zwykle są mniej skuteczne, gdy dominują zawroty głowy. Badania dostępne w serwisie discovery.ucl.ac.uk wskazują, że słabiej wyciszają zaburzenia równowagi niż ból.
Sprawdzane są też metody niefarmakologiczne, takie jak nieinwazyjna stymulacja nerwu błędnego lub nerwu trójdzielnego. Część pacjentów odczuwa ulgę już po około 15 minutach od użycia takich urządzeń. Specjaliści podkreślają jednak, że potrzeba więcej badań, aby potwierdzić ich skuteczność ponad efekt placebo.
Profilaktyka migreny przedsionkowej. Jak zapobiegać nawrotom?
Gdy zawroty głowy wracają często i utrudniają codzienne funkcjonowanie, lekarz może zaproponować leczenie zapobiegawcze. W Polsce zwykle korzysta się z zaleceń stosowanych w klasycznych postaciach migreny. Jak zauważa dr Magdalena Nowaczewska w publikacji na ResearchGate, w profilaktyce najczęściej wykorzystuje się leki przeciwpadaczkowe, beta-blokery oraz leki przeciwdepresyjne.
Leki to tylko część postępowania, bo duże znaczenie mają też codzienne nawyki. Żeby zmniejszyć liczbę napadów, warto wprowadzić kilka konkretnych zmian. Najczęściej dotyczą one diety, snu, nawodnienia i rehabilitacji przedsionkowej:
- unikanie produktów spożywczych i sytuacji, które wyzwalają ataki
- zadbanie o regularny rytm snu i odpowiednie nawodnienie organizmu
- podjęcie rehabilitacji przedsionkowej, czyli specjalnych ćwiczeń poprawiających równowagę
- prowadzenie dzienniczka, w którym zapisujesz czas trwania i rodzaj objawów
Migrena przedsionkowa ma zwykle charakter przewlekły, ale dobrze dobrana terapia pozwala wielu osobom wrócić do codziennej aktywności. Kluczowa jest współpraca z neurologiem i konsekwencja w stosowaniu zaleceń. Dobór leczenia profilaktycznego może wymagać czasu.
W galerii poniżej sprawdzisz rodzaje bólu głowy
Źródła: