- Terapia poznawczo-behawioralna może spowalniać proces starzenia u osób starszych
- Odkrycie to jest szczególnie ważne dla seniorów cierpiących na bezsenność, która dotyka nawet co czwartą osobę po 65. roku życia
- Nowe badanie wskazuje, że leczenie bezsenności może być kluczowym czynnikiem wpływającym na długość i jakość życia
Bezsenność przyspiesza starzenie? Nowe światło na problem seniorów
Bezsenność to znacznie więcej niż tylko problem z jakością życia, zwłaszcza u osób starszych. Jak wskazują badania, w Stanach Zjednoczonych na kliniczną postać bezsenności cierpi od 10 do nawet 25 procent seniorów po 65. roku życia. Wcześniejsze analizy już sugerowały, że słaby sen może mieć daleko idące konsekwencje, prowadząc do przyspieszonego starzenia biologicznego.
Mierzy się je poprzez zmiany w metylacji DNA, czyli procesie, który niczym przełącznik włącza lub wyłącza aktywność naszych genów. To z kolei zwiększa ryzyko chorób typowych dla starszego wieku, takich jak schorzenia serca czy cukrzyca, a także podnosi ogólną śmiertelność. Teraz naukowcy z University of California - Los Angeles (UCLA) przynoszą obiecujące wieści.
Ich najnowsze odkrycia, opublikowane w prestiżowym piśmie "The Lancet Healthy Longevity", jasno pokazują, że terapia poznawczo-behawioralna bezsenności (CBT-I) nie tylko poprawia jakość snu, ale również skuteczniej spowalnia tempo starzenia biologicznego niż sama edukacja na temat snu.
Terapia poznawczo-behawioralna w walce o młodszy organizm
"Bezsenność u osób starszych jest często postrzegana jedynie w kontekście jakości życia, jednak wyniki te sugerują, że może ona również stanowić modyfikowalny czynnik ryzyka wpływający na proces starzenia się organizmu" - powiedziała główna autorka badania, dr Judith Carroll z UCLA Health. "Podobnie, jak zalecamy pacjentom aktywność fizyczną i odpowiednią dietę, by wspierać zdrowe starzenie się, tak tutaj wskazujemy na sen jako kolejny istotny obszar działań mających na celu poprawę stanu zdrowia" - dodała.
W badaniu klinicznym, do którego osoby były przydzielane losowo, wzięło udział blisko 100 starszych pacjentów cierpiących na bezsenność. Uczestników podzielono na dwie grupy. Jedna z nich przeszła terapię poznawczo-behawioralną bezsenności, która jest ustrukturyzowanym leczeniem, koncentrującym się na myślach i zachowaniach podtrzymujących bezsenność. Zazwyczaj odbywa się w serii sesji z doświadczonym terapeutą.
Druga grupa otrzymała terapię opartą na edukacji dotyczącej snu, czyli ogólne informacje o zdrowych nawykach związanych ze snem, bez specyficznych technik behawioralnych. Przez osiem tygodni trwała intensywna terapia, a następnie, przez kolejne dwa lata, naukowcy regularnie pobierali próbki krwi od uczestników podczas wizyt kontrolnych.
Z tych próbek izolowano DNA, aby za pomocą trzech specjalistycznych narzędzi analitycznych, tak zwanych zegarów epigenetycznych (DunedinPACE, GrimAge oraz PC-PhenoAge), ocenić stopień starzenia biologicznego.
Lepszy sen, wolniejsze starzenie: konkretne wyniki
Zespół dr Carroll ustalił, że wśród osób poddanych terapii poznawczo-behawioralnej, prawdopodobieństwo ustąpienia bezsenności było niemal trzykrotnie wyższe w porównaniu z tymi, które otrzymały jedynie edukację o higienie snu. Co więcej, leczenie bezsenności w grupie CBT-I istotnie spowolniło tempo starzenia się organizmu. To odkrycie zostało potwierdzone analizą za pomocą zegara epigenetycznego DunedinPACE.
Co dalej? Ograniczenia badania i przyszłe kierunki
Autorzy badania, choć dumni z wyników, podkreślają również pewne ograniczenia. Uczestnicy pochodzili z jednego ośrodka w Los Angeles w Kalifornii, co oznacza, że wyniki mogą nie być w pełni reprezentatywne dla całej populacji. Aby w pełni zweryfikować uzyskane dane, konieczne są dalsze, znacznie szersze badania.
Te przyszłe analizy powinny:
- objąć wiele ośrodków badawczych,
- uwzględnić grupę uczestników bardziej zróżnicowaną pod względem wieku, pochodzenia etnicznego i rasy.
Naukowcy zaznaczają także, że potrzebne są kolejne analizy, które pomogą ustalić, czy reakcja na leczenie różni się w zależności od płci.
Badacze chcą również sprawdzić, czy inne metody terapii bezsenności, takie jak farmakoterapia czy ćwiczenia Tai Chi, mogą wywierać podobny, korzystny wpływ na proces starzenia się organizmu.
